TÜBİTAK Mülakat Sonuçlarına Ulaşmak İçin Tıklayın.
KONAKLAMA YAPILACAK OTEL BİLGİSİ
Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Final Sergisi ve Ödül Töreni kapsamında proje sahibi öğrenci ve danışmanlarının konaklama yapacakları yer bilgisine ulaşmak için tıklayınız.
TÜBİTAK tarafından 12 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirilen çevrimiçi bilgi gününe ait video kaydına https://www.youtube.com/watch?v=dRndJr-Yrcc adresinden ulaşabilirsiniz.
2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında 2024-2025 eğitim öğretim dönemine ilişkin alınan başvurulara ait istatistiki bilgiler için tıklayınız.
Millî Eğitim Bakanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) iş birliğinde 2026 yılında 18’incisi düzenlenecek Uluslararası MEB Robot Yarışması’nın teması “Yeşil Vatan, Mavi Gelecek” olarak belirlenmiştir. Yarışma, 6-8 Mayıs 2026 tarihleri arasında Antalya’da yapılacaktır.
Takvim yılı içerisinde iki dönem tanımlanmıştır. Birinci dönem 1 Ocak – 30 Haziran, ikinci dönem 1 Temmuz – 31 Aralık tarih aralıklarını kapsar. Yapılan çalışmalar, öngörülen hedefe göre ilerleme durumu ve giderler, Dönem Raporları ile TÜBİTAK’a sunulur. Projenin dönem raporu, izleyici görüşleri ve proje önerisi dikkate alınarak gerektiğinde GYK tarafından izlenir.
Eureka Türkiye Dönem Başkanlığı çerçevesinde, 13-14 Haziran 2024 tarihlerinde İstanbul'da Haliç Kongre Merkezi'nde Küresel İnovasyon Zirvesi başladı.
Zirveye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır video mesaj gönderdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "20 yıl önce patent başvurularında dünya çapında 39. sıradaydık. Bugün yerel patent başvurularında 12. sıradayız. 2002 yılında yılda sadece 414 yerli patent başvurusu vardı. Geçen yıl biz 8 bin 663 yerli patent başvurusu aldık. Tasarım başvurularında da dünya ikincisiyiz. Bilimsel araştırmaların ülkelerimizin kalkınmasına katkıda bulunmasını sağlamak için, sıfırdan bir AR-GE ve inovasyon ekosistemi kurduk. Son 20 yılda AR-GE harcamalarımızı 10 kat artırdık; 1,2 milyar dolardan 12 milyar dolara yükseldi. 47 OECD üyesi ülkeler arasında ikinci sıradayız. AR-GE iş gücümüzün 29 binden 272 bine çıkmasıyla, OECD ülkeleri arasında AR-GE personelinin en fazla arttığı ülke olduk.
Bugün ülkemizde 102 teknoparkta faaliyet gösteren 10 bin 500'den fazla teknoloji firması ve 1600'ün üzerinde AR-GE ve tasarım merkezi mevcut. Bu ekosistem sayesinde yüksek teknoloji sektörleri endüstriyel anlamda olumlu şekilde öne çıkıyor. İhracat hacmimiz 36 milyar dolardan 260 milyar dolara çıktı. 20 yıl içinde, özellikle imalat sanayimiz ihracat için itici güç oldu. Güneş enerjisi ve bu alana ilişkin çeşitli ürünlerde Avrupa'nın lider üreticisiyiz. Önemli teknolojilerde söz sahibi bir ülke olmayı başardık. Havacılık, savunma ve enerji alanlarında önemli ilerlemeler kaydettik." İfadelerini kullandı.
"Ülkemizde yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıracağız. Avrupa araştırma alanının vazgeçilmez bir bileşeni olan Türkiye, Ufuk 2020 Programı'na katılan 16 ülke arasında 4. sırada yer alıyor.
