Arama

1515 - Öncül Ar-Ge Laboratuvarları Destekleme Programı sürekli olarak başvuruya açık bir programdır. Başvurular yılın herhangi bir iş gününde yapılabilir.

Öncelikli Alanlar Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı Uygulama Esaslarında belirtilen şartları sağlayan, firma düzeyinde katma değer oluşturan Türkiye’de yerleşik tüm sermaye şirketleri proje başvurusunda bulunabilir.

TÜBİTAK Yapay Zekâ Politikası, Kurumumuzun tüm operasyonel ve araştırma süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinden en üst düzeyde faydalanmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Kurumsal süreçlerimizde veriye dayalı karar alma kültürünü yerleştirmeyi ve Ar-Ge faaliyetlerimizi güçlendirmeyi hedefleyen politika, TÜBİTAK'ı yapay zekâyı içselleştiren öncü bir kuruma dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Hazırlanan doküman, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu ve Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi ile tam uyum içinde tasarlanmış olup dijital dönüşümü stratejik bir zorunluluk olarak konumlandırmaktadır.

Yapay zekâ sistemlerini insan zekâsını destekleyen ve güçlendiren bir araç olarak gören Kurumumuz, tüm uygulamalarında evrensel etik ilkelere, veri mahremiyetine ve şeffaflığa büyük önem vermektedir. Operasyonel verimliliği artırmak, bilimsel yenilik döngülerini hızlandırmak ve personelin yetkinliklerini geliştirmek gibi temel eylem alanlarını kapsayan politika metni, yerli yetkinliklerin geliştirilmesine de odaklanmaktadır. Yürürlüğe giren çerçeve metin sayesinde süreçlerimizin çok daha çevik, güvenli ve verimli bir yapıya kavuşması sağlanacaktır.

Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesi, yapay zekâ alanındaki bilgi birikiminin bu çözümler için kullanılması ve yaygınlaştırılması amacıyla TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı (1007 Programı) kapsamında T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının müşteri kurum olarak yer aldığı “Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi - 2026” başlıklı çağrı, Kamu Araştırmaları Destek Grubu (KAMAG) tarafından 2 Mart 2026 itibarıyla açılmıştır.

Çağrı 3 aşamalı olarak planlanmıştır.

• 1. aşamada ihtiyaç sahibi kamu kurumlarından başvurular alınacaktır.

• 2. aşamada ihtiyaçlar komisyon (Siber Güvenlik Başkanlığı, KAMAG, YZE) tarafından önceliklendirilerek 10 ihtiyaç başvurusu için teknik isterler dokümanı hazırlanacaktır.

• Son aşamada, belirlenen teknik isterlere uygun şekilde yürütücü kuruluşlar tarafından hazırlanan proje başvuruları alınacaktır.

Çağrı bütçesi 15.000.000 TL olarak belirlenmiştir.

Bu çağrıda, yapay zekâ üzerine çalışan özel sektör veya kamu Ar-Ge birimlerinin Proje Yöneticisi Kuruluş (PYÖK) olmaları gerekmektedir. Konsorsiyum yapısına, geliştirilecek teknolojinin niteliğine bağlı olarak üniversiteler de Proje Yürütücüsü Kuruluş (PYK) sıfatıyla dâhil edilebilir.

Çağrı kapsamında;

• Finans Teknolojileri, 

• Akıllı Üretim Sistemleri, 

• Akıllı Tarım, Gıda ve Hayvancılık, 

• İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik 

• E-Ticaret Teknolojileri 

• Akıllı Eğitim Teknolojileri 

temalarına yer verilmektedir.

Bu çağrıda ayrıca, proje desteği verilecek konsorsiyumun TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zekâ Enstitüsü (YZE) ile sözleşme öncesi bir iş birliği protokolü imzalaması gerekmektedir.  Proje başvurusu yapacak konsorsiyumun, ilgili protokolü sözleşme öncesinde imzalayacağının taahhüdünü proje önerisi ekinde sunması gerekmektedir. Taslak protokole şuradan ulaşılabilir. 

İhtiyaç sahibi kamu kurumlarının 2 Nisan 2026 tarihine kadar Siber Güvenlik Başkanlığına başvurması gerekmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının çağrı kapsamında belirlenen ihtiyaçları ve teknik isterler dokümanı, 5 Haziran 2026 tarihinde 1007 Çağrıları sayfasında duyurulacaktır. İhtiyaçlar ve isterlere ilişkin teknik koordinasyon YZE tarafından sağlanacaktır.

Başvuru sistemine ulaşmak için tıklayınız.  

Hazırlanacak proje önerilerinin 6 Ağustos 2026 tarihine kadar sisteme kaydedilmesi gerekmektedir.

Çağrı metni aşağıda yer almaktadır.

