Arama

TÜBİTAK, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında “23 Nisan TÜBİTAK Bilim ve Çocuk Şenliği” düzenledi.

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilen etkinliklerde, çocuklar bilimin heyecan verici dünyasıyla buluştu.

21-27 Nisan 2025 haftası boyunca süren şenlikte, birbirinden eğlenceli ve öğretici etkinlikler düzenlendi.

Meclis Bahçesi Çocuk Bahçesi ve Bilim Şenliği

21-25 Nisan tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) koordinasyonunda, TBMM ön bahçesinde "Yapay Zekâ" temasıyla düzenlenen etkinlikte TÜBİTAK da yer aldı. Çocuklara yapay zekâyı tanıtan interaktif stantlar ve etkinlikler sunuldu. Ayrıca, uydu ve füze maketleri sergilenirken çocuklar kendi maketlerini tasarlama imkânı buldu.

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından Meraklı Minik ve Bilim Çocuk dergilerine özel eğlenceli atölyeler düzenlendi. Bu atölyelerde toplamda 2 bin dergi eki maketi yapıldı.

Etkinlik süresince 2.928 adet popüler bilim kitabı ve 267 adet popüler bilim dergisi satıldı.

Etkinlik boyunca 9 bin Meraklı Minik ve Bilim Çocuk dergisi dağıtıldı ve 10 binden fazla kişi TÜBİTAK standını ziyaret etti.

TÜBİTAK UZAY tarafından Türksat 6A ve İMECE uydularıyla ilgili atölyelerde 550 uydu maketi yapıldı.

TÜBİTAK SAGE tarafından düzenlenen Roket Atölyesi çalışmalarında ise 550 adet roket maketi üretildi.

BİLGEM evreninde yaklaşık 2 bin çocuk, boyama etkinlikleri yaparak boyadıkları karakterleri canlandırdı.

Bilim Çocuk Bilgi Yarışması

TÜBİTAK Bilim Genç ekibi tarafından düzenlenen ödüllü "Bilim Çocuk Bilgi Yarışması", 23 Nisan Çarşamba günü saat 20.00’de çevrim içi olarak gerçekleştirildi. Yarışmayla çocukların bilimsel bilgiye dayalı düşünme becerilerinin geliştirilmesi hedeflendi.

Bilim Merkezlerinde Atölye Etkinlikleri

23-27 Nisan tarihleri arasında birçok ildeki bilim merkezlerinde, Meraklı Minik ve Bilim Çocuk dergilerinin içeriklerinden oluşturulan yaratıcı atölyeler gerçekleştirildi. Çocuklar deneyler yaptı, oyunlar oynadı ve bilimle iç içe eğlenceli vakit geçirdi. Bu etkinliklerde yaklaşık 13 bin 500 kişi ağırlandı.

Köy Okullarında Bilim Etkinlikleri

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı bünyesindeki 12 bilim merkezinin katılımıyla, 23 Nisan haftasında köy okullarına dergi ve balon gönderimi yapıldı. Bilim merkezlerinin eğitmenleri, belirlenen köy okullarında yüz yüze etkinlikler de düzenledi. Bu kapsamda 72 okulda toplam 10 bin 451 kişiye ulaşıldı.

TÜBİTAK Bilim Fuarları

5-12. sınıf öğrencilerinin kendi araştırma projelerini sergileyebildiği Bilim ve Toplum Başkanlığı koordinesindeki TÜBİTAK Bilim Fuarları, 21-26 Nisan tarihleri arasında 28 ilde, toplam 45 ortaokulda gerçekleştirildi. Öğrenciler, bilimsel sunum yapma deneyimi kazanırken akranlarıyla birlikte öğrenmenin keyfini yaşadı.

TÜBİTAK Bilim Söyleşileri

24-25 Nisan tarihlerinde Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından Bahçelievler Şule Yüksel Şenler Bilim Merkezi, Bilim Vezirköprü, Bilim Pursaklar ve Altındağ Alev Alatlı Bilim Merkezi olmak üzere dört farklı merkezde TÜBİTAK Bilim Söyleşileri düzenlendi. Söyleşilerde bilim insanları çocuklarla bir araya gelerek soruları yanıtladı.