Amacımız Ufuk Avrupa'da daha da büyük başarılar elde etmektir. Ufuk Avrupa Programı'nın ilk 3 yılına ilişkin sonuçlar, Türkiye'nin güçlü ve olumlu eğiliminin devam ettiğini gösterdi. 2021'den bu yana 527 proje, 877 Türk araştırmacı ve yenilikçi firmanın yer aldığı projelerde 258 milyon avro hibe desteği alındı. Türkiye, 1985 yılındaki kuruluşundan bu yana Eureka ağının aktif bir katılımcısı olmuştur. Bu olağanüstü platformu tanımlayan kolektif bilgeliğe ve yenilikçiliğe katkıda bulunmakta ve bunlardan yararlanmaktadır. Türkiye, son yıllardaki aktif tavrıyla Eureka'nın başarılı aktörleri arasında yer alıyor. 2023 yılında 276 Türk kuruluşu farklı Eureka programları kapsamında finansman başvurusunda bulundu. Yaklaşık 125 milyon avroluk kamu-özel yatırımı çeken, finansman için onaylanan 37 projeye 116 kuruluş katılıyor."
Brezilya'nın Eureka'ya katılmasından mutluluk duyduklarını belirten Kacır, "Tüm ulusları, kuruluşları ve yenilikçileri bu yolculukta uzmanlıklarını paylaşmak ve sürdürülebilir ve müreffeh bir toplum inşa etmek ve iş birliği yapmak için Eureka'ya katılmaya davet ediyoruz." diye konuştu.
“Zirve, araştırma, geliştirme ve en ileri teknoloji ile yönlendirilen bir geleceği teşvik etme konusundaki ortak kararlılığımızın bir kanıtıdır”
Zirvenin açılışında konuşan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal da “Dünya çapında iş birliği ve inovasyonu simgeleyen bu etkinlikte sahnede olmak bir ayrıcalıktır. Zirve, araştırma, geliştirme ve inovasyon ile yönlendirilen bir geleceği teşvik etme konusundaki ortak kararlılığımızın bir kanıtıdır.” ifadelerini kullandı.
Küresel zorlukların daha karmaşık, dinamik ve daha değişken hale geldiğine vurgu yapan Mandal, “Mevcut bilgi ve deneyim bu zorluklarla başa çıkmak için yeterli olmayabilir. Bunun için yenilikçi yaklaşımlarla araştırma, geliştirme ve inovasyon bizim ortak dilimiz. Bu nedenle, küresel anlamda Eureka'nın rolünün her zamankinden daha önemli hale geldiğini düşünüyorum.” değerlendirmelerinde bulundu.
Karşı karşıya olduğumuz zorlukların neler olduğunun yanında nasıl çözüm üretileceği olduğu sorusuna yanıt vermenin önemli olduğunu kaydeden TÜBİTAK Başkanı, “Eureka bu soruya cevap vermek için önemli platformlardan biri. Bu nedenle, özellikle 2023 ve 2024 yılları için dönem başkanlığımızı yaparken, sadece zorlukların adını değil, bu noktalarda neleri başarmamız gerektiğini de ele alarak çalışmalarımızı sürdürüyoruz, yeşil ve dijital dönüşüm gündemimizin üst sırasında yer alıyor.” dedi.
“Eureka çağrılarına katılmalarını desteklemek için yeni bir fon mekanizması oluşturarak inovasyon ekosistemimizi geliştirme konusundaki kararlılığımızı gösterdik”
Prof. Dr. Mandal, “Türkiye, Eureka Ağı'nda üçüncü, Eureka Kümeleri'ne katılımda ise ikinci sırada yer alarak inovasyona olan bağlılığımızın altını çizmektedir. Ayrıca bu yıl, üniversitelerin ve araştırma merkezlerinin Eureka çağrılarına katılmalarını desteklemek için yeni bir fon mekanizması oluşturarak inovasyon ekosistemimizi geliştirme konusundaki kararlılığımızı gösterdik.” diye konuştu.
“İnovasyon ekosisteminin en önemli aktörlerinden biri olan Kanada ve Almanya'ya bayrağı devrederken yaptıklarımızdan dolayı çok huzurluyuz ve Kanada-Almanya ortak dönem başkanlığının daha da üzerine koyacağından hiç şüphemiz yok.” dedi.
