Arama

+
-
0
Contact

TTS’nin Kullanımı İle İlgili Sorular İçin;
e-posta: tts-soft@tubitak.gov.tr

 

Mali Konularla İlgili Sorular İçin;

Fatih DEMİR
Mali Denetleme ve Sözleşmeler Müdür V.

e-posta: fatih.demir@tubitak.gov.tr

İletişim

TTS’nin Kullanımı İle İlgili Sorular İçin;
e-posta: tts-soft@tubitak.gov.tr

 

Mali Konularla İlgili Sorular İçin;

Fatih DEMİR
Mali Denetleme ve Sözleşmeler Müdür V.

e-posta: fatih.demir@tubitak.gov.tr

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) is the leading agency for management, funding and conduct of research in Türkiye. It was established in 1963 with a mission to advance science and technology, conduct research and support Turkish researchers. The Council is an autonomous institution and is governed by a Scientific Board whose members are selected from prominent scholars from universities, industry and research institutions.

TÜBİTAK is responsible for promoting, developing, organizing, conducting and coordinating research and development in line with national targets and priorities.

TÜBİTAK acts as an advisory agency to the Turkish Government on science and research issues, and is the secretariat of the  Supreme Council for Science and Technology (SCST), the highest S&T policy making body in Türkiye. 

Setting its vision as to be an innovative, guiding, participating and cooperating institution in the fields of science and technology, which serves for improvement of the life standards of our society and sustainable development of our country, TÜBİTAK not only supports innovation, academic and industrial R&D studies but also in line with national priorities develops scientific and technological policies and manages R&D institutes, carrying on research, technology and development studies. Furthermore, TÜBİTAK funds research projects carried out in universities and other public and private organizations, conducts research on strategic areas, develops support programs for public and private sectors, publishes scientific journals, popular science magazines and books, organizes science and society activities and supports undergraduate and graduate students through scholarships.

TÜBİTAK TARİHÇESİ

TÜBİTAK 1963 yılında, Türkiye’de planlı ekonomi döneminin başlangıcında kurulmuştur. Kuruluş aşamasında en temel görevleri, özellikle doğa bilimlerinde temel ve uygulamalı akademik araştırmaları desteklemek ve genç araştırmacıları teşvik etmek, özendirmekti. Bu görevleri yerine getirebilmek amacıyla, temel bilimler, mühendislik, tıp, tarım ve hayvancılık alanlarında dört araştırma grubu (şimdi on araştırma grubunu içeren Araştırma Destek Programları Başkanlığı) ile Bilim Adamı Yetiştirme Grubu (şimdi Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı) oluşturulmuştur.

1968’de Ankara’da, Elektronik Araştırma Ünitesi’nin, şimdi Gebze’de faaliyet gösteren Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü-TÜBİTAK-UEKAE; 1971’de Yapı Araştırma Enstitüsünün (1989’da TÜBİTAK Bilim Kurulu kararı ile araştırma grubu şekline dönüştürülmüştür); 1972’de Gebze’de Marmara Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsünün, şimdi Marmara Araştırma Merkezi-TÜBİTAK-MAM; 1973’de Güdümlü Araçlar Teknolojisi ve Ölçüm Merkezinin, şimdi Savunma Sanayi Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü-TÜBİTAK-SAGE; 1984’de Ankara Elektronik Araştırma Geliştirme Enstitüsünün, 1995’te Bilgi Teknolojileri ve Elektronik Araştırma Enstitüsü-BİLTEN ve şimdi Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü-TÜBİTAK-UZAY; 1986’da Ulusal Metroloji Enstitüsünün-TÜBİTAK-UME ve 1983’te Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte ortaklaşa kurulan ve 2002’de TÜBİTAK Başkanlığına doğrudan bağlı Enstitü haline gelen Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsünün-TÜSSİDE kurulmasıyla birlikte kurumun görevleri arasında yer alan araştırma faaliyetlerine başlanmıştır.

