Arama

+
-
0
Image
PRIMA_l

The scientific evaluation process of the projects submitted within the scope of the "KUTUP-1001" and "KUTUP Foreign Research Base Participation" 2025 calls opened by the Research Support Programmes Directorate (ARDEB) has been completed. The criteria and procedure determined by TÜBİTAK-MAM Polar Research Institute and TÜBİTAK-ARDEB have been used for the evaluation.

The coordinators of the projects, whose scientific evaluation has been finalized positively, and the institutions they are affiliated with, are given below.

TÜBİTAK-MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü tarafından belirlenen koşullar çerçevesinde Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) tarafından açılan "KUTUP-1001" ve "KUTUP Yabancı Araştırma Üssü Katılım" 2025 yılı çağrıları kapsamında sunulan projelerin bilimsel değerlendirme süreçleri tamamlanmıştır.

Panel değerlendirme süreci olumlu sonuçlanan projelerin yürütücüleri ve bağlı bulundukları kurumlara ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur.

Fonlama faaliyetleri sağlayan kuruluşlar arasındaki iletişim ve iş birliğini artırmayı amaçlayan Küresel Araştırma Konseyi (Global Research Council – GRC), her yıl düzenlenen yıllık toplantılarla fonlayıcı kuruluşların başkanlarını bir araya getiriyor. TÜBİTAK, Suudi Arabistan'da düzenlenen Küresel Araştırma Konseyi (Global Research Council – GRC) 13. Yıllık Toplantısı’na RDIA ve KACST ile birlikte ev sahipliği yaptı. Toplantı, küresel araştırma fonlama kuruluşlarını ortak akıl etrafında buluşturdu.

Bilim ve teknolojide kamu araştırma fonlaması sağlayan kuruluşların bir araya geldiği toplantının açılış oturumunda konuşan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, küresel zorlukların çözümünde birlikte iş yapmanın önemine dikkat çekti.

Prof. Dr. Aydın, TÜBİTAK’ın Suudi Arabistan Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu (RDIA) ve Kral Abdülaziz Bilim ve Teknoloji Şehri (KACST) ile birlikte bu önemli etkinliğe ev sahipliği yapmaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek konuşmasına başladı. GRC çatısı altındaki tüm katılımcıların küresel araştırma ekosistemindeki çeşitliliği temsil ettiğini belirten Aydın, bu yılki toplantının iki önemli temaya odaklandığını söyledi: “Küresel Zorluklarla Mücadelede Birlikte Çalışma ve Birlikte Başarma”” ve “Yapay Zekâ Çağında Araştırma Yönetimi”.

“6.  inovasyon dalgası birlikte şekillenecek”

Küresel sağlık, çevre sorunları ve insan refahı üzerine yapılan son öngörülere değinen Prof. Dr. Aydın, insanlık ve çevre arasındaki ilişkinin yeniden tanımlanması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Birlikte şekillendireceğimiz 6. inovasyon dalgası; karbon emisyonlarını azaltıp temiz enerjiye geçişi hızlandırarak tüm paydaşların ihtiyaçlarını karşılayabilmek için araştırma kuruluşları, araştırmacılar ve tüm paydaşlar olarak birlikte çalışmalı, birlikte başarmalıyız!”

“Yapay zekâyı fırsat ve riskleriyle ele almalıyız”

Yapay zekâ çağında etik, fırsatlar ve zorlukları göz önünde bulunduran çok yönlü bir değerlendirme yapılması gerektiğini ifade eden Aydın, bu dönüşüm sürecinin araştırma finansmanı ve değerlendirme mekanizmaları üzerinde belirleyici etkileri olacağını vurguladı. Yapay zekanın kullanılması, fonlayıcı kuruluşların faaliyetlerinin etkililiğini artıracağına değinerek karşılaşılabilecek risklerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.  

“Çözüm üretme kapasitemiz, iş birliği düzeyimizle şekillenecek”

Konuşmasında sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir araştırma vizyonunun önemine de değinen Aydın:

“Tüm paydaşları etkileyen küresel krizlerin ancak birlikte çalışma ve birlikte başarma anlayışıyla üstesinden gelebiliriz. GRC katılımcı kuruluşları olarak bizler de GRC çatısı altında araştırma fonlama kuruluşları arasında kaliteli iş birliklerini artırmak ve ortak çözümler üretmek için bir araya geliyoruz.” dedi.

TÜBİTAK olarak 76 ülke ile 109 ikili bilim ve teknoloji anlaşması yürüttüklerini belirten Aydın, farklı bölgelerden temsilcilerle birlikte yürütülen bu programın, kamu araştırma fonlama kuruluşlarının küresel zorluklar karşısında yön bulmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Konuşmasının sonunda TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, birlikte hareket etmenin ve kamu araştırma fonlama kuruluşlarının kolektif gücünün, insanlık ve dünyanın geleceği için kritik yönler belirleyebileceğini ifade etti.

TÜBİTAK Başkanı Aydın “Küresel Sorunlarda Mücadelede Birlikte Çalışma ve Birlikte Başarma” başlıklı oturuma başkanlık etti

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen Küresel Araştırma Konseyi (Global Research Council - GRC) 13. Yıllık Toplantısı kapsamında gerçekleştirilen “Küresel Sorunlarla Mücadelede Birlikte Çalışma ve Birlikte Başarma” başlıklı oturuma da başkanlık etti.

Oturumun açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Aydın, dünyada artan küresel sıcaklık, gıda güvenliği, su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çevre kirliliği gibi sorunların çözümünde bilim, teknoloji ve inovasyonun rehberliğinde daha güçlü iş birliklerinin kurulması gerektiğini vurguladı. Aydın, “Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, disiplinlerarası ve bölgesel eş güdümle yürütülen çalışmalar, küresel sorunların çözümünde en etkili yaklaşım olacaktır. GRC’nin bu alandaki katalizör rolü çok değerlidir” ifadelerini kullandı.