“Bu etkinlik, sadece bir toplantıdan çok daha fazlasıdır”
Eureka’nın Dönem Başkanı ve TÜBİTAK Başkan Yardımcısı İsmail Doğan “2023/24 Türkiye Eureka Dönem Başkanlığı himayesinde düzenlenen bu etkinlik, sadece bir toplantıdan çok daha fazlasıdır; bir yaratıcılık potası ve farklı geçmişlerden gelen bireylerin fikir alışverişinde bulunmak, ortaklıklar kurmak ve inovasyonun geleceğini etkilemek için bir araya geldiği bir mekandır.” ifadelerini kullandı.
Ar-Ge ve inovasyon alanında uluslararası iş birliğine yönelik dünyanın en büyük kamu ağı olan Eureka’nın yaklaşık 40 yıl önce 18 Avrupa ülkesi ve AB Komisyonu tarafından kurulduğunu hatırlatan Doğan, “Yıllar içinde, Avrupalı olmayan katılımcılar da dahil olmak üzere 47 üye ülkeyle güçlü bir platform haline geldi. Eureka'nın misyonu, sanayi ve araştırma kuruluşlarının dünya pazarlarındaki rekabet gücünü artıran ileri teknolojilerin, ürünlerin ve hizmetlerin geliştirilmesini teşvik etmektir.” dedi.
“Türkiye, ağın gelişiminde önemli bir rol oynamıştır”
“Eureka'nın kurucu üyelerinden biri olan Türkiye, ağın gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Bu canlı ağa katkıda bulunan ve ondan yararlanan en aktif katılımcılardan biri olmaktan gurur duyuyoruz.” vurgusu yapan Doğan, “Bu başkanlık görevini üçüncü kez üstleniyoruz ve Eureka'da uzun süredir devam eden faaliyetlerimize değerli bir katkı oldu. TÜBİTAK'ın koordinasyonunda, her biri uluslararası endüstriyel iş birliğini teşvik etmeyi ve teknolojik sınırlarımızı ilerletmeyi amaçlayan çok sayıda önemli etkinlik ve toplantıya ev sahipliği yaptık. Başkanlığımız, yıl boyunca önemli tartışmaları kolaylaştıran üst düzey grup toplantıları ve yönetim kurulu toplantıları da dahil olmak üzere birçok önemli girişimle damgasını vurdu. Bu toplantılar sadece idari kararlarla değil, stratejik tartışmalar ve iş birlikleri yoluyla inovasyonun geleceğini şekillendirmekle ilgiliydi.” bilgilerini paylaştı.
“Sadece araştırma ve inovasyonda güçlerimizi birleştirerek yeşil ve dijital geçişleri mümkün kılan dönüştürücü çözümler bulacağız”
Zirveye video mesaj gönderen Avrupa Komisyonu Yenilik, Araştırma, Kültür, Eğitim ve Gençlikten Sorumlu Komisyon Üyesi Liana Ivanova da “Türk hükümetini Eureka dönem başkanı olarak geçirdiği başarılı yıl için içtenlikle kutluyorum.” dedi.
Ivanova “Sadece araştırma ve inovasyonda güçlerimizi birleştirerek, sadece Türkiye için değil, aynı zamanda Eureka ağı ve Avrupa Birliği için de yeşil ve dijital geçişleri mümkün kılan dönüştürücü çözümler bulacağız.” ifadelerini kullandı.
Açılış oturumlarının ardından Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil moderatörlüğünde Bulgaristan İnovasyon ve Büyüme Bakan Yardımcısı Krassimir Yakimov, Romanya Araştırma, İnovasyon ve Dijitalleşme Bakanlığı Bakan Yardımcısı Andrei Alexandru, Avrupa Komisyonu 'ERA & İnovasyon' Direktörü Anna Panagopoulou, Çek Cumhuriyeti Yükseköğretim, Bilim ve Teknoloji Genel Müdürü Radka Wildová’nın katılımıyla bir panel gerçekleştirildi.