TÜBİTAK, 1967 yılında Dokümantasyon ve Enformasyon Merkezini kurarak araştırmacılara Ar-Ge alanında dokümantasyon hizmeti vermek görevini üstlenmiştir. Bu merkez, 1996’da akademik bilgisayar ağı kurulduktan sonra Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezine-TÜBİTAK-ULAKBİM dönüştürülmüştür. Bu merkezin yanı sıra, 1995’te Ulusal Gözlemevinin-TÜBİTAK-TUG ve 1995’de Enstrumental Analiz Laboratuvarının, şimdi Ankara Test ve Analiz Laboratuvarı-TÜBİTAK-ATAL; 1996’da Temel Bilimler Araştırma Enstitüsünün-FEZA GÜRSEY; 2001’de Bursa Test ve Analiz Laboratuvarının-TÜBİTAK-BUTAL kurulmasıyla, araştırmacılara farklı alanlarda çeşitli bilimsel ve teknolojik altyapı hizmeti verilmektedir.

TÜBİTAK, Türkiye’nin bilim ve teknoloji politikalarının belirlenmesinde Hükümete yardımcı olmak sorumluluğunu, ilk kez “Türk Bilim Politikası; 1983-2003” dokümanını hazırlama görevini üzerine alarak üstlenmiştir. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun (BTYK) 1983 yılında kurulması ve bu kurulun sekreterya görevinin TÜBİTAK’a verilmesi, bu sorumluluğu belirgin ve somut bir görev haline getirmiştir. Bu görevle bağlantılı olarak, TÜBİTAK önümüzdeki yirmi yıllık dönemde uygulanacak bilim ve teknoloji politikalarının belirlenmesine yönelik olarak “Vizyon 2023” adlı kapsamlı bir proje gerçekleştirmiş, ayrıca 2005-2010 Ulusal Bilim ve Teknoloji Politikaları Uygulama Planı, 2008-2010 Ulusal Yenilik Stratejileri Uygulama Planı ve  2007-2010 Uluslararası BTY Stratejileri Planının hazırlanmasında koordinasyonu sağlamıştır.

Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulunun sanayi kuruluşlarının ve özel kesimin teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini teşvik etmek için verilecek devlet yardımlarının düzenlenmesine yönelik 1 Haziran 1995 tarihli 95/2 sayılı Tebliği ile destek verilecek Ar-Ge projelerinin değerlendirilmesi görevi Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) ile beraber TÜBİTAK’a verilmiştir. Bu amaçla Teknoloji İzleme ve Değerlendirme Başkanlığı (şimdi Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı-TEYDEB) kurulmuştur. Hibe olarak verilen bu destekler daha önce tamamen DTM mali kaynaklarından karşılanırken, Ağustos 2005-Eylül 2010 arasında bu desteklerin %25’i DTM, %75’i TÜBİTAK kaynaklarından, 23 Eylül 2010’da yayımlanan Tebliğ değişikliği ile de, tümüyle TÜBİTAK kaynaklarından karşılanmaya başlanmıştır.

TÜBİTAK, kuruluş kanunu gereği, uluslararası ikili ve çok taraflı bilimsel ve teknolojik işbirliği faaliyetlerinde Türkiye’yi temsil etmekte ve bu alandaki koordinasyonu sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, Türkiye’nin 2003 yılından itibaren AB Çerçeve Programlarına tam katılımı sonrasında bu programların ulusal koordinasyonunu sağlamaktadır.

Toplumda bilimsel, teknolojik ve yenilik faaliyetlerine yönelik farkındalığın ve bilim okuryazarlığının artırılmasına yönelik etkinliklerin gerçekleştirilmesi, TÜBİTAK’ın kurulduğu ilk yıllardan başlayarak, yayınlanan dergi ve kitaplar, gerçekleştirilen yarışma ve şenlikler aracılığı ile hayata geçirilmektedir. 2007 yılından itibaren bu alanda yapılacak “Bilim ve Toplum Projeleri”ne destek verilmesine başlanmıştır. Ayrıca toplumun bilim ve teknoloji ile eğlenerek öğrenilen ortamlarda buluşmasını sağlayan çalışmalar devam etmektedir.

Daha önce “Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu” olan TÜBİTAK ismi, 7 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5376 sayılı Kanun ile, “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu” olarak değişmiştir. Kuruluş Kanunu ve bunu izleyen mevzuat ve metinlerde yer alan TÜBİTAK’ın faaliyet alanının doğa bilimleri ile sınırlı olduğu izlenimini veren hükümler yeni yasada genişletilmiş, sosyal ve beşeri bilimler de Kurumun görev alanına dahil edilmiştir. 5376 sayılı Kanunla, Kurumun sadece mali mevzuata uygunluk açısından değil, daha önemlisi kendisinden beklenen etkinlik performansı açısından somut ölçüler ve hedefler içeren stratejik plan ve yönetim ilkeleri doğrultusunda hesap verebilirliği esasları da tanımlanmıştır. 5376 sayılı Kanun ile ayrıca bilgi ve teknolojinin üretildiği ortamlardan, kullanıldığı ortamlara aktarılmasını sağlayacak, üniversite-sanayi işbirliğini geliştirecek çeşitli ve etkin mekanizmaların kullanımına olanak verecek hükümler getirilmiştir.