İletişim:

KAMAG İrtibat Noktası:

Mehmet Baki KARAPINAR

mehmet.karapinar@tubitak.gov.tr 

(0312) 298 13 13

Gökhan GÖY

gokhan.goy@tubitak.gov.tr 

(0312) 298 13 12

YZE İrtibat Noktası:

(0262) 675 20 10 

yze.kamag@tubitak.gov.tr

The goal of the call is to facilitate multinational, collaborative research projects that will address critical translational and clinical questions using interdisciplinary approaches to improve the knowledge about the neuroscience of pain, bearing the potential to improve the lives of the people affected.

Chronic pain is associated with structural and functional changes in different brain regions and is linked to altered neurotransmitter levels. Such changes can also be accompanied by emotional, cognitive and behavioural impairment. People affected by chronic pain have an increased risk of mental disorders such as depression and anxiety and vice versa. The occurrence of those comorbidities hinders effective pain management and therapy. Thus, significant progress in the field of pain research can only be achieved through coordinated collaboration between different disciplines, including e.g. clinical neurology and psychiatry, psychology, cognitive neuroscience, neurobiology, physiology, genetics, or pharmacology, among others.

Research proposals should cover at least one of the following areas:

a) Fundamental research on neuroscientific aspects of the pathogenesis, aetiology, prevention, progression, and treatment of chronic pain.

b) Clinical research to develop new strategies for prevention, diagnosis, patient stratification, therapy, and rehabilitation procedures for chronic pain syndromes.

The following research areas are excluded from this call:

• Neurodegenerative disorders that are addressed by the EU Joint Programme – Neurodegenerative Disease Research (JPND).

Only international projects will be financed. Each consortium that will submit a proposal must consist of research groups from at least three different countries funded by the organizations specified in the international call text. The number of research groups in a consortium is limited to five. A maximum of two research groups can be from the same country. The number of partners in consortiums can be increased to six, including partners from countries (Croatia, Hungary, Latvia, Lithuania, Romania, Slovakia, Taiwan and Türkiye) that are underrepresented up to date in the ERA-NET NEURON funding scheme. Researchers from non-funding countries can also take part in projects, if they provide their own funding sources and demonstrate their additional contribution to the consortium, not exceeding the number of research groups mentioned above.

A two-stage international evaluation will be made for the call by the ERA-NET NEURON Joint Call Secretariat. Candidates who are successful as a result of the international external reviewer evaluation from the pre-proposal proposals received in the first stage will be invited for full proposals in the second stage. Applications for preliminary proposals has been opened on 07 January 2025 and the deadline is 06 March 2025 (14:00:00 CET). Preliminary proposals and full proposals can be prepared jointly by partners, but applications should only be submitted by coordinators using the international ERA-NET NEURON electronic application system. Additionally, researchers applying from Türkiye must submit a national application. Applicants can submit and must sign electronically their applications by selecting "NEURON JTC2025 1. Aşama" from the "Çoklu İşbirliği Destek Programları (1.Aşama)" section at https://uidb-pbs.tubitak.gov.tr/ until 13 March 2025 (23:59 Türkiye time zone).

In the JTC 2025 call, researchers working in Türkiye will be supported within the scope of TÜBİTAK 1071 Support Programme for Increasing Capacity to Benefit from International Research Funds and Participation in International R&D Cooperation.

Before applying, national application rules below must be read in detail. If the application rules are not followed, the application may be returned without being evaluated.

Detailed information about the call and international application can be found on the page https://www.neuron-eranet.eu/joint-calls/bio-medical/2025-pain/ and international network tools can be found at page https://www.neuron-eranet.eu/resource-hub/networking-tools/.

Contact Persons:

For information about International Application Rules and NEURON:

Dr. Recep Emrah ÇEVİK

TÜBİTAK, Sağlık Bilimleri Araştırma Destek Grubu (SBAG)

Tel: 0 312 298 1214

E-mail: emrah.cevik@tubitak.gov.tr

For information about National Application Requirements:

Damla PEHLİVAN

TÜBİTAK, Uluslararası İşbirliği Projeleri Araştırma Destek Grubu (UPAG)

Tel: 0312 298 1416

E-mail: damla.pehlivan@tubitak.gov.tr

Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenen Ortak Girişimler'den biri olan Key Digital Technologies (KDT) Ortak Girişimi yeni adıyla ve genişletilmiş kapsamıyla Chips Ortak Girişimi olarak devam etmektedir. Chips Ortak Girişimi Avrupa yarı iletken teknolojisi ekosistemindeki araştırma, geliştirme ve imalat kapasitesini destekleyen bir kamu-özel ortaklığı olma özelliğini taşımakta olup KDT Ortak Girişimi’nin elektronik bileşenler ve sistemler hakkında devam eden faaliyetlerini aynı şekilde desteklemeyi sürdürmektedir. KDT Ortak Girişimi ile desteklenmesi amaçlanan çalışmalar, Chips Ortak Girişimi altında “Avrupa için Çip Girişimi-Chips for Europe Initiative” kapsamında olmayan aktiviteler olarak geçmekte ve “Non-Initiative” olarak kodlanmaktadır.