Avrupa Yenilik Konseyinden ödül alan Prof. Dr. Rana Sanyal’ın inovasyona yönelik ilham verici bir konuşma gerçekleştirdiği zirvede sonra da eş zamanlı paneller gerçekleştirildi. Yeşil ve Dijital Dönüşüm konularına odaklanan zirve, tematik paneller, sunumlar ve ülke tanıtımları gibi çeşitli oturumlar gerçekleşti. Zirvede; katılımcıların proje fikirlerine ortaklar bulabilmeleri için sunumlar yapabilecekleri ve ikili görüşmeler gerçekleştirebilecekleri ortamlar oluşturuldu. Eureka üyesi 47 ülkeden 2000’in üzerinde üst düzey katılımcı, alanında lider firmalar, inovasyon liderleri, sanayi kuruluşları ve KOBİ'lerin de yer aldığı zirvede birçok ülkeden paydaşlar, proje ortaklıkları oluşturmak ve ikili görüşmeler yapma fırsatı buluyor.
Zirve yarın da İstanbul Haliç Kongre Merkezinde devam edecek.
Applications must be submitted online via e-BİDEB system.
ÜBİTAK ile MAS arasında yürütülen 2526 - Moğolistan Bilimler Akademisi (MAS) ile İkili İşbirliği Programı kapsamında ortak Araştırma ve Ar-Ge ve Yenilik projeleri desteklenmektedir.
Sürekli açık formatta yürütülen çağrıya başvurular elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılabilmektedir.
TÜBİTAK ile Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı (MESU) arasında yürütülen 2514 - Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı (MESU) İkili İşbirliği Seyahat Destek Programı çerçevesinde araştırma projeleri desteklenmektedir. Söz konusu Program kapsamında son çağrı 2021 yılında açılmış olup, Ukrayna’da yaşanan savaş durumunun sonlanmasının ardından gelecekte tekrar açılması için planlamalar yapılmaktadır.
TÜBİTAK BİLGEM BTE tarafından geliştirilen yeni nesil mayın tespit sistemi ETMTS-2, içerdiği iki algılayıcılı yapısı sayesinde metalik ve plastik mayınları tespit edebilmektedir.
Sistemde bulunan LCD ekran, kullanıcının verileri görsel olarak takip etmesini sağlamaktadır. Böylece operatör, tespit uyarılarını sadece işitmekle kalmayıp, görsel ikazları da takip ederek, tespit başarımını arttırabilmektedir.
TÜBİTAK İnsan Kaynakları Duyurusuna Ulaşmak İçin Tıklayın.
KONAKLAMA YAPILACAK OTEL BİLGİSİ
Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Final Sergisi ve Ödül Töreni kapsamında proje sahibi öğrenci ve danışmanlarının konaklama yapacakları yer bilgisine ulaşmak için tıklayınız.
55. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışmasının final aşaması sonucunda jüri üyeleri tarafından Cumhuriyetimizin 100. yılı kapsamında verilen Türkiye Cumhuriyeti’nin Yüzüncü Yılı Özel Ödülü’nü kazanan projeler için tıklayınız.
18. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışmasının final aşaması sonucunda jüri üyeleri tarafından Cumhuriyetimizin 100. yılı kapsamında verilen Türkiye Cumhuriyeti’nin Yüzüncü Yılı Özel Ödülü’nü kazanan projeler için tıklayınız.
Programa çağrının açık olduğu dönemlerde 7/24 online olarak eteydeb.tubitak.gov.tr adresindeki PRODIS sistemi üzerinden başvuru yapılabilir. Ancak kanuni ve işmerkezi yurtdışında bulunan işletmelerin dar mükellefiyet statüsündeki Türkiye’deyerleşik temsilcilik ve şubeleri ile vakıflar, dernekler ve bunların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, birlikler, şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar bu program kapsamında başvuru yapamazlar.
A. Proje Yürütücüsü, Araştırmacı ve Danışman
Proje ekibinde yer alacak yürütücü, araştırmacı veya danışmanların;
Üniversite personeli olmaları durumunda, doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık derecesine sahip olmaları gerekmektedir. (Bu koşul eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışanları da kapsamaktadır.)