Önemli Muhasebe Politikaları

2023

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2022

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

 

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

2021

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2020

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2019

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2018

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2017

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Aralık

Kasım

Ekim

Eylül

Ağustos

Temmuz

Haziran

Mayıs

Nisan

Mart

Şubat

Ocak

 

2016

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

 

2015

* Temel Mali Tablolar (Yıllık)

* Diğer Mali Tablolar (Aylık)

Mali Durum ve Beklentiler Raporları
2023 2.34 MB 2023
2022 1.76 MB 2022
2021 2.21 MB 2021
2020 2.24 MB 2020
2019 2.18 MB 2019
2018 1.7 MB 2018
2016 1.35 MB 2016
2015 1.84 MB 2015
2014 1003.03 KB 2014
2013 1.46 MB 2013
2012 1011.05 KB 2012
2011 836.2 KB 2011
2010 666.5 KB 2010
2009 351.61 KB 2009
2008 924.69 KB 2008
2020-2021 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları

TÜBİTAK 2020-2021 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları’nın ve içeriklerinin belirlenmesi amacıyla 3 ana bölümde çalışmalar yürütülmüştür: ulusal önceliklerin haritalanması, küresel eğilimlerin haritalanması ve teknolojik birikimin tespiti. Cumhurbaşkanlığı İcraat Programları, 11. Kalkınma Planı, Sanayi ve Teknoloji Stratejisi 2023, BTYPK Teknoloji Önceliklendirme Çalışması, Milli Teknoloji Hamlesi Programı ve kamu kurumları tarafından hazırlanan ulusal çapta ve çeşitli sektörlere yönelik stratejiler semantik bir incelemeye tabi tutulmuştur. Farklı seviyelerde ve detaylarda belirtilen Ar-Ge, teknoloji ve yenilik ihtiyaçları listelenmiş, aynı seviyeye getirilmiş ve konsolide edilmiştir. Benzer çalışma Avrupa Birliği ve OECD’nin bilim, teknoloji, yenilik ile ilgili öngörü raporları; Ufuk2020 çalışma programları, NSF çağrı programları ve uluslararası kuruluşların teknolojik öngörüleri için de gerçekleştirilerek küresel eğilimler ortaya çıkartılmıştır. Haritalama çalışmalarının proje çıktı anketi sonuçlarının analizinden ortaya çıkan teknolojik birikim ile birlikte değerlendirilmesiyle öncelikli konular ve içerikler, teknolojik hazırlık seviyeleriyle birlikte taslak olarak hazırlanmıştır. TÜBİTAK destek birimleriyle taslak üzerinden görüşülerek nihai taslak oluşturulmuş ve 14 Şubat 2019’da yapılan Yönetim Kurulu toplantısında sunulmuştur. Yönetim Kurulu’nun olumlu görüşü sonrası nihai hale gelmiştir.

Belirlenen öncelikli Ar-Ge ve yenilik konuları TÜBİTAK'ın destek programları ve Milli Teknoloji Hamlesi Programında öncelikli olarak desteklenmektedir. TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, TÜBİTAK 1501-Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı ve TÜBİTAK 1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı kapsamında sunulan proje önerilerine konu Ar-Ge faaliyetlerinin; "TÜBİTAK 2020-2021 yılı Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları Çalışması"'nda yer alan öncelikli alan konularının en az birinin kapsamına, ilgi konu(lar) için belirlenen Teknoloji Hazırlık Seviyesi aralıklarında ilerleme sağlamak koşuluyla, girip girmediğinin belirtilebileceği ve gerekli açıklamaların yapılabileceği bölümler proje başvuru sistemine eklenmiştir. Söz konusu kriteri sağlayan projelere diğer kriterlerle birlikte ek puan verilmektedir.