TÜBİTAK Başkanı, birlikte çalışma ve birlikte başarma süreçlerinin sadece araştırma tasarımıyla sınırlı kalmayıp birlikte uygulama, sonuçların birlikte yaygınlaştırılması ve etki analizi boyutlarını da kapsaması gerektiğini belirtti.

Toplantıda farklı kıtalardan uzmanların katıldığı paralel oturumlar gerçekleştirildi. Beş bölgesel grup çalışması sonrasında Amerika, Asya-Pasifik, Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Sahra Altı Afrika temsilcileri raporlarını sundu. Panel bölümünde ise Uruguay, Çin, İngiltere, Kuveyt, Gana ve Türkiye’den katılımcılar küresel iş birliğini artırmaya yönelik önerilerini paylaştı.

Oturum sonunda, küresel sorunların çözümünde birlikte tasarım ve ortak üretimi teşvik eden “İlkeler Bildirgesi” katılımcıların oy birliğiyle kabul edildi.

Prof. Dr. Aydın, kapanışta yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti: “Bugün burada ortaya koyduğumuz fikirlerin, yalnızca GRC topluluğu için değil, küresel bilim ve araştırma dünyası için de yol gösterici olacağına inanıyorum.”

İkili Görüşmeler ve Üst Düzey Katılımlar

Toplantı boyunca TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirdi. Bu kapsamda;

  • Prof. Agus Haryono, Başkan, Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı (BRIN),

  • Prof. Christopher Smith, Başkan, Sanat ve Beşeri Bilimler Araştırma Konseyi (AHRC-UKRI),

  • Dr. Claire Giryi, Başkan, Fransa Ulusal Araştırma Ajansı (ANR), 

  • Dr. Daniel Salamone, Başkan, Arjantin Ulusal Bilimsel ve Teknik Araştırma Konseyi (CONICET),

  • Dr. Kazuhito Hashimoto, Başkan, Japonya Bilim ve Teknoloji Ajansı (JST), 

  • Prof. Dr. Marcel Levi, Başkan, Hollanda Araştırma Konseyi (NWO),

  • Sayın Mehriban İmanova, Başkan, Azerbaycan Bilim Vakfı (ASF),

  • Dr. Mohammed Alotaibi, Başkan, Suudi Arabistan Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu (RDIA),

  • Prof. Dr. Torsten Schwede, Başkan, İsviçre Ulusal Bilim Vakfı (SNSF)

ile bilimsel ve teknolojik iş birliği alanlarında verimli görüşmeler gerçekleştirildi.

Ayrıca TÜBİTAK Başkanı Aydın,GRC Yönetim Kurulu toplantısına katıldı.

Öte yandan, toplantı kapsamında TÜBİTAK Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) ev sahipliğinde “Açık Bilim ve Açık Erişim Girişimlerine Bölgesel Bakış” başlıklı özel bir oturum da düzenlendi.

Bilimle Kurulan Köprüler Güçleniyor

TÜBİTAK, bilim diplomasisini merkezine alan vizyonuyla, uluslararası araştırma fonlama kuruluşlarıyla kurduğu güçlü iş birlikleri sayesinde Türkiye’nin bilimsel kapasitesini küresel düzeyde temsil etmeye devam ediyor.

 

Slide görseli
grc
Slide başlığı
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, GRC 13. Yıllık Toplantısı’nda Küresel İş Birliği Vurgusu Yaptı
Slide içeriği

TÜBİTAK, RDIA ve KACST ev sahipliğinde düzenlenen Küresel Araştırma Konseyi (GRC) 13. Yıllık Toplantısı’nda, küresel sorunlarla mücadelede bilimsel iş birliğini güçlendirmeye yönelik ilke ve yaklaşımlar masaya yatırıldı.

İlkeler Bildirgesi

STAR) aims to encourage undergraduate students and teachers to engage in research by participating in scientific projects. STAR Program gives support for undergraduate students and teachers who will be scholar at projects, which are funded by TUBİTAK, conducted in TUBITAK Institutes or funded by Research Universities Support Program (ADEP) of Council Of Higher Education (YOK).

In 1st Term of 2025, applications are received from undergraduate students and teachers within the scope of the following calls.

  • Call for Undergraduate Students 

  • Call For Teachers 

In the second stage, undergraduate students and teachers can apply for projects via the BİDEB Application and Monitoring System between 23 May 2025 and 13 June 2025. For detailed information please visit the program page

For questions about the application process and programs, contact us via star@tubitak.gov.tr e-mail address.

TÜBİTAK Merkez ve Enstitülerinde yürütülen projeler ile TÜBİTAK tarafından desteklenen araştırma projelerinde veya Yükseköğretim Kurulu’nun araştırma üniversitelerine yönelik başlattığı Araştırma Üniversiteleri Destek Programı (ADEP) tarafından desteklenen araştırma projelerine bursiyer olarak dahil olacak lisans öğrencilerinin (STAR Lisans) bilimsel araştırma projelerinde görev alarak araştırma ekosistemine ilk adımlarını atmalarını ve öğretmenlerin (STAR Öğretmen) mesleki bilgi ve becerilerinin gelişimini sağlayarak proje kültürü kazanmaları amacıyla hazırlanan 2247-C Stajyer Araştırmacı Burs Programı (STAR)’nın 2. aşaması olan öğrenci ve öğretmen başvuruları başlıyor.

2025 yılı 1. dönem aşağıdaki çağrılar kapsamında lisans öğrencileri ile öğretmenlerden başvuru alınacaktır. 