Ayrıca Meraklı Minik ve Bilim Çocuk dergilerinin yazarları Aksaray, Ankara, Antalya, Bursa, Denizli, Gaziantep, Kayseri, ve Konya illerindeki bilim merkezlerinde çocuklarla buluştu. Bu etkinliklere toplam bin 300 kişi katıldı.

TÜBİTAK Enstitü Ziyaretleri

Deneyap Teknoloji Atölyeleri'nden seçilen 50 öğrenci için TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi'nde özel bir gezi düzenlendi. Öğrenciler Türkiye’nin öncü Ar-Ge merkezlerini yerinde görerek bilim ve teknolojiye dair ilham verici deneyimler yaşadı.

Deneyap öğrencilerinin ziyaret ettiği birimler:

• Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü (RUTE): Yerli ve millî raylı sistem teknolojileri hakkında bilgi verildi, yürütülen Ar-Ge çalışmaları tanıtıldı.

• Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM): Siber güvenlik, yapay zekâ ve ileri bilişim teknolojileri alanında uygulamalı sunumlar gerçekleştirildi.

• Marmara Araştırma Merkezi (MAM): Aşı ve ilaç geliştirme çalışmaları tanıtıldı. DNA modelleme atölyesi ve mikroskop uygulamaları yapıldı.

• Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME): Hassas ölçüm cihazları ve kalibrasyon süreçleri tanıtıldı, atölye çalışmaları gerçekleştirildi.

Öte yandan, 25 Nisan Cuma günü Bursa’nın Kemalpaşa ilçesi Alpagut köyünde, TÜBİTAK BUTAL (Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı Müdürlüğü) tarafından TÜBİTAK kitaplarından oluşan bir kütüphane kuruldu.

TÜBİTAK, düzenlediği etkinliklerle çocuklara bilimi sevdirmeye, onların merak duygusunu beslemeye ve geleceğin bilim insanlarını yetiştirmeye yönelik çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor.

Proje Pazarı etkinliğinde en az bir üniversite ile,

• sanayi odası,
• ticaret odası,
• ticaret ve sanayi odası,
• ihracatçı birliğinden

herhangi biri veya daha fazlasının katılımcı olması zorunlu olup, bu katılımcı kuruluşlardan (üniversite, sanayi odası, ticaret odası, ticaret ve sanayi odası, ihracatçı birliği)  herhangi biri TÜBİTAK’a etkinlik için destek başvurusunda bulunabilir.

Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenen Ortak Girişimler'den biri olan Key Digital Technologies (KDT) Ortak Girişimi yeni adıyla ve genişletilmiş kapsamıyla Chips Ortak Girişimi olarak devam etmektedir. Chips Ortak Girişimi Avrupa yarı iletken teknolojisi ekosistemindeki araştırma, geliştirme ve imalat kapasitesini destekleyen bir kamu-özel ortaklığı olma özelliğini taşımakta olup KDT Ortak Girişimi’nin elektronik bileşenler ve sistemler hakkında devam eden faaliyetlerini aynı şekilde desteklemeyi sürdürmektedir. KDT Ortak Girişimi ile desteklenmesi amaçlanan çalışmalar, Chips Ortak Girişimi altında “Avrupa için Çip Girişimi-Chips for Europe Initiative” kapsamında olmayan aktiviteler olarak geçmekte ve “Non-Initiative” olarak kodlanmaktadır.

Çağrı Kapsamı:

Chips Ortak Girişimi kapsamında KDT çağrılarının aynı şekilde devam edeceği “Non-Initiative” kısmına ait 2024 yılındaki ilk üç çağrı aynı anda açılmıştır:

• İnovasyon Aksiyonu (Innovation Action, IA) için ilk çağrı 1 genel konu (bottom-up) ile 2 odak konudan oluşacak ve 2 aşamada gerçekleştirilecektir.