Kamu kuruluşları veya özel kuruluşlarda çalışmaları durumunda, en az dört yıllık üniversite lisans eğitimi almış olmaları yeterlidir.
Proje yürütücüsü, projeyi öneren kuruluşun kadrolu personeli olmak zorundadır.
Proje yürütücüsü ve araştırmacıların Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde ikamet etmeleri gerekir. (Yabancı uyruklu bir kişi Türkiye sınırlarındaki bir kurum/kuruluşta görev yapmak koşulu ile projede yürütücü/araştırmacı olarak görev alabilir.)
Projedeki katkı oranı %10’un altında olan kişiler araştırmacı olarak görev alamazlar.
Herhangi bir kuruluşta çalışmayan emekliler, PTİ almamak şartıyla proje ekibinde araştırmacı veya danışman olarak görev alabilirler. (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrasında PTİ ödemelerine ilişkin olarak yer alan ifade gereğince, sadece kamu kurum veya kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında bulunanlara PTİ ödemesi yapılabilmektedir). Emeklilerin, proje yürütücüsü olarak görev alabilmeleri için mutlaka herhangi bir kuruluşta tam zamanlı olarak çalışıyor olmaları gerekmektedir.
Bir projede danışman yer alabilmesi için projenin özel uzmanlık gerektiren konu ya da konularının olması ve bu hususun proje önerisinde gerekçeli olarak belirtilmesi gerekir. Bir projede görev alacak danışman sayısı o projedeki özel uzmanlık gerektiren konu sayısı ile sınırlıdır.
B. Bursiyer
Türkiye’deki yüksek öğretim kurumlarında lisans ve lisansüstü (Yüksek Lisans ve Doktora) eğitimlerine devam etmekte olan "öğrenciler" veya öğrenci statüsündeki "Araştırma Görevlileri" ile doktora sonrası araştırmacılar bursiyer olarak proje ekibinde yer alabilirler.
BİDEB’den tam burs alan Lisansüstü ve Doktora Sonrası Bursiyerler için projeden de ek burs ödemesi yapılabilir. BİDEB bursu ve projeden yapılacak ek burs ödemesinin toplamı, belirlenen aylık burs limitlerini aşamaz. BİDEB’den kısmi burs alanlara projeden ayrıca burs ödemesi yapılmaz. TÜBİTAK’ın desteklediği herhangi bir projeden burs alanlar ise, ikinci bir projede bursiyer olarak görev alamazlar.
Lisans bursiyerlerinde aranan koşullar:
Herhangi bir kurum/kuruluşta çalışmamak,
Türkiye’de kurulu bir yükseköğretim kurumunun lisans programında son iki sınıf öğrencisi olmak,
Üniversitenin not sistemi esas olmak üzere, hazırlık hariç önceki yılların ağırlıklı genel not ortalamasının en az 4 üzerinden 2,5 veya 100 üzerinden 65 olması veya bölümünde hazırlık sınıfı hariç önceki yıllara ait ağırlıklı genel not ortalamasında ilk %20 lik dilime girilmiş olması.
Bir projede aynı anda en fazla 2 (iki) lisans öğrencisi bursiyer olarak yer alabilir.
Bursun devamlılığı için başlangıçtaki şartlar aranmaz. Ancak öğrencinin sınıfta kalması durumunda bursu kesilir.
Doktora Sonrası Araştırmacı bursiyerlerinde aranan koşullar:
Doktoralı olup herhangi bir kurum/kuruluşta çalışmama,
40 yaşını doldurmamış olma,
Doktora/tıpta uzmanlık derecesinin alındığı tarih ile ilgili programın son başvuru tarihi arasında kalan sürenin 5 yıldan fazla olmaması.
Kimler Proje Yürütücüsü Olamaz?
Rektör, Rektör Yardımcısı, Başhekim, Başhekim Yardımcısı, Hastane Yöneticisi, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı; başvuru sırasında görevlerinin devam etmesi durumunda proje yürütücüsü olarak, TÜBİTAK’ta görevli olan Grup Yürütme Komitesi ve Danışma Kurulu üyeleri ise; başvuru sırasında görevlerinin devam etmesi durumunda, proje yürütücüsü veya danışman olarak görev alamaz, ancak en fazla 2 projede araştırmacı olarak görev alabilirler.