  • STAR Lisans (Lisans Öğrencisi )

  • STAR Öğretmen (Öğretmen)

STAR programının ikinci aşamasında lisans öğrencileri ve öğretmenler, proje yürütücülerinin talepleri doğrultusunda projelerde görev almak üzere 23 Mayıs 2025 -  13 Haziran 2025 (Saat 17.30) tarihlerinde başvuru yapabileceklerdir.

Başvurular, BİDEB Başvuru ve İzleme Sistemi üzerinden alınacaktır. Proje listesine BİDEB Başvuru ve İzleme Sistemi üzerinden, program çağrı metinlerine ise web adresimiz üzerinden ulaşabilirsiniz. 

İletişim için: star@tubitak.gov.tr

 

Ümraniye Şehit Mühendis Zahide Güçlü Ekici Bilim Merkezi, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın’ın katılımıyla düzenlenen törenle hizmete açıldı. TÜBİTAK destekli bilim merkezleri zincirinin 37. halkası olan merkez, adını 2022 yılında terör saldırısında hayatını kaybeden mühendis Zahide Güçlü Ekici’den alıyor.

Bakan Kacır: “Yeni bilim insanları bu merkezlerden çıkacak”

Açılış konuşmasında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bilim merkezlerinin Türkiye’nin tam bağımsızlık hedefi doğrultusunda büyük önem taşıdığını vurguladı. Kacır, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu kararlı vizyonla, artık ihtiyacımız olan her şeyi kendi evlatlarımızın alın ve akıl teriyle üretecek noktaya geldik. Bayraktar, Anka, Akıncı, Aksungur, Hürkuş, Hürjet, Atak, Gökbey, Kaan ve Kızılelma gibi projelerle göklerde artık Türk milletinin imzası var,” dedi.

Bakan Kacır, konuşmasında Ümraniye Bilim Merkezi’nin hem adını taşıyan şehidin izinde ilerleyeceğini hem de Türkiye Yüzyılı’nın mühendislerini yetiştireceğini belirtti:

“İnşallah nice bilim insanımız çocukluk yıllarını bu merkezde geçirecek. Türkiye, yeni Aziz Sancar’larını, yeni Selçuk Bayraktar’larını bu bilim merkezleri, Deneyap teknoloji atölyeleri ve TEKNOFEST gibi girişimlerle kazanmaya devam edecek.”

TÜBİTAK Başkanı Aydın: “Gözlerdeki ışıltıyı büyütmeye kararlıyız”

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın ise yaptığı konuşmada, bilim merkezlerinin gençler için ilham kaynağı olduğunu ifade etti:

“Bugün yalnızca bir merkez açmıyoruz; çocuklarımızın ve gençlerimizin hayallerine yön verecek bir geleceğin temellerini atıyoruz. Gözlerindeki ışıltıyı çoğaltmak, onları daha yükseğe taşımak için çalışıyoruz.”

Aydın, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında tüm paydaşlarla birlikte bilim ve teknoloji üreten güçlü bir Türkiye hedeflediklerini söyledi. “Ümraniye Bilim Merkezi ile Türkiye genelinde 37. bilim merkezimizi açmış bulunuyoruz. Sayılarının artmasını diliyoruz. Bu merkezlerin gençlerimize ilham olacağına inanıyoruz,” dedi.

Merkezde Bilim, Teknoloji ve İlham Bir Arada

Ümraniye Belediyesi, TÜBİTAK ve T3 Vakfı iş birliğiyle hayata geçirilen bilim merkezi; matematikten doğa bilimlerine, tasarımdan uzay ve havacılığa kadar birçok alanda atölye ve etkinliklerle hizmet verecek.

Astronomi, Uzay ve Havacılık, Doğa Bilimleri, Matematik, Tasarım ve Teknoloji gibi atölyelerle her yaştan ziyaretçiye açık olacak merkez, gençleri sadece deney yapmaya değil, düşünmeye, üretmeye ve geleceği tasarlamaya teşvik edecek.

Zahide Güçlü Ekici’nin Adı Bu Merkezde Yaşatılacak

Merkez, TUSAŞ tesislerinin nizamiyesinde, evlilik yıl dönümünde eşinin gönderdiği çiçeği almak üzereyken gerçekleştirilen terör saldırısında şehit olan mühendis Zahide Güçlü Ekici’nin adını taşıyor.

Mesleğinde ve hayatında örnek bir duruş sergileyen Ekici’nin azmi, cesareti ve gençlere olan inancı bu merkezle birlikte geleceğe taşınacak.

Bilim Kültürü Toplumun Her Kesimine Yayılacak

TÜBİTAK destekli bilim merkezleri, Türkiye genelinde bilim kültürünü yaygınlaştırmak, bilim okuryazarlığını artırmak ve gençleri bilimle buluşturmak amacıyla yaygınlaştırılmaya devam ediyor.

“Bilim ve teknoloji üreten bir Türkiye” hedefiyle yürütülen Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında, bu merkezler hem sayısal hem niteliksel olarak artırılarak toplumun bilimle buluşması sağlanacak.

Geniş Katılımla Kurdele Kesildi

Açılış törenine Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın’ın yanı sıra, Ümraniye Belediye Başkanı İsmet Yıldırım, T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kucucu Hıdır, kurum temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.

Konuşmaların ardından yapılan kurdele kesimiyle birlikte Ümraniye Şehit Mühendis Zahide Güçlü Ekici Bilim Merkezi resmen açıldı. Protokol üyeleri merkezdeki atölyeleri gezerek gençlerle bir araya geldi.

 

Türkiye’nin yerli ve milli imkanlarla geliştirilen ilk metre altı çözünürlüklü yer gözlem uydusu İMECE, 22 Mayıs 2025 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı Ahlatlıbel Keşif Uydu Komutanlığı’nda düzenlenen törenle resmen envantere alındı. Törene, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve TÜBİTAK yetkililerinin yanı sıra projede görev alan mühendisler ve davetliler de katıldı.

