Türkiye’nin en kapsamlı ve köklü gökbilim organizasyonu olan TÜBİTAK Gökyüzü Gözlem Etkinliği, 28. yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın’ın katılımlarıyla 12–15 Ağustos 2026 tarihlerinde Afyonkarahisar Emre Gölü’nde gerçekleştirildi. Perseid meteor yağmuru eşliğinde düzenlenen dört günlük bilim şöleni, her yaştan binlerce gökyüzü meraklısını aynı heyecan etrafında buluşturdu.
İlk kez 1998 yılında TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi öncülüğünde Antalya Saklıkent’te başlatılan organizasyon, bu yıl tarihî ve doğal dokusuyla öne çıkan, ışık kirliliğinden uzak Emre Gölü çevresinde yapıldı. Etkinliğin açılış törenine katılan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, gökbilim merakını tüm ülkeye yayacak yeni bir destek mekanizmasının müjdesini vererek, “Açtığımız yeni çağrı ile artık yalnızca ulusal çaptaki gökyüzü gözlem etkinliklerimizi değil; Türkiye’nin dört bir yanında sivil toplum kuruluşlarımızın, üniversitelerimizin ve gökyüzü meraklılarının hayata geçireceği etkinlikleri de en güçlü şekilde destekleyeceğiz.” dedi.
Türkiye'nin uzay vizyonuna ve bağımsız teknoloji hamlesine dikkat çeken Bakan Kacır, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Uzaydaki gözlerimiz GÖKTÜRK-2 ve İMECE ile yerli haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A; küresel rekabetin yeni ufuklarından biri olan uzayda, Türkiye’nin artan iddiasının ve millî kabiliyetlerinin en somut göstergesidir. Millî Uzay Programımızla uzay alanındaki yetkinliklerimizi ortak hedefler doğrultusunda birleştirerek yeni bir dönemin kapılarını araladık. Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında ilk astronotumuz Alper Gezeravcı Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 13 bilimsel deneye imza atarken, astronotumuz Tuva Cihangir Atasever 7 deney icra ettiği yörünge altı araştırma uçuşunu başarıyla tamamladı. Önümüzdeki dönemde yerli ve millî imkânlarla geliştirdiğimiz itki sistemine sahip, kendi mühendislerimizin tasarlayıp ürettiği uzay aracıyla Ay’a erişeceğiz. Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi’ni hayata geçirerek konum ve zaman bilgisindeki bağımsızlığımızı tahkim edecek, kritik teknolojilerde ülkemize yeni yetkinlikler kazandıracağız.”
“Gözünüz yıldızlarda, gökyüzünüz açık, merak ve heyecanınız daim olsun”
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın da konuşmasında gökyüzünün insanoğlunun ilk büyük laboratuvarı olduğuna dikkat çekti, “İnsanoğlu merak etti, gözlemledi, ölçtü, karşılaştırdı, sorular sordu. Bu soruların peşinden giden insanoğlu usturlabı yaptı, rasathaneler kurdu, teleskobu gökyüzüne çevirdi, gezegenlerin hareketlerini hesapladı, yıldızların ışığını çözümledi. Bilimle birlikte gökyüzünü daha da yaklaştırdık. Bugün ise milyonlarca ışık yılı uzaktaki galaksileri gözlemliyor, başka yıldızların çevresindeki gezegenleri araştırıyor, evrenin başlangıcından kalan ışığı ölçüyoruz. Teknoloji değişti, araçlarımız değişti, bilgimiz olağanüstü ölçüde arttı. Ama insanoğlunun gökyüzü karşısındaki temel duygusu değişmedi. Zihnimizi zorlayan bu kusursuz muazzam düzene hayranlığımız hep baki.” dedi.
Gökyüzüne bakmanın insanın anlam arayışındaki yerine de vurgu yapan Aydın; asırlardır süregelen gökyüzü merakının bugün ileri teknolojilerle evrenin sınırlarını keşfetme noktasına ulaştığını ifade etti. Aydın, “Gerçekten de göğe bakmak gündelik kaygıların, hırsların ve yeryüzündeki kargaşanın ötesine geçmektir. Belki de bu yüzden gökyüzü insanlığın ortak hafızasında hem bilimin hem felsefenin hem sanatın hem de manevi tefekkürün mekânlarından biri olmuştur.” diye konuştu.