The Working Party of National Experts on Science and Technology Indicators (NESTI) of OECD CSTP has been working on the concepts of science and technology indicators for over forty years and prepared a series of methodological manuals called “The Frascati Family”. Frascati, Oslo and Canberra Manuals include internationally accepted science, technology and innovation system concepts. The Turkish translation of the Oslo and Frascati Manuals are available and its free distribution by TÜBİTAK is an important step to establish the unity in jargon. The Manuals also composed a reference point in funding programs and policy-development, thus complementing a strategic approach to STI.

OECD ’Bilim ve Teknoloji Göstergeleri Hakkında Ulusal Uzmanlar Çalışma Komitesi*’, 40 yılı aşkın süredir bilim ve teknoloji göstergeleri kavramı üzerinde çalışmaktadır ve ’Frascati Ailesi’ olarak tanınan bir dizi yöntembilimsel kılavuz geliştirmiştir. Bu kapsamda yer alan Frascati, Oslo ve Canberra Kılavuzları, uluslararası genel kabul görmüş bilim, teknoloji ve yenilik sistemi kavramlarını içermektedir.

Frascati Kılavuzu

Ar-Ge’ye tahsis edilen finans ve insan kaynaklarının ölçümü konularını kapsamaktadır. 2002 yılında yayımlanan 6. Baskı’nın Türkçe çevirisi hizmete sunulmuştur. 1. basım Nisan 2005’te, 2. basım Şubat 2006’da yapılmıştır. (Frascati Kılavuzu'nda 2015 yılında güncelleme yapılmıştır.)

Oslo Kılavuzu

Teknolojik yenilik verilerinin toplanması ve yorumlanmasına yönelik ilkeleri içermektedir. 2005 yılında yayımlanan 3. Baskı’nın Türkçe çevirisi hizmete sunulmuştur. 1. basım Şubat 2006’da yapılmıştır. (Oslo Kılavuzu'nda 2018 yılında güncelleme yapılmıştır.)

Canberra Kılavuzu

Bilim ve teknolojiye ayrılmış insan kaynaklarının ölçümü konusunu kapsamaktadır. Türkçe çevirisi taslak olarak hizmete sunulmuştur.

The main theme of the project has been determined as creation of an "affluent society" which,

  • is competent in science and technology;
  • uses technology consciously and capable of developing new technologies;

  • possesses the skill of converting technological developments into social and economic benefits;
    in the 100th Anniversary of our Republic in line with the target pointed out by Ataturk as reaching the level of modern civilizations.

    The project plans to cover the following activities:

  • Assessment of current status of Turkey in the field of science and technology
  • Assessment of the long termed scientific and technological developments in the world
  • Identification of the strategic technologies required for achievement of said targets
  • Recommendation of policies aiming at development and/or acquisition of said technologies.

Vision 2023 Project is composed of the following sub-projects:

  • Technology Foresight Project
  • National Technology Competence Inventory Project
  • Researcher Information System Project
  • TÜBİTAK National Research Infrastructure Information System Project

The task of implementation of the Technology Foresight Project in coordination with the related institutions and establishments, pursuant to the decision of the Supreme Council for Science and Technology, constitutes the main axis of the Vision 2023 Project which has been assigned to TÜBİTAK.

The foresight panels, formed in 12 socio-economic areas commenced their activities in July 2002. The panels  completed their preliminary reports in July 2003 and presented these to the opinion and recommendation of the related sectors. Delphi inquiry, realized in order to extend the content of the preliminary report and to call for opinions of the experts, was completed in July 2003. The panel conclusion reports were completed in July 2003 with due consideration of the opinions and recommendations obtained from the extension activities and the output of the Delphi query.
 
The conclusion reports were synthesized and 8 strategic technological areas, on which all panels have focused, were determined by June 2004, and "strategic technology roadmaps" were elaborated after formation of the workgroups on said areas.
Strategy document, covering the science and technology policies for the next 20 years of Turkey, has been elaborated with the assessment of namely the outputs of the foresight project, synthesis report, Delphi findings and the outputs of the strategic technology workgroups.
The strategy document, which were presented for consideration to the member establishments of the Supreme Council for Science and Technology in April 2004 were  finalized in line with the official opinions and recommendations, and presented in the SCST meeting in March 2005.
 
A comprehensive survey was applied to approximately 2500 firms in February-March 2003 in order to determine the technological competence level of Turkey within the scope of the National Technology Competence Inventory Project. The analysis of the survey was completed in September 2004 and the report provided objective data to the technology Foresight Project.