“İstiklal ve İstikbalimiz İçin”

Törende konuşan Hava Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı Vekili Tümgeneral Hüseyin Duman, “Bugün burada, ülkemizin uzay kabiliyetlerinin stratejik bir halkasını oluşturan İMECE uydusunun envanterimize katılmasının gururunu yaşıyoruz. İstiklalimiz ve istikbalimiz için çalışan tüm bilim insanlarına ve savunma sanayi çalışanlarına teşekkür ediyorum. Bugün geldiğimiz nokta, gelecekte bizlerin yaşlarına geldiğinde gençlerimize; tarımdan sanayiye, şehirleşmeden savunmaya kadar birçok alanda yeteneklerimizi artıracak kilometre taşları bırakacaktır. Uzayda artık bir gözümüz daha var. Projenin hayata geçirilmesinde emeği geçen tüm kurum, kuruluş ve teknik personele teşekkür ediyor, İMECE’nin Türk Silahlı Kuvvetleri ve ülkemiz için hayırlı olmasını diliyorum,” dedi.

İMECE Uydusu Artık GÖKTÜRK-2B Olarak Adlandırılacak

Hava Kuvvetleri Komutanlığı’ndan Albay Tolga ise konuşmasında, “Uzay, artık yalnızca bir araştırma alanı değil; doğrudan bir savunma sahasıdır. Her türlü tehdite karşı etkili, caydırıcı, sürekli ve bağımsız varlık göstermek zorundayız. Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine kazandırılan İMECE uydusu, Hava Kuvvetleri Uydu İsimlendirme Standartları gereği ‘GÖKTÜRK-2B’ olarak adlandırılacaktır,” ifadelerini kullandı. 

“Bir Serüvenin Daha Başarıyla Tamamlanmasının Gururunu Yaşıyoruz”

TÜBİTAK UZAY Enstitü Müdürü Mehmet Nefes ise törende yaptığı konuşmada, “Bugün burada, İMECE’nin serüveninin başarıyla tamamlanmasının gururunu yaşıyoruz. Başından beri özveriyle çalışan ve emek veren tüm TÜBİTAK UZAY personelinin de başarılarının devamını dilerim.” dedi.

“Milli Uydu Sistemlerinde Operasyonel Başarı”

Keşif Uydu Tabur Komutanı Yarbay Arda Ayan tarafından da bir sunum gerçekleştirildi. Ayan sunumunda, milli olarak geliştirilen uydu alt sistemlerine uzay tarihçesi kazandırılması amacıyla yürütülen çalışmalardan bahsetti. Konuşmasında, İMECE uydusunun uzaya fırlatılmasından devreye alınmasına kadar geçen sürece dair bilgiler paylaşan Ayan, “Uydunun sistem testlerinin hazır hale getirilmesinin ardından kabul testlerine başladık. Yaklaşık bir yıl süren detaylı çalışmaların ardından bu süreci başarıyla tamamladık,” dedi.

TÜBİTAK UZAY İmzalı Milli Teknoloji

İMECE, TÜBİTAK UZAY tarafından ülkemizin yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsü ihtiyacını karşılamak üzere geliştirildi. 15 Nisan 2023 tarihinde Türkiye saatiyle 09:48’de ABD’deki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden SpaceX’e ait Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatıldı. Aynı gün saat 12:24’te roketten başarıyla ayrılarak yörüngesine yerleşen uydudan ilk sinyalin alınmasının ardından devreye alma süreci başarıyla tamamlandı ve 29 Nisan 2023’te ilk test görüntüsü elde edildi.

Yerli Bileşenlerle Geliştirildi

İMECE Projesi, GÖKTÜRK-2 ve RASAT uydularından elde edilen bilgi birikimi üzerine inşa edilerek daha yüksek yerlilik oranına ulaştı. Proje kapsamında Türkiye’de ilk defa uzay uyumlu elektro-optik kamera tasarlandı, geliştirildi ve üretildi. Bu adımla Türkiye, yalnızca uydu görüntüsü kullanan değil, aynı zamanda kendi elektro-optik kamerasını üretip ihraç edebilecek düzeye ulaştı.

Uydunun yönelim ve yörünge kontrolü için gerekli olan elektrikli itki sistemi, yıldızizler, güneş algılayıcı, tepki tekeri, GPS alıcısı, manyetometre ve manyetik tork çubuğu gibi birçok alt sistem yine proje kapsamında ilk kez yerli imkanlarla geliştirildi. Ayrıca güç düzenleme ve dağıtım ekipmanları, faydalı yük veri kayıt sistemleri, X bant ve S bant haberleşme sistemleri ile uçuş bilgisayarı TÜBİTAK UZAY mühendisleri tarafından tasarlanıp üretildi. Yazılım geliştirme süreçleri de tamamen yerli olarak yürütüldü.

Yeni Hedef: Takım Uydu Projesi

İMECE Projesi ile kazanılan teknolojik yetkinlikler doğrultusunda 2024 yılı itibarıyla TÜBİTAK UZAY yürütücülüğünde “Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi” başlatıldı. Bu yeni projeyle, İMECE’de kurulan altyapıların daha verimli kullanılması, geliştirilmiş ekipmanların yeni sistemlere uyarlanması ve yetişmiş insan kaynağının korunarak geliştirilmesi hedefleniyor.

