Milli Uzay Programı dahilindeki Ay Araştırma Programı kapsamında TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri başarıyla tamamlandı. Uzay aracı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katılımıyla gerçekleştirilen basın toplantısında kamuoyuna tanıtılırken, fırlatma öncesindeki en kritik aşamalardan biri olan sistem seviyesi çevresel testlere tabi tutulmak üzere TÜBİTAK UZAY OPMER tesislerinden uğurlandı.
Bakan Kacır, Türkiye'nin ilk derin uzay görevinde tarihi bir eşiğin geride bırakıldığını belirterek, "Ay'a erişmek üzere üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladığımız uzay aracımızı, sistem seviyesi çevresel testlerinin gerçekleştirilmesi için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezimize (USET) gönderiyoruz. Türkiye'nin ilk derin uzay görevine uzanan yolculuğumuzda attığımız bu adım ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olsun." dedi.
"Ay Görevi Gerçekleştiren 9'uncu Ülke Olmayı Hedefliyoruz"
Uzayın stratejik bağımsızlık ve teknolojik üstünlük alanındaki rolüne dikkat çeken Bakan Kacır, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bugüne kadar yalnızca 8 ülke Ay görevi gerçekleştirdi. Biz de kendi mühendislik kabiliyetlerimizle hayata geçirdiğimiz Ay Araştırma Programımızla Ay görevi icra eden 9'uncu ülke olmayı hedefliyoruz. 2027'nin ilk aylarında fırlatmayı planladığımız Ay Uzay Aracımızın, yaklaşık 2 aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifadaki kutupsal görev yörüngesine ulaşmasını öngörüyoruz. Burada en az 3 ay boyunca operasyon yürütecek, görev performansına bağlı olarak bu süreyi 1,5 yıla kadar uzatabileceğiz. Bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra ise yerli hibrit itki sistemimizle kontrollü manevralar yaparak Ay yüzeyine ulaşacağız."
Bakan Kacır ayrıca; yüksek hızlı veri iletimi ve afet haberleşmesi sağlayacak TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını, yeni nesil yer gözlem takım uyduları İMECE-2 ve İMECE-3 ile Türkiye'nin uzaydaki gözlem kabiliyetinin katlanarak artırılacağını kaydetti.
Ay Yolculuğu Öncesi Kritik Testler
OPMER tesislerindeki entegrasyon faaliyetleri tamamlanan yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracı; fırlatma sırasında maruz kalacağı akustik yükler ve titreşim koşullarının yanı sıra, uzay ortamını simüle eden ısıl vakum testleri ile elektromanyetik uyumluluk testlerinden geçirilecek.
Testlerin başarıyla tamamlanmasının ardından uzay aracı, fırlatma öncesi nihai kontrol ve hazırlıkların gerçekleştirilmesi amacıyla TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon merkezine alınacak. Buradaki son hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte uzay aracı, Ankara Esenboğa Havalimanı üzerinden fırlatma operasyonunun gerçekleştirileceği ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne nakledilecek.
İMECE ve TÜRKSAT 6A Mirası Derin Uzayda
Platform ve itki olmak üzere iki temel modülden oluşan araçta görev alacak 65 ekipmandan 56’sı tamamen yerli imkanlarla üretildi. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde operasyonel başarısını kanıtlayan uçuş bilgisayarı, güç düzenleme birimleri, S ve X-Bant haberleşme sistemleri ile yalıtım donanımları, TÜBİTAK UZAY’ın derin uzay koşullarına özel geliştirdiği TstarD-100 platformunda entegre edildi. DeltaV ortaklığıyla geliştirilen yerli Hibrit İtki Sistemi ise hem yörünge yükseltme hem de görev sonlandırma ateşlemelerini gerçekleştirecek. Fırlatma anında 4,1 metre çapa sahip olan araç, panelleri açıldığında 2,7 metreye 8,3 metrelik boyutlara ulaşıyor.
Bilimsel Görev Yükleriyle Küresel Ay Keşif Çalışmalarına Katkı
Uzay aracı; yerli Radyasyon Kalorimetresi ve Radyasyon Dozimetresi'nin yanı sıra İsveç Uzay Fiziği Enstitüsü ortaklığındaki Ay Nötr Parçacık Teleskobu ve Çin Shenzhen Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen Dar Açılı Ay Radyometresi olmak üzere dört gelişmiş bilimsel görev yükü taşıyacak.
Güneş rüzgârlarının yüzeyle etkileşimini, Ay’ın yerel manyetik alanlarını ve Ay’daki su oluşum mekanizmalarını araştıracak olan araç, elde edeceği verileri ulusal ve uluslararası bilim insanlarının erişimine sunarak gelecekteki insanlı Ay misyonları için küresel literatüre referans modeller kazandıracak.