• Araştırma ve İnovasyon Aksiyonu (Research and Innovation Action, RIA) için ikinci çağrı 1 genel konu (bottom-up) ile 1 odak konudan oluşacak ve 2 aşamada gerçekleştirilecektir.

• Üçüncü çağrı, ulusal katkı olmadan ancak Güney Kore (ROK) ile işbirliği içinde tek aşamalı çağrı olarak uygulanacak Araştırma ve İnovasyon Aksiyonu (RIA) için bir konuyu içerecektir.

1. HORIZON-Chips 2024-1-IA

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T1 “Genel”

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T2 “Yazılım Tanımlı Aracı (SDV) destekleyen Yüksek Performanslı RISC-V Otomotiv İşlemcileri”

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T3 “Geleceğin Yazılım Tanımlı Aracı için Hizmet Odaklı Çerçeve”

2. HORIZON-Chips 2024-2-RIA

• HORIZON-Chips 2024-2-RIA-T1 “Genel”

• HORIZON-Chips 2024-2-RIA-T2 “Sürdürülebilir ve daha yeşil üretim”

3. HORIZON- Chips 2024-3-RIA

• HORIZON- Chips 2024-3-RIA “Gelecekteki yarı iletken bileşenler ve sistemler için Heterojen entegrasyon ve nöromorfik bilgi işlem teknolojileri konusunda Kore ile ortak çağrı”

İlk iki aksiyon türündeki çağrıların ilk genel konuları aşağıda listelendiği üzere Stratejik Araştırma ve İnovasyon Gündemi (Strategic Research and Innovation Agenda) SRIA’nin tüm bölümlerini hedef alır ve ortaklıkların büyümesini destekleyerek endüstriyel rekabet gücünün güçlendirilmesini amaçlamaktadır. RIA ve IA çağrıları odaklandıkları teknoloji olgunluk 

seviyeleri ve dolayısıyla geri ödeme oranlarına göre esasen farklılık göstermektedirler. Seçilen projeler, büyük işletmelerin, KOBİ'lerin ve akademinin karma katılımıyla sanayi arasında yüksek etkili, Avrupa çapında işbirliğini göstermelidir. Beklenen çıktılar, pilot hatlar, büyük ölçekli göstericiler, açık platformlar, yenilikçi ürün geliştirmeleridir. Ayrıca, açılacak olan odak konulardaki geri ödeme oranları aynı aksiyon türündeki genel başlıktan farklılık göstermektedir.

RIA ve IA aksiyon türlerindeki çağrıların genel konu başlıkları aşağıdan yukarıya programlamanın bir parçasıdır. Bu kapsamda aşağıda belirtilen 14 araştırma alanında Ar-Ge ve yenilik projelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir; (1)Proses teknolojisi, ekipman, malzeme ve imalat, (2)Bileşenler, modüller ve sistem entegrasyonu, (3)Gömülü yazılım ve ötesi, (4)Sistemler Sistemi (SoS), (5)Yapay zekâ, uç bilgi işlem ve gelişmiş kontrol, (6)Bağlanırlık, (7)Mimari ve tasarım: yöntemler ve araçlar, (8)Kalite, güvenilirlik ve siber güvenlik, (9)Ulaşım, (10)Enerji, (11)Dijital Endüstri, (12)Sağlık ve refah, (13)Tarımsal gıda ve doğal kaynaklar, (14)Dijital Toplum.

Proje sunacak uluslararası konsorsiyumun en az 3 farklı ülkeden 3 farklı kurumdan oluşması gerekmektedir. Çağrı kapsamında hazırlanacak ortak proje önerilerinde, uluslararası çağrı başvuru koşullarına uyma zorunluluğu bulunmaktadır. Çağrı hakkında daha detaylı bilgiye https://www.chips-ju.europa.eu/noninitiative/ adresinden ulaşılabilir.

