TÜBİTAK yürütücülüğünde, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ev sahipliğinde 14-15 Ekim 2026 tarihlerinde ilk kez gerçekleştirilen Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi tamamlandı. Katılım için 2 bin 300 kişinin başvuruda bulunduğu zirvede, bilim ile toplum arasındaki ilişkinin güçlendirilmesinden bilimsel bilgiye duyulan güvene, vatandaş biliminden yapay zekâ ve dijital platformlara kadar bilim iletişiminin güncel meseleleri ele alındı.
Toplumdaki her yaş ve eğitim grubundan kişiyi bilim ve teknolojiyle buluşturmayı hedefleyen TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı’nın düzenlediği Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi’ne, Türkiye’nin her bölgesinden eğitmenler, bilim merkezi çalışanları, medya mensupları, akademisyenler ve araştırmacılar katıldı. 81 ildeki DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, 29 şehirde yer alan 45 Bilim Merkezi ve Türkiye genelindeki 85 Milli Teknoloji Atölyesi ile bilimi toplumun her yaş grubuna ulaştırmayı hedefleyen TÜBİTAK, Türkiye Bilim İletişim Zirvesi ile bilimi toplumla buluşturan bu çalışmalara imza atan başarılı projeleri ödüllendirmeyi ve görünür kılmayı hedefliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın ve ODTÜ Rektörü Ahmet Yozgatlıgil'in açılış konuşmalarıyla başlayan zirvede, ulusal ve uluslararası uzmanların katılımıyla bilim iletişiminin farklı yaklaşımları, uygulama alanları ve toplumsal boyutları değerlendirildi. Program kapsamında ayrıca Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri ile Bilim İletişimine Katkı Ödülleri ilk kez sahiplerini buldu.
Kacır Bilim İletişiminin Önemine Vurgu Yaptı
Zirvenin açılışında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bilim iletişiminin önemine işaret ederek "Laboratuvarlarda ve araştırma merkezlerimizde üretilen bilgiyi, milletimizin her ferdine anlaşılır bir dille aktararak bilimsel çalışmaların toplumsal etkisini büyütebiliriz. Asılsız haberlerin yeniden paylaşılma olasılığının doğru haberlere göre yüzde 70 daha yüksek olduğunu ve yaklaşık 6 kat daha hızlı yayıldığını ortaya koyan araştırmalar, bilim iletişiminin günümüzde ne denli hayati bir sorumluluk hâline geldiğini gösteriyor." dedi.
Bakan Kacır, bilimsel gerçeklerin yanlış bilgilerin gölgesinde kalmasına izin vermemenin millete ve gelecek nesillere karşı önemli bir sorumluluk olduğunu da vurguladı.
Aydın: “Bilim İletişimi Bilim ile Toplum Arasında Bir Güven Köprüsü Kurmaktır”
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, açılış konuşmasında bilimsel bilginin üretilmesi kadar toplumla buluşturulmasının da önemine dikkat çekti.
“Bilim iletişimi bilim ile toplum arasında bir güven köprüsü kurmaktır. Bu köprünün sağlam olması için bilim insanlarının yalnızca anlatması değil dinlemesi de gerekir. Çünkü güven tek yönlü bilgi aktarımıyla değil karşılıklı anlayış ve etkileşimle gerçekleşir.” ifadelerini kullanan Aydın, bilim iletişiminin karşılıklı anlayış ve güvene dayanan niteliğini öne çıkardı.
Aydın ayrıca TÜBİTAK'ın bilimsel araştırmaları ve teknolojik gelişmeleri desteklemenin yanında, bilim kültürünün toplumun her kesimine yaygınlaştırılmasını da temel misyonlarından biri olarak gördüğünü belirtti.
Bilim ile Toplum Arasında Güven, Etkileşim ve Katılım
Zirvenin ilk gününde bilim iletişiminin güncel yaklaşımları, bilimsel araştırmaların toplumla buluşturulması, bilime duyulan güven ve dijital iletişim ortamlarının sunduğu imkânlar ele alındı.
Arizona Eyalet Üniversitesinden Prof. Dr. Darlene Cavalier, “Bilim ile Toplum Arasındaki Köprü: Vatandaş Bilimi” başlıklı konuşmasında vatandaşların bilimsel süreçlere katılımını merkeze alan vatandaş bilimi yaklaşımına odaklandı. Türk astronot Tuva Cihangir Atasever ise uzay görevi sırasında gerçekleştirdiği bilimsel çalışmaları ve Millî Uzay Programı'nı anlatarak uzay araştırmalarının toplumla paylaşılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanı Ömer Kökçam, TÜBİTAK'ın bilim iletişimi alanındaki faaliyetlerini ve bu alandaki rolünü katılımcılarla paylaştı. Sanatçı Refik Anadol, çevrim içi katıldığı programda kendi çalışmalarından örneklerle bilimsel verilerin görselleştirilmesini ele aldı.
Bilimsel araştırmaların farklı alanlardaki iletişimi ve toplumun bilime duyduğu güven de ilk günün öne çıkan konuları arasındaydı. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Başkanı Prof. Dr. Burcu Özsoy, kutup araştırmaları bağlamında bilim iletişimini değerlendirirken Wageningen Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Niels G. Mede, toplumun bilime duyduğu güven konusuna odaklandı.
İlk günün son oturumu olan “Bilimin Yeni Sahnesi: Yapay Zekâ ve Dijital Platformlar” kapsamında Yasin Aydın, Deniz Demir, Doç. Dr. Bahar Kayıhan ve Dr. Ömer Kamacı, yapay zekâ ve dijital platformların bilim iletişimindeki yeri üzerine farklı bakış açılarını paylaştı.