Yediden Yetmişe Büyük İlgi
Etkinliğe bu yıl 81 ilden yaklaşık 19 bin başvuru yapıldı. Başvuruların büyük bölümünü aileler oluştururken, katılımcı profili bir aylık bebekten 75 yaşındaki gökyüzü meraklısına kadar uzandı. Kura yöntemiyle belirlenen katılımcılar ile astronomlar, akademisyenler, bilim iletişimcileri, gönüllüler ve görevliler, dört gün boyunca alanda bulundu. 14 Ağustos cuma günü tüm kamuoyunun katılımına açılan etkinlikte, çevre il ve ilçelerden gelen binlerce vatandaş gökyüzü gözlem coşkusuna ortak oldu.
Bilim, Kültür ve Doğayla İç İçe Bir Program
Etkinlik süresince gündüz saatlerinde Güneş gözlemleri, TÜBİTAK atölye çalışmaları, deneyler, bilim gösterileri ve bilgi yarışmaları düzenlendi. Geceleri ise alana kurulan 36 profesyonel teleskop ve görev yapan 69 uzman astronom rehberliğinde gezegen, yıldız kümesi, bulutsu, galaksi ve Perseid meteor yağmuru gözlemleri gerçekleştirildi. Türkiye’nin uzay misyonunu temsil eden ilk Türk astronot Alper Gezeravcı ve ilk yörünge altı bilim misyonunu gerçekleştiren Tuva Cihangir Atasever de etkinlikte deneyimlerini ve uzay araştırmalarını katılımcılarla paylaştı. Ayrıca Millî Uzay Programı vizyonu, derin uzay çalışmaları, ötegezegenler, kara delikler ve Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) sunumlarla detaylandırıldı.
TÜBİTAK Bilim Merkezleri ve Atölyelerine Rekor Katılım
Etkinlik boyunca yürütülen uygulamalı bilim faaliyetleri yoğun ilgiyle karşılandı. TÜBİTAK Atölyeleri kapsamında 21 farklı başlıkta gerçekleştirilen 27 atölye etkinliğinde yaklaşık 600 katılımcı ağırlandı.
Alanda kurulan TÜBİTAK Bilim Merkezleri Çadırı bünyesindeki 5 farklı bilim merkezinde düzenlenen uygulamalı atölyeler ise toplam 5 bin 210 kişiye ulaştı. Bu kapsamda GUHEM (Gökmen Uzay Havacılık Eğitim Merkezi); Kâğıt Uçak Atölyesi’nde 1.700, Sıcak Hava Balon Simülasyonu’nda ise 1.200 katılımcıya ev sahipliği yaptı. Samsun Keşif Kampüsü; Kaan, Güneş Sistemi Puzzle, Dünya Yörüngesi Modeli ve 3D Kalem atölyeleriyle toplam 1.505 kişiyi bilimle buluştururken; Tuzla Bilim Merkezi; Gök Atlas, CD Spektrum, Venüs Gözlüğü, Evreni Keşfediyorum ve Takımyıldız Dürbünü çalışmalarıyla 1.220 katılımcı ağırladı. Bilim Şahinbey çatısı altında; TÜRKSAT 6A Uydu Maketi, 3D Kalem ile Gezegen ve Roket Tasarımı, Gök Temalı Çanta Baskı ve Kozmik Tuval atölyeleriyle 775 katılımcıya erişilirken; Bilim Yunusemre ise Astronot Maskesi Tasarımı, Işıklı Takım Yıldızı Kutusu, Güneş Saati Maketi ve Uzay Temalı Kitap Ayıracı atölyeleriyle toplam 510 kişiye uygulamalı gökbilim ve teknoloji deneyimi sundu.
Dolu Dolu Geçen Dört Gün
TÜBİTAK atölyeleri ve Prof. Dr. Faruk Soydugan’ın “Yıldızların İzinde: Evren ve Kozmik Depremler” konferansıyla başlayan etkinliğin ilk günü, gece gözlemleriyle sürdü.
Etkinliğin ikinci gününde bilim gösterileri ve bilgi yarışmalarının yanı sıra TUA Başkan Yardımcısı Fatih Dulkan’ın “Millî Uzay Programı: Türkiye'nin Uzaydaki Gelecek Vizyonu” sunumu, Tuva Cihangir Atasever söyleşisi, IAC 2026 ve TÜBİTAK UZAY bilgilendirmeleri gerçekleştirildi; akşam saatlerinde Afyon Kocatepe Üniversitesi Korosu konseri eşliğinde gökyüzü gözlemi yapıldı.
İlk Türk astronot Alper Gezeravcı’nın “ISS Görevi” konferansı ile başlayan etkinliğin üçüncü günü, Türkiye Ulusal Gözlemevleri temalı söyleşiler, resmî kapanış seremonisi ve Afyonkarahisar Belediyesi Kent Orkestrası konserinin ardından son gece gözlemleri ile tamamlandı.