Çağrı sekretaryasına iletilecek uluslararası proje başvurularının yanı sıra projelerde Türkiye’den yer alacak araştırmacılar tarafından TÜBİTAK’a ulusal proje başvurusu yapılması zorunludur. Söz konusu çağrı kapsamında ülkemizden sunulacak proje önerileri, TÜBİTAK 1071 Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Artırılmasına Yönelik Destek Programı kapsamında desteklenecektir. Başvuru kurallarına uyulmaması durumunda başvurunun değerlendirmeye alınmadan iade edilmesi söz konusu olduğundan, başvuru öncesinde ulusal başvuru kurallarının detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Ulusal başvuru kurallarına buradan ulaşabilirsiniz.

Çağrı Takvimi

• Tüm ortakların temsil edildiği uluslararası çağrının Yürütme Kurulu’nun takvimde değişiklik yapma hakkı saklıdır. Aynı şekilde TÜBİTAK tarafından ulusal başvuru tarihlerinde değişiklik yapılabilir.

* Uluslararası programın/projenin yürütülmesinden sorumlu TÜBİTAK Birimi tarafından belirlenecek detaylı ulusal başvuru son tarihi proje yürütücülerine bildirilecektir.

İlgili Kişiler:

Uluslararası Başvuru Koşulları hakkında bilgi için:
Dr. Özlem GEZİCİ KOÇ /  Hasan Burak TİFTİK
UİDB – AB Çerçeve Programları Müdürlüğü
E-posta: ncpdis@tubitak.gov.tr

Ulusal Başvuru Koşulları ve 1071 Programı hakkında bilgi için:
Tayyip KÖSOĞLU
ARDEB Uluslararası İşbirliği Projeleri Araştırma Destek Grubu (UPAG)
E-posta: tayyip.kosoglu@tubitak.gov.tr

The goal of the call is to facilitate multinational, collaborative research projects that will address critical translational and clinical questions using interdisciplinary approaches to improve the knowledge about the neuroscience of pain, bearing the potential to improve the lives of the people affected.

Chronic pain is associated with structural and functional changes in different brain regions and is linked to altered neurotransmitter levels. Such changes can also be accompanied by emotional, cognitive and behavioural impairment. People affected by chronic pain have an increased risk of mental disorders such as depression and anxiety and vice versa. The occurrence of those comorbidities hinders effective pain management and therapy. Thus, significant progress in the field of pain research can only be achieved through coordinated collaboration between different disciplines, including e.g. clinical neurology and psychiatry, psychology, cognitive neuroscience, neurobiology, physiology, genetics, or pharmacology, among others.

Research proposals should cover at least one of the following areas:

a) Fundamental research on neuroscientific aspects of the pathogenesis, aetiology, prevention, progression, and treatment of chronic pain.

b) Clinical research to develop new strategies for prevention, diagnosis, patient stratification, therapy, and rehabilitation procedures for chronic pain syndromes.

The following research areas are excluded from this call:

• Neurodegenerative disorders that are addressed by the EU Joint Programme – Neurodegenerative Disease Research (JPND).

Only international projects will be financed. Each consortium that will submit a proposal must consist of research groups from at least three different countries funded by the organizations specified in the international call text. The number of research groups in a consortium is limited to five. A maximum of two research groups can be from the same country. The number of partners in consortiums can be increased to six, including partners from countries (Croatia, Hungary, Latvia, Lithuania, Romania, Slovakia, Taiwan and Türkiye) that are underrepresented up to date in the ERA-NET NEURON funding scheme. Researchers from non-funding countries can also take part in projects, if they provide their own funding sources and demonstrate their additional contribution to the consortium, not exceeding the number of research groups mentioned above.

A two-stage international evaluation will be made for the call by the ERA-NET NEURON Joint Call Secretariat. Candidates who are successful as a result of the international external reviewer evaluation from the pre-proposal proposals received in the first stage will be invited for full proposals in the second stage. Applications for preliminary proposals has been opened on 07 January 2025 and the deadline is 06 March 2025 (14:00:00 CET). Preliminary proposals and full proposals can be prepared jointly by partners, but applications should only be submitted by coordinators using the international ERA-NET NEURON electronic application system. Additionally, researchers applying from Türkiye must submit a national application. Applicants can submit and must sign electronically their applications by selecting "NEURON JTC2025 1. Aşama" from the "Çoklu İşbirliği Destek Programları (1.Aşama)" section at https://uidb-pbs.tubitak.gov.tr/ until 13 March 2025 (23:59 Türkiye time zone).