1. Etkinliğin Bilimsel Yeterliliği
2. Düzenleyicilerin Yetkinliği
3. Etkinliğin Yapılabilirliği
4. Etkinliğin Yaygın Etkisi
Program Kapsamı
Ar-Ge’ye dayalı çözüme ihtiyacı olan ve proje sonuçlarının uygulanmasını taahhüt eden kamu kurumları “Müşteri Kurum”; proje hazırlama ve proje yürütme, beceri, deneyim ve altyapısına sahip; projenin yürütüldüğü kamu Ar-Ge birimi, üniversite ve/veya özel kuruluş ise “Proje Yürütücüsü Kuruluş” olarak programda yer alırlar.
Desteklenecek projeler çıktılarına göre dört farklı nitelikte olabilir:
Müşteri Kurum, 1007 Programı kapsamında desteklenen projelerin çıktılarını kullanmayı taahhüt ettiği Proje Sonuçları Uygulama Planını (PSUP) TÜBİTAK’a sunmaktadır. TÜBİTAK proje sonuçlarının müşteri kurum tarafından uygulamaya aktarılmasını bu plana göre takip etmektedir. Teknoloji birikim projelerinde PSUP yerine proje yürütücüsü kuruluşlar tarafından Teknoloji Kazanım Yol Haritası (TKYH) düzenlenmekte ve bu yol haritası doğrultusunda teknoloji geliştirme süreci izlenmektedir.
Proje Süresi
1007 Programı kapsamında sunulan projelerin Ar-Ge süresi en fazla 48 aydır.
Çağrı Bütçesi
Bütçe üst limitleri çağrı sürecinde belirlenmekte olup çağrı konusuna ve kapsamına göre değişmektedir.
Proje Destek Bütçesi
Personel (yürütücü, araştırmacı, danışman, bursiyer), makine-teçhizat, sarf malzemesi, hizmet alımı ve seyahat giderleri %100 oranında desteklenmektedir. Özel kuruluşların seri üretim amacıyla da kullanılabilecek makine-teçhizat talepleri en fazla %40 oranında desteklenmektedir. Ayrıca, proje bütçesinin %10’u oranında kurum hissesi ve %20’sini geçmemek üzere Bilgi ve Kazanımların Sürekliliği Bütçesi verilmektedir.
Burslar ile ilgili üst sınırlar aşağıda verilmiştir:
| Niteliği | Ücret Karşılığı Çalışmıyor İse | Ücretli Çalışıyor İse |
|---|---|---|
| Lisans Öğrencisi | 6.000 TL/ay | -- |
| Yüksek Lisans Öğrencisi | 22.500 TL/ay | 6.000 TL/ay |
| Doktora Öğrencisi | 32.500 TL/ay | 8.500 TL/ay |
| Doktora Öğrencisi (İsteğe Bağlı Sigorta Yaptıran) | 37.780 TL/ay | -- |
| Doktora Sonrası Araştırmacı | 43.500 TL/ay | -- |
| Doktora Sonrası Araştırmacı (İsteğe Bağlı Sigorta Yaptıran) | 48.780 TL/ay | -- |
TÜBİTAK Teknoloji Hazırlık Seviyesi Belirleme Metodolojisi
Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) değerlendirmesi bilim, teknoloji ve yenilik (BTY) sistemlerinde teknolojilerin mevcut seviyesinin belirlenmesi, proje başvurularının doğru aktör/destek mekanizmalarına yönlendirilmesi ve böylelikle kaynakların etkin, hedef odaklı kullanımını sağlaması açısından önem kazanan bir süreçtir.