Zirvenin İkinci Gününde Bilim İletişiminin Uygulama Alanları Ele Alındı
Zirvenin ikinci gününde bilim iletişiminin üniversitelerden medyaya, popüler bilim yayıncılığından bilim merkezlerine uzanan uygulama alanları ve kurumsal deneyimler öne çıktı.
Günün ilk oturumu olan “Bilim İletişiminde Merak, Bilgi, Farkındalık” kapsamında farklı üniversitelerden akademisyenler, üniversitelerde bilim iletişimi, sağlık alanında doğru bilgiye erişim ve güven ile toplumsal farkındalık konularını değerlendirdi. Aynı oturumda TÜBİTAK Dergiler Müdürü ve Bilim İletişimi Müdürü Kübra Bal Çetinkaya, Bilim ve Teknik dergisinin 60 yıllık yayıncılık birikiminden hareketle derginin Türkiye'de bilim kültürünün gelişimine katkısını anlattı.
Bilim iletişiminin medya boyutunun ele alındığı oturumda TRT muhabiri Esra Hatice Yılmaz, belgesel yönetmeni ve yapımcısı Burcu Camcıoğlu ile emekli Anadolu Ajansı muhabiri Selma Kasap, bilim haberciliği, gazetecilik ve belgeselcilik alanlarındaki deneyimlerini paylaştı.
Öğleden sonraki “Bilim Kültürünü Yaşam Boyu Sürdürmek” başlıklı oturumda Portekiz Ulusal Bilim ve Teknoloji Kültürü Ajansı Ciência Viva'nın Başkanı ve Lizbon'daki Bilgi Pavilyonu Bilim Merkezinin Direktörü Rosalia Vargas ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. M. Hakan Türkçapar, bilim kültürünün yaşam boyunca geliştirilmesi ve bilimin farklı yaş gruplarıyla buluşturulması konularını ele aldı.
Bilim merkezlerinin deneyimlerinin paylaşıldığı “Meraktan Deneyime, Bilimden Topluma” oturumunda, TÜBİTAK Bilim Merkezleri Müdürü Ayşegül Tetik'in moderatörlüğünde Türkiye'nin farklı şehirlerinden bilim merkezi koordinatörleri bir araya geldi.
Zirve, TÜBİTAK Destek Programları Müdürü Dr. Sinem Emiroğlu Karahan'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Destek Programları: Fikirden Uygulamaya, Eğitimden Toplumsal Etkiye” başlıklı panel ve değerlendirme oturumuyla sona erdi. Panelde bilim ve toplum destek programları, uygulama deneyimleri ve toplumsal etki bağlamında ele alındı.
Bilim ve Teknik'le “60 Yıl, 60 Kapak”
Zirve kapsamında, Bilim ve Teknik dergisinin 60 yıllık yayıncılık geçmişini yansıtan “60 Yıl, 60 Kapak” sergisi de ziyaretçilerle buluştu.
Sergide, 1967'den günümüze her yıldan seçilen birer dergi kapağı aracılığıyla bilim ve teknoloji dünyasındaki gelişmelerin derginin sayfalarına nasıl yansıdığı gösterildi. Bilim ve Teknik'e gönderilen okur mektupları da sergide yer aldı.
Zirve'ye 2 Bin 300 Başvuru
Katılımcı olarak 2 bin 300 kişinin başvuruda bulunduğu zirve, iki gün boyunca bilim iletişimi alanında çalışan farklı kesimleri bir araya getirdi. Katılımcılar oturumlarda konuşmacılara sorular yöneltme ve uzmanlarla görüş alışverişinde bulunma fırsatı buldu.
Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri Sahiplerini Buldu
Bu yıl ilk kez düzenlenen Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri, zirve kapsamında gerçekleştirilen törenle sahiplerini buldu.
TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından son üç yılda desteklenen projelerin yürütücü kurum ve kuruluşlarının başvurabildiği ödül programıyla başarıyla tamamlanan projelerin nitelikli çıktılarının görünür kılınması, toplumsal etkilerinin artırılması ve başarılı uygulamaların teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Ödül programına ilişkin ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
Bilim İletişimine Katkı Ödülleri İlk Kez Verildi
Zirve kapsamında bu yıl ilk kez takdim edilen Bilim İletişimine Katkı Ödülleri ile bilim iletişimine farklı alanlarda katkı sağlayan kişi, kurum ve toplulukların çalışmaları Genç Popüler Bilim Yazarı, Popüler Bilim Yayıncılığı, Bilim Söyleşisi, Millî Teknoloji Atölyeleri, Bilim Merkezleri ve Bilim İletişiminde Öne Çıkan Öğrenci Topluluğu olmak üzere altı kategoride ödüllendirildi.
Ödüllerle bilimsel bilginin toplumla buluşturulmasına katkı sağlayan çalışmaların görünür kılınması ve bilim iletişimi alanındaki başarılı uygulamaların teşvik edilmesi hedefleniyor.
2026 yılı Bilim ve Toplum Destek Programları Proje Teşvik Ödülleri ile Bilim İletişimine Katkı Ödülleri kazananlarının listesi için tıklayınız.
Zirve Her Yıl Farklı Bir Üniversitenin Ev Sahipliğinde Gerçekleştirilecek
İlki ODTÜ ev sahipliğinde gerçekleştirilen Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi'nin, gelecek yıllarda farklı üniversitelerin ev sahipliğinde düzenlenerek bilim iletişimi alanındaki deneyim paylaşımını ve kurumlar arası iş birliklerini geliştirmesi hedefleniyor.
2027 Türkiye Bilim İletişimi Zirvesi'ne ev sahipliği yapmak isteyen üniversiteler 16 Ekim–31 Aralık 2026 tarihleri arasında başvuruda bulunabilecek.
Ayrıntılı bilgi ve başvuru için tıklayınız.
