Türkiye ile Şili’nin diplomatik ilişkilerinin 100. yılı ve Antarktika Antlaşması Danışma Toplantısı'nın 48. yıl dönümü vesilesiyle Şili Büyükelçiliği’nde düzenlenen "Sinerjiyi Açığa Çıkarmak: Antarktika'ya Uzanan Ortak Bir Yolculuk" fotoğraf sergisine, Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır, Şili Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Rodrigo Arcos Castro, TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Orhan Aydın ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Başkanı ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) Müdürümüz Prof. Dr. Burcu Özsoy katıldı. Açılış konuşmalarının ardından her iki ülkenin Arktik ve Antarktika’da gerçekleştirdiği seferlerden fotoğrafların yer aldığı sergi gezildi.
Kutup Araştırmalarında Stratejik İş Birliği
Serginin açılış töreninde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır, Türkiye ve Şili’nin kutup araştırmaları konusundaki iş birliğine değinerek “Coğrafi konumu itibarıyla Antarktika seferlerinde araştırmacılarımızı önce Şili'ye yolcu ediyoruz. Onlar, Şili'den Antarktika'ya geçiş yapıyorlar. Aynı zamanda araştırmacılarımız Şili'nin Antarktika’daki araştırma üslerinden de yararlanmaktalar. Şili'nin araştırmacıları da bizim hem Antarktika'ya hem Arktik'e yönelik bilim seferlerimize katılıyorlar. Böylelikle iki ülkenin bilim insanlarının ortaklaşa çalışmalar yapması mümkün hâle geliyor. Bugün bütün bu ortak yolculuğun resmedildiği, Antarktika'da yapılan çalışmalara ait fotoğrafların sergilendiği çok güzel bir sergide bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Kacır: “Türk Antarktika Bilim Üssü’nün tüm hazırlıklarını tamamladık”
Bakan Kacır, ayrıca Antarktika ve Arktik'e yönelik çalışmaların stratejik değer taşıdığının altını çizerek TÜBİTAK KARE koordinasyonunda bu yıl onuncusu düzenlenen Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ni hatırlattı. “Hedefimiz, bunları kalıcı kılacak bir Türk Antarktika Bilim Üssü'nü inşa etmek. 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi amaçlarımız kapsamında bu projeyi de hayata geçireceğiz. Bu üssün tüm hazırlıklarını tamamladık. Çevresel etki değerlendirme çalışmaları başarılı şekilde gerçekleştirildi. Önümüzdeki dönemde bu üssü inşa edeceğiz.” diyen Kacır ayrıca bir diğer hedef olan Antarktika Antlaşmalar Sistemi’nde danışman ülke olmak üzere başvuruda bulunulduğunu da belirtti.
Castro: “Şili ile Türkiye Bugün Âdeta Komşu Gibi”
Şili Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Rodrigo Arcos Castro, konuşmasında Şili ile Türkiye’nin kutup araştırmaları alanındaki iş birliklerinin tarihine değinerek “Bu iş birliğinin önümüzdeki dönemde de artarak devam edeceğine inanıyoruz.” temennisinde bulundu. Türkiye ile Şili’nin diplomatik ilişkilerdeki 100. yılını da hatırlatan Castro sözlerini “Yüz yıl önce, Ocak 1926’da Şili, Türkiye Cumhuriyeti ile diplomatik ilişkiler kuran ilk Latin Amerika ülkesi olmuştur. O günden bu yana yakın dostlar ve ortaklar olarak ilişkilerimizi sürdürmekteyiz. Mesafe hiçbir zaman engel olmadı, bugün ise âdeta komşu gibiyiz” cümleleriyle sürdürdü.
Aydın: “Güvene Dayalı Bilimsel Ortaklığın Güçlü Bir Örneğiyiz”
Törende konuşan TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Orhan Aydın, kutup bölgelerindeki küresel iklim krizine dikkat çekerek buradaki sorunların herkesi ilgilendirmesi gerektiğinin altını çizdi. “Bilimin, iş birlikleriyle güçlendiğine inanıyoruz. Bu çerçevede Şili, en değerli ortaklarımızdan biridir. Sahip olduğu köklü deneyim, kurumsal kapasite ve stratejik konumuyla Şili, küresel kutup çalışmalarında önemli bir yere sahiptir. Ülkelerimiz arasındaki iş birliği, güvene dayalı bilimsel ortaklığın güçlü bir örneği hâline gelmiştir.” diyen Aydın, Şili Cumhuriyeti ile kurulan ortaklıkların önemine vurgu yaptı.
Aydın “Punta Arenas, Türk Antarktika seferleri için önemli bir geçiş noktası olmuştur. Aynı zamanda araştırmacılarımız ve kurumlarımız arasındaki iş birliği saha koordinasyonu, bilgi paylaşımı ve ortak bilimsel çalışmalar yoluyla gelişmiştir. Bu deneyimler, kutup bölgelerinde başarının uluslararası iş birliğine bağlı olduğunu göstermektedir. Türkiye ile Şili arasındaki diplomatik ilişkilerin yüzüncü yılını kutladığımız bu dönemde, bu ortaklık özel bir anlam taşımaktadır. Yüzyıllık dostluk, artık bilim, yenilik ve ortak sorumluluk temelinde yeni bir yüzyıla taşınmaktadır. Bu iş birliğini daha da geliştirmeye önem veriyoruz ve Şili Ulusal Araştırma ve Geliştirme Ajansı (ANID) gibi kurumlarla daha güçlü bağlar kurmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Özsoy: “Kutup Bölgelerinde Yapılan Çalışmalar Bütün İnsanlığa Hizmet Ediyor”
TÜBİTAK MAM Başkanı ve TÜBİTAK KARE Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy törende gerçekleştirdiği konuşmasında Türkiye ile Şili arasında 2023’te imzalanan Mutabakat Zaptı ile güçlenen iş birliklerini hatırlatarak bunun somut sonuçlarını sıraladı. “Ortaklığımız Antarktika ile sınırlı değildir. Arktik seferlerimiz kapsamında Şilili bilim insanlarını ağırlama ayrıcalığına da sahip olduk. Bu karşılıklı açıklık, iş birliğinin ötesinde bir anlam taşımaktadır: Bu durum, güveni, ortak bir amacı ve birlikte bilgi üretme konusundaki samimi kararlılığı yansıtmaktadır.” diyen Özsoy kutup bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmaların tüm insanlığa hizmet ettiğinin altını çizdi.
2023 Yılında Mutabakat Zaptı İmzalanmıştı
Türkiye ile Şili arasında Antarktika alanında son yıllarda giderek güçlenen ve kurumsallaşma yönünde ilerleyen bir iş birliği mevcut. İki ülke, Antarktika Antlaşması Sistemi çerçevesinde benzer bilimsel önceliklere sahip ve özellikle lojistik destek, araştırmacı değişimi ve ortak bilimsel faaliyetler alanlarında iş birliği içinde.
Bu iş birliği, 18 Nisan 2023 tarihinde Türkiye ile Şili arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile daha da güçlendirildi. Söz konusu Mutabakat Zaptı, Antarktika’da bilimsel araştırmaların desteklenmesi, lojistik imkânların ortak kullanımı ve iki ülke araştırmacıları arasında iş birliklerinin artırılmasına yönelik bir çerçeve sunuyor. Bugün Türkiye’nin Antarktika’daki faaliyetlerinin önemli bir bölümünde Şili ile sahada doğrudan temas ve iş birliği yürütülüyor. Özellikle Şili’nin Punta Arenas şehri Türk bilim seferleri için kritik bir lojistik merkez işlevi görüyor.