TÜBİTAK’ın “akademik ve endüstriyel Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine destek vermesi” ve “belirlenen ulusal önceliklere hizmet eden Ar-Ge çalışmalarını gerçekleştirmesi” görevleri göz önünde bulundurulduğunda, kendi süreçlerinde kullanmak amacıyla bir Teknoloji Hazırlık Seviyesi belirleme metodolojisi oluşturması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
2018 yılında TÜBİTAK Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Dairesi (BTYPD) tarafından ülkemize özgü “Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) Belirleme Soru Setleri” ve “Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) Hesaplama Metodolojisi” geliştirilmiştir. THS belirleme metodolojisi geliştirme çalışması ilgili ulusal ve uluslararası akademik literatür taraması yapılarak elde edilen bilgiler; ülkemizdeki yasal düzenlemeler ve ilgili mevzuatların incelenmesi, BTY ekosistemi içerisindeki aktörler ve alan bazlı olarak yetkin akademisyenler ile araştırmacıların görüşlerinin alınması ve tüm girdiler sonucunda soru setlerinin oluşturulması aşamalarından oluşmaktadır.
Geliştirilen Teknolojik Hazırlık Seviyesi (THS) soru setlerinin kullanılmasıyla, TÜBİTAK tarafından desteklenen Ar-Ge ve Yenilik projelerinin teknolojik ilerlemeyi sağlama başarısı ve seviyelerinin ölçülebilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda THS soru setlerinin Ar-Ge yenilik destekleri süreçlerine entegrasyonu, “beklenen” (ex-ante) ve “gerçekleşen” (ex-post) etki analizlerinin gerçekleştirilmesine yönelik önemli bir adımdır.

THS soru setleri; ürün ve teknolojilerin geliştirilme safhaları, yasal izin prosedürleri ve mevzuatları göz önünde bulundurulduğunda, sektörel olarak farklılaşmaktadır.

Yaygın olarak kullanılan THS soru ve tanımları çok genel, mühendislik ve donanım odaklıdır. Teknolojilerin kendilerine has yapısı ve geliştirme aşamalarındaki farklılıklar göz önüne alınarak TÜBİTAK BTYPD tarafından Genel-Mühendislik-Sistem Geliştirme, Yazılım, Sağlık Sektörü Tıbbi Cihaz Geliştirme, Sağlık Sektörü İlaç ve Tedavi Geliştirme, Sağlık Sektörü Tanı ve Tanı Kiti Geliştirme, Tarım ve Hayvancılık Tarla ve Bahçe Biyoteknolojisi, Tarım ve Hayvancılık Bitki Koruma ve Toprak Besleme ve Tarım ve Hayvancılık Hayvan Yetiştirme\Besleme olmak üzere toplam 8 farklı THS soru seti oluşturulmuştur. Hazırlanan THS metodolojisi ve soru setleri ilk kez TÜBİTAK 2020-1 dönemi başvuru süreçlerine entegre edilmeye başlanmıştır.
Soru grupları her bir THS için oluşturulduktan sonra bazı teknik terimleri anlaşılır hale getirmek adına “Terimler Sözlüğü” oluşturulmuştur. THS sorularını cevaplayacak kişilere yol gösterici nitelikte olan bu sözlüğe aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
TÜBİTAK süreçlerinde kullanılması planlanan THS belirleme metodolojisinde 6’lı skala benimsenmiş olup; her bir soru için tamamlanma yüzdesi belirlenirken, rakam seçtirmek yerine tamamlanma oranı işaretlenmektedir (Şekil 1).
| Başlanmadı | Yeni Başlandı | Başlandı, az ilerleme kaydedildi | Çalışmaların yaklaşık yarısı tamamlandı | Çalışmaların büyük bölümü tamamlandı | Tamamlandı |
| %0 | %20 | %40 | %60 | %80 | %100 |
Şekil 1. THS Belirlemeye Yönelik Sorulan Sorularda Tamamlanma Derecesi Ölçümü
Her bir soru için tamamlanma oranı elde edildikten sonra söz konusu THS’de kaç soru varsa soruların tamamlanma yüzdeleri toplanarak soru sayısına bölünmektedir.