Turkish National Researcher Information Sysytem (ARBİS) has been designed as a system for the research personnel in universities, public and private sector establishments in Turkey and the Turkish researchers serving abroad. ARBIS is a dynamic system which provides collection of researcher information and updates  collected data and evaluation of said data by different establishments for different purposes. The planned outputs of this system are;

  • Compilation of data on areas of scientific activities of the researchers inland and abroad, industrial work branches on which the R&D activities may be applied and the products and technologies developed as a result of said activities;
  • creation of the national scientists database; and

  • bibliometrical analysis.

    Researchers  that fill in  the Researcher Information Compilation Form at http://arbis.tubitak.gov.tr  are entitled to be included into databases  for various purposes such as;

  • Referee and observer pools for project support and career programs conducted by TÜBİTAK Research Groups, TÜBİTAK-TİDEB;
  • Partners search on the web page ( http://www.fp6.org.tr ) was opened by TÜBİTAK for the EU Sixth Framework Program for participating in discussion forums, sending and receiving email platforms. Again the researchers are able to benefit from the services of running queries and access science and technology indicators. Researchers with approved registration in ARBİS are construed as having fulfilled one of the prerequisites for activities such as application to TÜBİTAK projects and provision of referee-observer services.
    ARBIS researcher query service is now accessible. Information may be obtained to the extent permitted by the researcher with this service.
    In conclusion, prevention of repetition of non-changing information and constant updating of the information is made possible with ARBIS.

TÜBİTAK National Research Infrastructure Information System (TARABİS) is a web-based application designed and developed by TÜBİTAK. It aims to create the database for machine/system/device stock related to research, experimental development, test/analysis, diagnosis activities and R&D project accumulation.

By means of TARABİS, it is possible to obtain coded information about features, location, and capacity of machine/system/device related to research, experimental development, test/analysis, diagnosis activities and industrial business line in which this potential could be used together with the products and technologies developed as a result of these studies.

Information entered to TARABİS by unit/division executives enables:

  • Querying to the extend allowed by unit/division executives,
  • Collaboration and communication in product and technology development activities between the laboratories and industry,
  • Assistance in finding the sources required to improve capacity and competence of the laboratories,
  • Increase in the joint projects performed in the laboratories.

http://tarabis.tubitak.gov.tr

Bilim ve teknoloji uzun dönemli ekonomik ve toplumsal gelişmenin en önemli unsurlarından birisi, bilim ve teknoloji politikaları ise bu gelişimin hızını ve yönünü etkilemenin bir aracıdır.

Dünyada ekonomik ve sosyal anlamda gelişmiş ülkelerin tümü (ABD, Japonya, AB üyesi birçok ülke) uzun dönemli toplumsal, ekonomik ve siyasi hedefleri ile uyumlu bir bilim ve teknoloji vizyonu geliştirmişlerdir ve bu vizyonu güncellerken teknoloji öngörüsü çalışmalarını etkin bir araç olarak kullanmaktadırlar.

Türkiye’de 1960’larda Planlı Dönem ile başlayan B&T politikaları oluşturma çalışmaları özellikle "Türk Bilim Politikası 1983-2003" ve "Türk Bilim ve Teknoloji Politikası 1993-2003" dokümanlarıyla önemli bir boyut kazanmıştır.

Ancak, ortaya koyulan belgelerin, genel geçerliliği tartışmasız unsurlar içermelerine ve önemli bazı kurumsal ve yasal değişiklikler getirmelerine karşın, hedefleri bakımından tam olarak uygulamaya konuldukları söylenemez. Bunun nedenleri olarak, bilim ve teknoloji alanında paylaşılan bir ülke vizyonunun ortaya konulamamış olması ve önerilen politikaların ilgili bütün kesimler (siyasi erk, kamu, özel kesim ve üniversiteler) tarafından ortaklaşa sahiplenmelerinin sağlanamaması gösterilebilir.