In the JTC 2025 call, researchers working in Türkiye will be supported within the scope of TÜBİTAK 1071 Support Programme for Increasing Capacity to Benefit from International Research Funds and Participation in International R&D Cooperation.

Before applying, national application rules below must be read in detail. If the application rules are not followed, the application may be returned without being evaluated.

Detailed information about the call and international application can be found on the page https://www.neuron-eranet.eu/joint-calls/bio-medical/2025-pain/ and international network tools can be found at page https://www.neuron-eranet.eu/resource-hub/networking-tools/.

Contact Persons:

For information about International Application Rules and NEURON:

Dr. Recep Emrah ÇEVİK

TÜBİTAK, Sağlık Bilimleri Araştırma Destek Grubu (SBAG)

Tel: 0 312 298 1214

E-mail: emrah.cevik@tubitak.gov.tr

For information about National Application Requirements:

Damla PEHLİVAN

TÜBİTAK, Uluslararası İşbirliği Projeleri Araştırma Destek Grubu (UPAG)

Tel: 0312 298 1416

E-mail: damla.pehlivan@tubitak.gov.tr

Müşteri Kurum (MK), Atölyenin kurulması ve yürütülmesi ihtiyacının karşılanması amacıyla proje yürütücüsü kuruluşu belirleyerek, bu kuruluşla birlikte Ön Protokol imzalayan, proje sonuçlarının uygulanmasını taahhüt eden TÜBİTAK ile eşgüdümün sağlanmasından sorumlu olan vakıf/devlet üniversitesi veya TÜBİTAK destekli veya işbirliği ile yürütülen bilim merkezleri/eğitim kurumlarıdır.

Proje Yürütücüsü Kurum/Kuruluş (PYK), TÜBİTAK tarafından desteklenmesi kabul edilen Atölye projesini fiilen yürüten kurum/kuruluşlardır. 

PYK’ler:

• Kuluçka merkezine sahip olan ve yeni kurulacak şirketler için girişimcilik ve mentörlük konularında eğitimler verebilecek,

• Ortak hedeflere sahip olan firmaların eşleştirilmesini teşvik edebilecek, kümelenme ve ağ kurma çalışmalarını artırabilecek, AR-GE ve inovasyon çalışmalarını birlikte yürütebilecek ve teknoloji transferi için ortam sağlayabilecek,

• TÜBİTAK’ın ortağı olduğu teknoloji merkezleri olmalıdır.

MK, Atölye ihtiyacına ya da var olan Atölye kapasitesinin artırılmasına yönelik ihtiyaç analizi ve fizibilite çalışmalarını, seçtiği PYK ile yürütür. MK ve PYK arasında Ön Protokol imzalanır. İhtiyaç analizi ve fizibilite çalışması aracılığıyla, mevcut durum ve proje ile birlikte ulaşılmak istenilen durum arasındaki fark ortaya konulmalıdır. İhtiyaç analizinde; mevcut Atölyedeki imkânlarla karşılanamayan ihtiyaçların içerikleri, Atölye olarak sunulan veya sunulması istenen hizmetin ve sağlanan/sağlanacak imkânların değerlendirilmesi beklenmektedir. İhtiyaç analizi bulguları doğrultusunda proje öneri formu hazırlanarak PYK tarafından TÜBİTAK’a gönderilir.

TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Orhan Aydın, 4-7 Ekim 2025 tarihleri arasında Japonya’nın Kyoto kentinde düzenlenen Toplumda Bilim ve Teknoloji Forumu (Science and Technology in Society – STS Forum) kapsamında gerçekleştirilen üst düzey toplantılara katıldı.

Bilim ve teknolojinin geleceğini şekillendiren liderleri bir araya getiren Forum, bu yıl yapay zekânın toplumsal etkileri, sürdürülebilirlik ve bilim diplomasisinin güçlendirilmesi temalarına odaklandı.