Milli Uzay Yolculuğunda Stratejik Bir Adım

İMECE’nin envantere alınması, Türkiye’nin uzay teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltma vizyonunun somut bir sonucu olarak görülüyor. Tüm üretim, montaj, entegrasyon ve test faaliyetleri ülkemiz sınırları içinde ve Türk mühendislerce gerçekleştirilen İMECE, Türkiye’nin yüksek teknoloji üretim kapasitesini ve uzay teknolojilerinde geldiği seviyeyi de somut biçimde ortaya koyuyor.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Arjantin Cumhuriyeti Antarktika Ulusal Direktörlüğü (DNA) arasında kutup araştırmaları alanında bilimsel ve lojistik iş birliğini geliştirmek amacıyla imzalanan Mutabakat Zaptı (MoU), 23 Mayıs 2025 tarihinde çevrim içi bir törenle imzalandı.

İmza töreni, Türkiye’de TÜBİTAK Başkanlık Binası’ndan ve Arjantin’de Antarktika Direktörlüğü’nden eş zamanlı olarak çevrim içi platformda gerçekleştirildi. Törene, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın adına TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Arjantin Dışişleri Bakanlığı Malvinas, Antarktika, Okyanus Politikası ve Güney Atlantik Sekretaryası Büyükelçisi Paola Iris Di Chiaro, Türkiye Cumhuriyeti Buenos Aires Büyükelçisi Ömür Budak ve Dışişleri Bakanlığı Latin Amerika Genel Müdürü Yaprak Balkan katıldı.

TÜBİTAK ve Arjantin Antarktika Enstitüsü arasında 2021 yılında başlatılan iş birliği süreci, imzalanan bu mutabakatla yeni bir aşamaya taşındı. Anlaşma kapsamında taraflar; kutup bölgelerinde ortak saha seferleri, araştırma projeleri, heyet ziyaretleri, sempozyum ve eğitim programları gerçekleştirebilecek.

Mutabakat zaptı, tarafların karşılıklı lojistik destek sağlamasını da öngörüyor. Bu kapsamda atılacak ilk adım olarak, Temmuz 2025’te düzenlenecek Beşinci Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne Arjantinli bir araştırmacı davet edildi. 

Törenin kapanış konuşmalarında TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy ve Büyükelçi Paola Iris Di Chiaro, bilimsel iş birliğinin uluslararası diplomasiye ve sürdürülebilir kutup araştırmalarına katkı sağladığını vurguladı.

Mutabakat zaptı taraflar arasında güçlü bir bilimsel dayanışma ve bilgi paylaşımı zemini oluşturmayı hedefliyor.

The 4006-C Science Fair Festival call was launched for the first time with the aim of presenting the projects supported by the 4006-TÜBİTAK Science Fairs Support Program to a wider audience through festivals held at the provincial or district level.

Within the scope of the first call, a total of 54 science fair festival applications from 29 provinces have been selected for support.

Applicants can view the evaluation results by logging into their user accounts at https://bilimiz.tubitak.gov.tr.

Click here for detailed information about the program.

For questions regarding the application process and the program, contact us via bt4006@tubitak.gov.tr e-mail address.

4006-TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı kapsamında desteklenen projelerin il ve ilçe düzeyinde düzenlenecek festivaller aracılığıyla daha geniş kitlelerle buluşturulması amacıyla ilk kez yayınlanan 4006-C Bilim Fuarları Festivali başvurularının sonuçları açıklanmıştır. 

Çağrı kapsamında 29 ilden toplam 54 bilim fuarı festivali başvurusu destek almaya hak kazanmıştır.

Başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçlarını kullanıcı hesaplarına giriş yaparak https://bilimiz.tubitak.gov.tr  adresinden görüntüleyebilirler.

Program hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak için tıklayınız

Programla ilgili sorularınız için bt4006@tubitak.gov.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

TÜBİTAK Science Fairs Support Programme has been launched and the first call was published in 2013. This program aims to accelerate the dissemination of scientific culture therefore supports the secondary and high schools to organize Science Fairs in their schools.  The Ministry of National Education and TÜBİTAK signed a protocol in 2015 for activities to promote the development of the science culture of students at secondary and high schools. The main purpose of this programme is to raise awareness about research techniques, reporting, and presentation skills among 5th-12th grade students, and to encourage them to carry out scientific studies and contribute to the development of their scientific approach skills.

 

4006-C Bilim Fuarları Festivali Çağrısı Sonuçları Açıklandı!

4006-TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı kapsamında desteklenen projelerin il ve ilçe düzeyinde düzenlenecek festivaller aracılığıyla daha geniş kitlelerle buluşturulması amacıyla ilk kez yayınlanan 4006-C Bilim Fuarları Festivali çağrısı sonuçları açıklanmıştır. 

Çağrı kapsamında 29 ilden toplam 54 bilim fuarı festivali başvurusu destek almaya hak kazanmıştır.

Başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçlarını kullanıcı hesaplarına giriş yaparak https://bilimiz.tubitak.gov.tr  adresinden görüntüleyebilirler.

Programla ilgili sorularınız için bt4006@tubitak.gov.tr e-posta adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK 2024 Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi sonuçlarına göre ilk üç sırada devlet üniversitelerinin yer aldığını belirterek, “3'üncü sırada Yıldız Teknik Üniversitesi, 2'nci sırada İTÜ ve 1’inci sırada ODTÜ var.” dedi. 

Bakan Kacır, TÜBİTAK 2024 Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi'ne ilişkin ATO Congresium'da yaptığı açıklamada, “TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksiyle de üniversitelerimizin girişimcilik ve yenilikçilik performanslarını objektif kriterlere göre değerlendiriyoruz. “ dedi. 2012'den bu yana düzenlenen bu çalışmanın, yıllar içinde üniversitelerimizin akademik çalışmalarının, girişimcilik ekosistemiyle entegrasyonunu ve topluma sağladıkları ekonomik katkıyı gösteren önemli bir referansa dönüştüğünü ifade etti.