Bu saptamadan hareketle, refah toplumuna ulaşma sürecinde bilim ve teknolojiden etkin bir araç olarak yararlanılmasını sağlamak üzere, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 13 Aralık 2000 tarihli toplantısında 2003-2023 yılları için Türkiye’nin Bilim ve Teknoloji Stratejileri Belgesi’nin hazırlanması kararını almıştır.(2000/1 nolu karar)

Yaklaşık bir yıl süren hazırlık çalışmaları ardından, 24 Aralık 2001 tarihli Yedinci Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu toplantısında, Projenin adı "Vizyon 2023: Bilim ve Teknoloji Stratejileri" olarak belirlenmiş; projenin ana teması, temel yaklaşımı ve bu kapsamda yürütülecek alt projelerin ayrıntılı içeriği ile yürütme planı ve yönetim şekli onaylanmıştır.

Vizyon 2023 Projesi Ana Teması

Vizyon 2023 Projesinin ana teması; Cumhuriyetimizin 100. yılında, Atatürk’ün işaret ettiği muasır medeniyet seviyesine ulaşma hedefi doğrultusunda

  • bilim ve teknolojiye hakim,
  • teknolojiyi bilinçli kullanan ve yeni teknolojiler üretebilen,
  • teknolojik gelişmeleri toplumsal ve ekonomik faydaya dönüştürme yeteneği kazanmış

bir "refah toplumu" yaratmak olarak belirlenmiştir.

Projede aşağıdaki çalışmaların kapsanması planlanmıştır:

  • Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanında mevcut konumunun saptanması
  • Dünyada bilim ve teknoloji alanındaki uzun dönemli gelişmelerin saptanması
  • Türkiye’nin 2023 hedefleri bağlamında, bilim ve teknoloji taleplerinin belirlenmesi
  • Bu hedeflere ulaşılabilmesi için gerekli stratejik teknolojilerinin saptanması
  • Bu teknolojilerin geliştirilmesi ve/veya edinilmesine yönelik politikaların önerilmesi

Vizyon 2023 Projesi aşağıdaki Alt Projelerden oluşmaktadır:

  • Teknoloji Öngörü Projesi
  • Ulusal Teknoloji Envanteri Projesi
  • Araştırmacı Bilgi Sistemi (ARBİS)
  • TÜBİTAK Ulusal Araştırma Altyapısı Bilgi Sistemi (TARABİS)
Teknoloji Öngörü projesi

Genel Bilgi

TÜBİTAK’ın koordinasyonunda, ilgili kamu ve özel kuruluşlar, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla eşgüdüm içinde yürütülmesi planlanan Vizyon 2023 Projesi’nin temel eksenini, ülkemizde ilk kez gerçekleştirilen “Teknoloji Öngörü″ alt projesi oluşturmuştur.

Teknoloji Öngörü Projesi ile ilgili bütün kesimlerin geniş katılımıyla ve sistematik bir yöntemle, istenen bir geleceğe ulaşmak için bilim ve teknoloji alanında neler yapılması gerektiği konusunda görüş toplanması ve bu görüşlerin derlenmesi amaçlanmıştır.

Çeşitli ülkelerde yürütülen teknoloji öngörüsü çalışmalarında farklı yaklaşım ve yöntemlerin kullanıldığı görülmektedir. Bu yaklaşım farklılıklarının temelinde, teknoloji öngörüsünün öncelikle hangi amaca yönelik olarak yürütüldüğü, hangi alanlara odaklanılacağı ve sonuçta bu çalışmadan somut olarak nelerin elde edilmesinin beklendiği gibi konularda alınan farklı kararlar yatmaktadır.

Bu bağlamda, Vizyon 2023 kapsamında tasarımlanan Teknoloji Öngörü Projesi’nin başlatılmasının temel nedenleri; i) elde edilen bulguların B&T politikalarının oluşturulmasında bir araç olarak kullanılması, ve ii) süreç yararları olarak belirlenmiştir. Projenin, teknoloji öngörüsü çalışmalarının ilk kez yürütüldüğü diğer birçok ülkede görüldüğü gibi, bilim ve teknoloji alanına odaklanmasına karar verilmiştir. Proje sonucunda elde edilen bulgular ve kazanımlar ise şunlardır:

  • Türkiye için stratejik teknolojiler ile öncelikli AR-GE alanlarının belirlenmesi,
  • B&T’nin ülke gündemine girmesi, farkındalığın arttırılması,
  • Sürece geniş ve etkin katılım.

Dünyadaki teknoloji öngörüsü çalışmalarında sıklıkla kullanılan yöntemler paneller, delfi sorgulaması ve senaryo yöntemidir; bunların iki veya daha çoğunun birlikte kullanıldığı örnekler de vardır.