Küresel Araştırma Enstitüleri Liderleri Zirvesi

TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Orhan Aydın, forumun ilk gününde düzenlenen Küresel Araştırma Enstitüleri Liderleri Zirvesi (Global Summit of Research Institute Leaders – RIL) toplantısına katıldı. Bu yıl “Bilime Olan Güveni Güçlendirmek İçin Birlikte Çalışmak” temasıyla gerçekleştirilen zirvede, 27 ülkeden araştırma kurumlarının temsilcileri araştırma güvenliği, araştırma etiği, tekrarlanabilirlik ve açık bilimin geliştirilmesi konularında görüş alışverişinde bulundu.

Toplantıda söz alan Prof. Dr. Orhan Aydın, bilime duyulan güvenin günümüzde bilimin kendisi kadar önem taşıdığını vurguladı. Prof. Dr. Aydın konuşmasında şunları söyledi:

“Bilim, insanları ülkelerin, dillerin ve kültürlerin ötesinde bir araya getiren evrensel bir değerdir. Ancak bu değerin kalıcılığı, bilimin açık, güvenilir ve toplumla etkileşim içinde yürütülmesine bağlıdır.

TÜBİTAK olarak, araştırma ekosisteminde bilime duyulan güveni güçlendirmek için çalışıyoruz. Bilimsel dürüstlük, etik ilkeler ve veri paylaşımı kurum kültürümüzün temelini oluşturuyor. Geliştirdiğimiz açık bilim altyapıları, araştırma verilerinin ve sonuçlarının erişilebilir, doğrulanabilir ve şeffaf biçimde paylaşılmasına imkân tanıyor.

Yapay zekâ gibi hızla gelişen alanlarda da şeffaflık, etik değerlere bağlılık ve toplumsal fayda ilkeleriyle hareket ediyoruz.”

Başkan Aydın ayrıca şu değerlendirmede bulundu:

“Bilime duyulan güveni güçlendirmek, aynı zamanda toplumu dinlemeyi ve bilimsel önceliklerimizi toplumun gerçek ihtiyaç ve değerleriyle uyumlu hâle getirmeyi gerektirir. Halk sağlığından temiz enerjiye, sosyal dayanıklılıktan günlük yaşam beklentilerine kadar, bilim ne kadar insanlara yakın durursa, o kadar güçlü bir güven kazanır.”

Prof. Dr. Aydın konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Bilime duyulan güvenin güçlenmesi süreklilik gerektirir. Açıklık, dürüstlük ve katılımcı bir anlayışla bilimi güvenilir, nitelikli ve herkes için faydalı kılmaya kararlıyız. Bu çabayı ulusal ve uluslararası iş birlikleriyle daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz.”

Katılımcılar, bilimsel bütünlüğün korunması, yapay zekâda şeffaflık ve açıklanabilirliğin artırılması, temel ve uygulamalı araştırmalar arasındaki sınırların aşılması ve bilimin toplumla iletişiminin güçlendirilmesi konularında mutabık kalarak, araştırmanın daha açık, güvenli ve güvenilir hale getirilmesi için iş birliğini sürdürme taahhüdünde bulundular.

Gelecek Toplum için Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Oturumu

Prof. Dr. Aydın, STS Forum kapsamında düzenlenen “Gelecek Toplum için Bilim, Teknoloji ve İnovasyon” (Science, Technology and Innovation for Future Society) temalı üst düzey oturuma da katıldı.

Farklı ülkelerden bilim, teknoloji ve inovasyon alanındaki temsilcilerin yer aldığı oturumda, geleceğin toplumlarını şekillendirecek bilim ve teknoloji politikaları, inovasyonun sürdürülebilir kalkınmadaki rolü ve yapay zekâ gibi dönüşüm yaratan teknolojilerin toplumsal etkileri ele alındı. 

Oturum, bilim ve inovasyon politikalarının küresel ölçekte tartışıldığı, geleceğe yönelik önceliklerin ele alındığı önemli uluslararası bir buluşma olarak öne çıktı. 