Küresel ölçekte değişim hızının arttığı, bilginin stratejik bir güç olarak öne çıktığı bir çağda olduklarına dikkati çeken Kacır, bu dönemde ülkelerin refah seviyesini ve rekabet gücünü bilimsel bilgi üretme kabiliyeti ve teknolojideki yeniliklere öncülük etme düzeyinin belirlediğini söyledi. Türkiye’yi bu alanda dünyada söz sahibi konuma taşıdıklarını söyleyen Kacır açıklamasında şunları kaydetti: 

 “Bu dönemde bir yılda gerçekleştirilen Türkiye kaynaklı bilimsel yayınların sayısını 9 binden 49 bine yükselttik. Dünyada en fazla bilimsel yayın üreten ülkeler arasında Türkiye, 22. sıradan 14. sıraya çıktı. Bu dönem aynı zamanda TÜBİTAK desteklerinin toplumun tüm kesimlerinin erişimine açıldığı bir dönem oldu. TÜBİTAK bilim insanı, akademi, kamu ve sanayi desteklerini 9,5 katına çıkarak yıllık 17 milyar liraya ulaştı.

Üniversitelerimizi girişimcilikte ve yenilikçilikte öncü konuma taşımak için önemli adımlar attık. Üniversitelerimizin bilgi ve araştırma potansiyelini Ar-Ge ve inovasyon odaklı kalkınma için harekete geçiren teknoparklarımızın sayısı 22 yılda 2'den 106'ya çıktı. Bugün teknoparklarımız yapay zekadan siber güvenliğe, finans teknolojilerinden yeşil teknolojilere, pek çok alanda Milli Teknoloji Hamlesinin vizyon projelerini yürüten 11 bin 500'den fazla teknoloji girişimine ev sahipliği yapıyor. 2 bin 490 teknoloji girişiminin kurulmasına öncülük eden TÜBİTAK BİGG programı, tohum ve tohum öncesi aşamadaki girişimlerin ülkemizdeki en büyük destekçisi konumunda yer alıyor.” 

Bakan Kacır, “Üniversiteler arasında yapıcı rekabeti teşvik eden bu endeks, üniversitelerimizde girişimcilik ekosistemi arasındaki sinerjiyi artıran, üniversite sanayi iş birliğini derinleştiren güçlü bir zemin sunuyor. Değerlendirme sürecine 50'nin üzerinde öğretim üyesi olan 197 üniversite dahil edildi. 9 aylık yoğun bir çalışmanın eseri endeksin veri toplama sürecine 323 kurum katkı sağladı. Bu kapsamlı ve çok paydaşlı çalışmada, üniversitelerimizi bilimsel ve teknolojik araştırma yetkinliği, fikri mülkiyet havuzu, iş birliği ve etkileşim, ekonomik ve toplumsal katkı olmak üzere dört boyutta 23 göstergeye göre puanladık” diye konuştu.

Bakan Kacır, üniversitelerin bilginin ekonomik değere dönüştüğü, akademik birikimin girişimcilikle buluştuğu, nitelikli iş birliklerinin merkezinde yer alan stratejik aktörler olarak konumlarını daha da güçlendirecek adımları paylaştı:

“Önümüzdeki dönemde üniversitelerimizin bilim ve inovasyon temelli kalkınmada rolünü daha da güçlendirmek üzere yapay zeka, sağlık, kuantum teknolojileri, uzay, nükleer, çip ve yarı iletkenler gibi yüksek teknoloji alanlarında üniversitelerimizde gerçekleştirilecek çalışmaların ekonomik değere dönüştürülmesini hızlandıracak platformları hayata geçireceğiz. 

Öncelikli ve kilit teknoloji alanlarında hedef bütünlüğünü sağlamak üzere üniversite, kamu ve sanayi arasındaki iş birliği ağlarını etkinleştireceğiz. Kritik alanlardaki araştırmaların sanayiye entegrasyonunu hızlandırılacağız. 

Büyük bilimsel atılımlara veya mühendislik yeniliklerine dayanan derin teknoloji girişimciliğini daha güçlü destekleyeceğiz. Derin teknoloji alanındaki patentlerin ticarileştirilmesine yönelik yeni uygulamaları devreye alacağız. Akademisyenlerimizin Ar-Ge çıktılarının ürünleşmesi için mevcut teknoloji transfer mekanizmalarını daha da güçlendirileceğiz. Ayrıca, üniversitelerin, girişimci bir nesil yetiştirmek üzere tüm fonksiyonları ile birer kuluçka merkezi olarak çalışmasına destek olacağız.”

Bakan Kacır, Endeks sonuçlarının hayırlı olmasını dileyerek, endekse katkı sağlayan tüm kurumlara ve 2012'den bu yana hazırlayan TÜBİTAK çalışanlarına teşekkür etti.

TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi 2024 yılı sıralamasında yer alan ilk 10 üniversite şöyle:

SIRALAMA

ÜNİVERSİTE

1

ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

2

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

3

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

4

SABANCI ÜNİVERSİTESİ

5

İHSAN DOĞRAMACI BİLKENT ÜNİVERSİTESİ

6

ÖZYEĞİN ÜNİVERSİTESİ

7

KOÇ ÜNİVERSİTESİ

8

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

9

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ

10

BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ

2024 yılı Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi ilk 50 üniversite sıralaması ve etkileşimli grafikler için tıklayınız.

Slide görseli
Endeks
Slide başlığı
TÜBİTAK 2024 Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi Sonuçları Belli Oldu
Slide içeriği

TÜBİTAK tarafından hazırlanan 2024 yılı Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksinde ilk 50 üniversite belirlendi.