Türkiye için kurgulanan Teknoloji Öngörü Projesi’nde, temel unsur paneller olmak üzere, iki yöntemin birlikte yer almasına karar verilmiştir:

 

Paneller

  • Sosyo-Ekonomik Paneller: Sosyo-ekonomik faaliyet alanlarında öngörü çalışması yürüten paneller
  • Tematik Paneller: Tematik konularda ve teknoloji alanlarında çalışma yürüten paneller

 

Delfi Sorgulaması

Öngörülen teknolojik gelişmeler ve etkileri üzerine yapılan uzman sorgulaması

Çeşitli sosyo-ekonomik faaliyet alanları ve tematik konuları kapsayan paneller, kendi ilgi alanlarında teknoloji öngörüsü çalışmasını yürütmüşlerdir; panellerin ortaya koyduğu saptamalar, yaygın danışma sürecinde, ilgili toplum kesimlerinde tartışılmış ve Delfi Sorgulaması ile de geniş bir uzmanlar grubunun görüşlerine başvurulmuştur.

Yaygın danışma sürecinden elde edilen görüşlerin ışığında son şeklini alan panel çalışmalarının sonuçları, daha sonra bir bütünlük içinde ele alınarak ve stratejik teknoloji ölçütleri kullanılarak, ülkenin bilim ve teknoloji vizyonu ve stratejik teknoloji alanları belirlenmiştir. Teknoloji Öngörü Projesi, bilim ve teknoloji sisteminin mevcut kapasitesinin saptanmasına yönelik diğer üç alt proje (Ulusal Teknoloji Envanteri, Araştırmacı Bilgi Sistemi (ARBİS), TÜBİTAK Ulusal Araştırma Altyapısı Bilgi Sistemi (TARABİS) ile birlikte, ülkenin 20 yıllık bilim ve teknoloji stratejilerini şekillendirmiştir.

 

Teknoloji Öngörüsü Panelleri

Vizyon 2023 Projesi’nin üst düzey yetki ve onay mercii olan Yönlendirme Kurulu, 13 Nisan 2002 tarihli ilk toplantısında, proje kapsamında oluşturulacak panelleri belirlemiştir.

1. Eğitim ve İnsan Kaynakları (Tematik Panel)
2. Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma (Tematik Panel)
3. Bilgi ve İletişim
4. Enerji ve Doğal Kaynaklar
5. Sağlık ve İlaç
6. Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayii
7. Tarım ve Gıda
8. Makine ve Malzeme
9. Ulaştırma ve Turizm
10. Kimya
11. Tekstil
12. İnşaat ve Altyapı

 

Delfi Sorgulaması

Delfi sorgulamasında ise,

  • Paneller tarafından öngörülen teknolojik yeteneklerin dünyada ve Türkiye’de gerçekleşmesi / edinilebilmesi;
  • Bu teknolojik gelişmelerin belirlenen stratejik teknoloji ölçütleri üzerinde etkileri gibi hususların; ilgili konu uzmanlarına yapılan iki aşamalı bir anket ile sorgulanması gerçekleştirilmiştir.

Paneller tarafından öngörülen ve Delfi sorgulaması ile uzmanlarca değerlendirilen teknoloji alanları/teknolojiler arasından,

  • Önem Düzeyi ve
  • Yapılabilirliği

yüksek teknolojiler, ülkemiz için stratejik teknolojiler olarak belirlenmiştir. Bu amaçla; çeşitli teknolojik faaliyetlerin önem düzeylerini belirlemek için Stratejik Teknoloji Ölçütleri, yapılabilirlik düzeylerini belirlemek için ise panel öngörüleri ve Delfi sonuçları kullanılmıştır.

Stratejik teknoloji ölçütleri, bir anlamda Türkiye’nin 2023 hedefleri bağlamında bilim ve teknolojiden öncelikli beklentileri nelerdir’ sorusuna verilecek yanıtlardır. Bir teknolojiyi diğerine göre daha önemli (stratejik) kılan, örneğin rekabetçiliği artırması veya işsizliği azaltması veya çevreye duyarlığı gibi farklı özellikleri olabilir. Stratejik teknoloji ölçütleri, işte bu farklı özellikler arasından, panellerden alınan öneriler değerlendirilerek, Yönlendirme Kurulu tarafından yapılan önceliklendirme ile belirlenmiştir.