Fonlama Ajansı Başkanları Toplantısı

Forumun üçüncü gününde gerçekleştirilen Fonlama Ajansı Başkanları Toplantısı (Funding Agency Presidents’ Meeting – FAPM)’na 62 ülkeden araştırma fonlama kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Toplantı bu yıl “Yapay Zekâ Okuryazarı İnsan Kaynağının Birlikte Geliştirilmesi” temasıyla düzenlendi.

Prof. Dr. Aydın, toplantıda yaptığı değerlendirmede yapay zekânın yalnızca bir araştırma alanı değil, sanayiden kamu hizmetlerine kadar pek çok sektörü dönüştüren önemli bir güç haline geldiğini belirtti.

Fonlayıcı kurumların bu dönüşüme stratejik yaklaşımlar geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Aydın, insan kaynağının geliştirilmesine yönelik çalışmaların öğrenme, araştırma ve sanayi uygulamalarını birlikte ele alması gerektiğini ifade etti.

TÜBİTAK Başkanımız ayrıca, sanayi-akademi etkileşimini güçlendiren sanayi doktora programı, araştırmacı dolaşımı programları, araştırmacı yetkinliklerini artırmaya yönelik kapasite geliştirme faaliyetleri ve yüksek başarımlı bilişim altyapısı TRUBA gibi örneklerle Türkiye’nin bu alandaki uygulamalarını paylaştı.

Sorumlu ve güvenilir yapay zekâ için etik, hukuki ve toplumsal boyutların da dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü’nün bu yöndeki çalışmaları hakkında bilgi verdi.

Oturumda, yapay zekâ okuryazarlığının geliştirilmesinde sanayiyle ortak programların tasarlanması, araştırma-sanayi hareketliliği, sorumlu veri kullanımı ve uluslararası standartların uyumu gibi konular ele alındı. Prof. Dr. Aydın, oturumun yapay zekâ ve insan kaynağı politikalarının geleceğine ışık tutan verimli bir tartışma ortamı sunduğunu ifade etti.

İkili Temaslar ve Görüşmeler

Prof. Dr. Orhan Aydın, STS Forum süresince farklı ülkelerden araştırma kurumları, fonlama ajansları, kamu ve sanayi temsilcileriyle bir araya geldi. Bu görüşmelerde, karşılıklı iş birliği olanakları, ortak girişimlerin geliştirilmesi ve bilimsel etkileşimin artırılmasına yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

Bu temaslar, TÜBİTAK’ın uluslararası düzeyde yürüttüğü bilim ve teknoloji diplomasisi faaliyetlerinin güçlendirilmesine ve yeni iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesine önemli katkı sağladı.

STS Forum hakkında

Her yıl Japonya’nın Kyoto kentinde düzenlenen Toplumda Bilim ve Teknoloji Forumu (STS Forum), bilim, teknoloji, iş dünyası, politika ve sivil toplum alanlarından üst düzey temsilcileri bir araya getiren saygın bir uluslararası platformdur. Forum, insanlığın karşı karşıya olduğu küresel sorunlara çözüm arayışında bilim ve teknolojinin rolünü öne çıkarırken, ülkeler arasında köprüler kurmayı ve ortak bir vizyon geliştirmeyi hedeflemektedir. Her yıl tartışma gündeminde iklim değişikliğinden yapay zekâya, araştırma güvenliğinden inovasyon ekosistemlerine kadar farklı temalar yer almakta; toplantılar sonunda yayımlanan bildiriler ise küresel bilim diplomasisine yön vermektedir.

2025 yılı toplantı sonunda yayımlanan bildiride, yapay zekânın toplumsal etkileri, sürdürülebilirlik ve bilimsel bütünlüğün korunması ön plana çıkarılarak, temel bilimsel araştırmalar ile toplumsal sorunlara çözüm üretmeye yönelik hedef odaklı inovasyon arasında dengenin sağlanması ve bilime duyulan güvenin güçlendirilmesi gereği vurgulandı.

Katılımcılar, araştırmanın daha açık, güvenli ve güvenilir hale getirilmesi için iş birliğini sürdürme taahhüdünde bulundu.