56’ncısı düzenlenen 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması ile 19’uncusu düzenlenen 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nın ödül töreni, 28 Mayıs 2025 tarihinde Ankara ATO Congresium Kongre ve Sergi Merkezi'nde gerçekleştirildi. Törende, her alanda yapılan değerlendirmelerin ardından ulusal düzeyde birincilik, ikincilik, üçüncülük ve teşvik ödüllerini kazanan proje sahipleri açıklandı. Final yarışması kapsamında Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda 12 birincilik, 24 ikincilik, 36 üçüncülük ve 36 teşvik ödülü olmak üzere toplam 108 projeye, Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda da 10 birincilik, 20 ikincilik, 30 üçüncülük ve 30 teşvik olmak üzere toplam 90 projeye ödül verildi.

Törene Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci ve TÜBİTAK Başkanımız Prof. Dr. Orhan Aydın katıldı.

“Sorgulayan, üreten toplumun temellerini atıyoruz“

Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mehmet Fatih Kacır konuşmasında, çağın bilim ve teknolojiyle şekillendiğini vurgulayarak, Türkiye’nin son 22 yılda büyük bir Ar-Ge altyapısı oluşturduğunu ifade etti. Gençlere hayallerinin peşinden gitmeleri için destek verdiklerini belirten Kacır, "Biliyoruz ki gençlerimize hayallerinin peşinden korkusuzca gidebilecekleri bir iklimi oluşturdukça, “ben de yapabilirim” özgüvenini kazandırdıkça bilim ve teknolojide çok daha büyük atılımları gerçekleştireceğiz. Cumhuriyetimizin ikinci asrında, Türkiye Yüzyılı’nda tam bağımsız ve müreffeh Türkiye’yi gençlerimizle inşa edeceğiz. Bu anlayışla gençlerimizi bilim ve teknoloji kültürü ile buluşturacak ve onların her alanda yeni çalışmalar yapmasını sağlayacak hamleler gerçekleştiriyoruz” dedi.

Bakan Kacır, "81 ilimizde kurduğumuz Deneyap Teknoloji Atölyeleri, bilim söyleşileri, TÜBİTAK popüler bilim yayınları ve bilim merkezlerimizle, merak eden, sorgulayan, üreten bir toplumun temellerini atıyoruz," dedi. Bilim olimpiyatlarında derece elde eden gençlerin başarılarından da söz eden Bakan Kacır, uluslararası yarışmalarda kazanılan 4 altın, 5 gümüş, 10 bronz madalya ve 3 mansiyonun gurur verici olduğunu söyledi.

TÜBİTAK projelerinin, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna katkı sunduğunu vurgulayan Kacır, yarışmalara bu yıl 57 bin 932 öğrencinin katıldığını ve 36 bin 504 projenin değerlendirmeye alındığını belirtti. Ayrıca TÜBİTAK STAR, 2205-Lisans Burs Programı ve BiGG gibi desteklerin gençleri Ar-Ge ve girişimcilik süreçlerinde teşvik ettiğini dile getirdi.

"Bu etkinlik, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ruhuna da doğrudan hitap etmektedir"

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, törende yaptığı konuşmada, etkinliğin 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile örtüştüğünü ifade etti. Modelin, beceri odaklı ve değerler temelli bir yaklaşımı esas aldığını belirten Yelkenci, proje temelli öğrenmenin üst düzey düşünme becerilerini geliştirdiğini ve öğrencilerin çözüm üretme yetkinliklerini artırdığını söyledi.

Konuşmasını, yarışmalara katılan tüm öğrencilere, öğretmenlere ve emeği geçen herkese teşekkür ederek tamamladı.

"Ayağınıza taş değmesin"

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın ise konuşmasında, Türkiye'nin dört bir yanından gelen öğrencilerin hayal gücü, merakı ve azmiyle bilimsel projeler geliştirdiğini belirterek, "Bugün burada bulunmanız, sadece bir başarıyı değil; aynı zamanda özgüveninizi ve kararlılığınızı da gösteriyor" dedi.

Öğrencilerin hayal kurmaktan, araştırmaktan ve öğrenmekten vazgeçmemeleri gerektiğini vurgulayan Aydın, “TÜBİTAK olarak sizlere her zaman destek vermeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı ve öğretmenlere ve velilere de özellikle teşekkür etti.

Organizasyona katkı sunan öğretmenlere, jüri üyelerine, rehberlere ve emeği geçen herkese teşekkür eden Aydın, konuşmasını "Ayağınıza taş değmesin" sözleriyle tamamladı.

Geleceğin Bilim İnsanları Ödüllerine Kavuştu

2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları kapsamında, 37.206 öğrencinin hazırladığı toplam 22.586 proje başvurusu alındı. Bölgelerde yapılan proje değerlendirmeleri sonucunda, Bölge Birinciliği ödülü alan 59 ilden, 160 okuldan, 216 proje sahibi 222 erkek ve 242 kız öğrenci olmak üzere toplam 464 öğrenci ve 216 öğretmen, yarışmanın final sergisine ve ödül törenine katılmaya hak kazandı. 

2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları kapsamında ise, 20.726 öğrencinin hazırladığı toplam 13.918 proje başvurusu alındı. Bölgelerde yapılan proje değerlendirmeleri sonucunda, Bölge Birinciliği ödülü alan 60 ilden, 143 okuldan, 180 proje sahibi 185 erkek ve 199 kız öğrenci olmak üzere toplam 384 öğrenci ve 180 öğretmen, yarışmanın final sergisine ve ödül törenine katılmaya hak kazandı.

Dereceye giren öğrenciler ve öğretmenlere para ödülü yanında başka avantajlar da sağlanıyor. Jüri değerlendirmesi sonrasında ulusal düzeyde dereceye giren lise öğrencileri, üniversite sınavına girecekleri ilk yıl, bir defaya mahsus olmak üzere EK KATSAYI uygulamasından yararlandırılıyor. Yarışma sonucunda derece alan ve üniversite giriş sınavında her alan için ilk 25.000’e giren öğrenciler, TÜBİTAK 2205-LİSANS BURS PROGRAMINDAN faydalandırılıyor. 