Teknoloji Hazırlık Seviyelerine ilişkin tüm Ar-Ge adımları göz önünde bulundurularak, ilgili mevzuatlara ve standartlara uygun bir şekilde hazırlanan soru gruplarının hesaplama yönetimde her bir soruya eşit ağırlık verilmektedir. %80 tamamlanma oranını geçen THS tamamlanmış kabul edilmektedir. Projenin teknoloji hazırlık seviyesi belirlenirken tamamlanmamış herhangi bir THS varsa o seviyeden sonraki THS’lerin tamamlanıp, tamamlanmamış olması projenin THS’sine etki etmemektedir.
Eksik kalan ilk THS’den önceki tamamlanmış son THS o projenin THS’si olarak belirlenmektedir. Örnek vermek gerekirse; bir proje THS 1, THS 2 ve THS 4 ü tamamlamış ancak THS 3 tamamlanmamış gözüküyorsa, projenin THS’si 2 olarak belirlenmektedir (Şekil 2).
| THS 1 | THS 2 | THS 3 | THS 4 | THS 5 | THS 6 | THS 7 | THS 8 | THS 9 |
| 85% | 82% | 68% | 80% | 30% | 0% | 0% | 0% | 0 |
Şekil 2. THS Belirleme Örneği
THS belirleme araçları bir araya getirildiğinde her bir THS özelinde tanımlar, soru grupları, her bir faaliyetin tamamlanma seviyesi ve gerçekleştirilen faaliyetin proje dahilinde/dışında olma durumu bir excel dosyasına aktarılarak hesaplama yöntemi formülleştirilmiş ve otomatik THS hesaplama aracı excel formatında kullanıma sunulmuştur.

THS Soru Setleri Nasıl Doldurulmalıdır?
Aşağıdaki dosyada farklı sekmelerde verilen THS soru setlerinden proje başvurunuzun konusuna veya projenize en uygun olduğunu değerlendirdiğiniz 1 seti doldurmanız beklenmektedir. Soru seti, proje başvuru aşamasında konunun halihazırdaki seviyesi için 1 set, proje sonucunda hedeflenen seviye için 1 set olarak doldurulmalıdır. Projenizin konusunda önceden sizin ve/veya başka bir araştırma grubunun tamamladığı çalışmalarla ilgili sorulara “tamamlandı” seçeneğini işaretleyebilirsiniz. Başvuru esnasında talep edilen “hedeflenen teknolojik hazırlık seviyesi” proje dahilinde yürüteceğiniz çalışmalar ve planlamanız ışığında bu teknolojiyi projenizin bitiminde hangi THS'ye ilerletmeyi öngördüğünüze dairdir. Hedeflenen THS'den kasıt, proje dahilinde yürüteceğiniz çalışmalar neticesinde hangi THS'ye ulaşmış olmayı hedeflediğinize dair sizin öngörünüzdür.
Hesaplamanın doğru olabilmesi için seçilen THS setindeki tüm sorulara "X" (büyük x harfi) işareti ile cevap verilmesi gerekmektedir. Ortalama tamamlanma yüzdesi 80 ve üzeri olan son THS; projenin teknolojik hazırlık seviyesi olarak kabul edilmektedir. X olarak işaretlenen tamamlanma oranlarına göre teknolojik hazırlık seviyesi, soru setinin en sağ ve en yukarıdaki kutucuğunda otomatik olarak hesaplanmaktadır.
TÜBİTAK İş Başvuru Sonuçlarına Ulaşmak İçin Tıklayın.
Başvuru Tarihleri
2015 yılı için başvurular 6 Nisan - 8 Mayıs 2015 tarihleri arasında yapılabilecektir.
Ayrıntılı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.
Bu kısımda İkili ve Çok Taraflı Programlar kapsamında bilim insanlarımızdan gelen sorular ve cevapları ilgili başlıklar altında ayrılmış olarak yer almaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular sayfasına erişim sağlamak için tıklayınız.
Bu kısımda İkili ve Çok Taraflı Programlar kapsamında bilim insanlarımızdan gelen sorular ve cevapları ilgili başlıklar altında ayrılmış olarak yer almaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular sayfasına erişim sağlamak için tıklayınız.