Yine derece alan projeler için PATENT desteği veriliyor. Ulusal düzeyde derece alan lise projeleri arasından seçim yapılarak ülkemizi temsilen ULUSLARARASI REGENERON ISEF BİLİM VE MÜHENDİSLİK YARIŞMASI ile AVRUPA BİRLİĞİ GENÇ BİLİM İNSANLARI YARIŞMASINA katılacak projeler belirleniyor. Ayrıca uluslararası proje yarışmalarına TÜBİTAK tarafından gönderilerek Birincilik, İkincilik ve Üçüncülük ödüllerinden birini alan öğrenciler, uluslararası yarışmada derece aldıkları alanla ilgili bir bölümü tercih etmeleri durumunda ÜNİVERSİTEYE SINAVSIZ GEÇİŞ HAKKI kazanıyor. Öte yandan dereceye giren öğrenciler GENÇ STAR, öğretmenler de STAR Öğretmen programından faydalanarak devam eden projelerde araştırmacı olarak yer alma fırsatı buluyor.

 

Within the scope of the bilateral cooperation call between TÜBİTAK and the General Secretariat for Research and Innovation of Greece (GSRI), joint academic-industry projects conducted by scientists from both countries will be supported.

Joint academic-industry cooperation projects from following thematic areas will be supported within the framework of this call: “Bioscience, Health and Pharmaceuticals”, “Agri-food”, “Sustainable Energy”, “Materials, Constructions and Industry”, “Culture, Tourism, Creative Industry” and “Circular Economy”.

The Turkish project team that would like to propose a joint academic-industry cooperation project must collaborate as a "project partner" with the Greek project team that will jointly carry out the project. Unilateral project applications are not accepted. 

The call text is provided below.

Applications are made through TÜBİTAK Online Application System

Application Deadline: 22 September 2025

E-Signature Deadline: 29 September 2025

 

TÜBİTAK 1071 Programı kapsamında, TÜBİTAK ile Yunanistan Araştırma ve Yenilik Genel Sekreterliği (General Secretariat for Research and Innovation – GSRI) arasındaki iş birliği protokolü çerçevesinde açılan çağrı ile akademi-sanayi iş birliğindeki Ar-Ge ve Yenilik projeleri desteklenecektir. Çağrı kapsamında “Biyobilim, Sağlık ve İlaçlar”, “Tarım ve Gıda”, “Sürdürülebilir Enerji”, “Malzeme, Yapılar ve Sanayi”, “Kültür, Turizm ve Yaratıcı Endüstri” ve “Döngüsel Ekonomi” alanlarında başvuru gerçekleştirilebilecektir. 

Ortak Ar-Ge ve Yenilik projesi sunmak isteyen Türkiye'deki proje ekiplerinin, projeyi birlikte yürütecekleri Yunanistan’daki proje ekipleriyle proje ortağı iş birliği yapmaları gerekmektedir. Tek taraflı proje başvuruları kabul edilmemektedir.

Çağrı metni aşağıda yer almaktadır.

Türkiye’den başvurular için proje başvuru sistemine buradan ulaşabilirsiniz.

Son Başvuru Tarihi: 22 Eylül 2025

E-imza Son Tarihi: 29 Eylül 2025

 

2520 - Call Text
2520 - Çağrı Dokümanı

Within the scope of the TÜBİTAK 1071 Program and under the scientific cooperation agreement and its implementation protocol between TÜBİTAK and the Slovak Academy of Sciences (SAS), joint research projects to be carried out between researchers in Türkiye and Slovakia will be supported. Joint academic cooperation projects in the following thematic areas will be supported within the framework of this call: “Biomedicine and Pharmaceuticals”; “Plant Science and Biodiversity”; “Artificial Intelligence and Its Applications”; “Advanced Materials (including Biomaterials and Polymers)”.

Scientists in Türkiye who wish to propose a joint research project must reach an agreement with researchers working in Slovakia as project partners. Unilateral project applications will not be accepted.

The call text is provided below.

Applications are made through TÜBİTAK Online Application System.

Application Deadline: 22 August 2025

E-Signature Deadline: 29 August 2025

 

TÜBİTAK 1071 Programı kapsamında, TÜBİTAK ile Slovak Bilimler Akademisi (Slovak Academy of Sciences – SAS) arasındaki bilimsel iş birliği anlaşması ve uygulama protokolü çerçevesinde açılan çağrı kapsamında, iki ülkenin bilim insanları tarafından ortaklaşa gerçekleştirilecek araştırma projeleri desteklenecektir. Çağrı kapsamında “Biyotıp ve İlaç Bilimleri”, “Bitki Bilimi ve Biyoçeşitlilik”, “Yapay Zeka ve Uygulamaları” ve “İleri Malzemeler(Biyomalzemeler ve Polimerler dahil)” alanlarında başvuru gerçekleştirilebilecektir.

Ortak araştırma projesi önermek isteyen Türkiye'deki bilim insanlarının, projeyi birlikte gerçekleştirecekleri Slovakya’da çalışan araştırmacılar ile proje ortağı olarak anlaşmaları gerekmektedir. Tek taraflı proje başvuruları kabul edilmemektedir.

Çağrıya ilişkin ayrıntılı bilgiye aşağıdaki çağrı metni üzerinden ulaşılabilmektedir.

Türkiye’den başvurular için proje başvuru sistemine buradan ulaşabilirsiniz.

Son Başvuru Tarihi: 22 Ağustos 2025

E-imza Son Tarihi: 29 Ağustos 2025