Çağrı Kapsamı:

Chips Ortak Girişimi kapsamında KDT çağrılarının aynı şekilde devam edeceği “Non-Initiative” kısmına ait 2024 yılındaki ilk üç çağrı aynı anda açılmıştır:

• İnovasyon Aksiyonu (Innovation Action, IA) için ilk çağrı 1 genel konu (bottom-up) ile 2 odak konudan oluşacak ve 2 aşamada gerçekleştirilecektir.

• Araştırma ve İnovasyon Aksiyonu (Research and Innovation Action, RIA) için ikinci çağrı 1 genel konu (bottom-up) ile 1 odak konudan oluşacak ve 2 aşamada gerçekleştirilecektir.

• Üçüncü çağrı, ulusal katkı olmadan ancak Güney Kore (ROK) ile işbirliği içinde tek aşamalı çağrı olarak uygulanacak Araştırma ve İnovasyon Aksiyonu (RIA) için bir konuyu içerecektir.

1. HORIZON-Chips 2024-1-IA

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T1 “Genel”

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T2 “Yazılım Tanımlı Aracı (SDV) destekleyen Yüksek Performanslı RISC-V Otomotiv İşlemcileri”

• HORIZON-Chips 2024-1-IA-T3 “Geleceğin Yazılım Tanımlı Aracı için Hizmet Odaklı Çerçeve”

2. HORIZON-Chips 2024-2-RIA

• HORIZON-Chips 2024-2-RIA-T1 “Genel”

• HORIZON-Chips 2024-2-RIA-T2 “Sürdürülebilir ve daha yeşil üretim”

3. HORIZON- Chips 2024-3-RIA

• HORIZON- Chips 2024-3-RIA “Gelecekteki yarı iletken bileşenler ve sistemler için Heterojen entegrasyon ve nöromorfik bilgi işlem teknolojileri konusunda Kore ile ortak çağrı”

İlk iki aksiyon türündeki çağrıların ilk genel konuları aşağıda listelendiği üzere Stratejik Araştırma ve İnovasyon Gündemi (Strategic Research and Innovation Agenda) SRIA’nin tüm bölümlerini hedef alır ve ortaklıkların büyümesini destekleyerek endüstriyel rekabet gücünün güçlendirilmesini amaçlamaktadır. RIA ve IA çağrıları odaklandıkları teknoloji olgunluk 

seviyeleri ve dolayısıyla geri ödeme oranlarına göre esasen farklılık göstermektedirler. Seçilen projeler, büyük işletmelerin, KOBİ'lerin ve akademinin karma katılımıyla sanayi arasında yüksek etkili, Avrupa çapında işbirliğini göstermelidir. Beklenen çıktılar, pilot hatlar, büyük ölçekli göstericiler, açık platformlar, yenilikçi ürün geliştirmeleridir. Ayrıca, açılacak olan odak konulardaki geri ödeme oranları aynı aksiyon türündeki genel başlıktan farklılık göstermektedir.

RIA ve IA aksiyon türlerindeki çağrıların genel konu başlıkları aşağıdan yukarıya programlamanın bir parçasıdır. Bu kapsamda aşağıda belirtilen 14 araştırma alanında Ar-Ge ve yenilik projelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir; (1)Proses teknolojisi, ekipman, malzeme ve imalat, (2)Bileşenler, modüller ve sistem entegrasyonu, (3)Gömülü yazılım ve ötesi, (4)Sistemler Sistemi (SoS), (5)Yapay zekâ, uç bilgi işlem ve gelişmiş kontrol, (6)Bağlanırlık, (7)Mimari ve tasarım: yöntemler ve araçlar, (8)Kalite, güvenilirlik ve siber güvenlik, (9)Ulaşım, (10)Enerji, (11)Dijital Endüstri, (12)Sağlık ve refah, (13)Tarımsal gıda ve doğal kaynaklar, (14)Dijital Toplum.

Proje sunacak uluslararası konsorsiyumun en az 3 farklı ülkeden 3 farklı kurumdan oluşması gerekmektedir. Çağrı kapsamında hazırlanacak ortak proje önerilerinde, uluslararası çağrı başvuru koşullarına uyma zorunluluğu bulunmaktadır. Çağrı hakkında daha detaylı bilgiye https://www.chips-ju.europa.eu/noninitiative/ adresinden ulaşılabilir.

Çağrı sekretaryasına iletilecek uluslararası proje başvurularının yanı sıra projelerde Türkiye’den yer alacak araştırmacılar tarafından TÜBİTAK’a ulusal proje başvurusu yapılması zorunludur. Söz konusu çağrı kapsamında ülkemizden sunulacak proje önerileri, TÜBİTAK 1071 Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Artırılmasına Yönelik Destek Programı kapsamında desteklenecektir. Başvuru kurallarına uyulmaması durumunda başvurunun değerlendirmeye alınmadan iade edilmesi söz konusu olduğundan, başvuru öncesinde ulusal başvuru kurallarının detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Ulusal başvuru kurallarına buradan ulaşabilirsiniz.

Çağrı Takvimi

• Tüm ortakların temsil edildiği uluslararası çağrının Yürütme Kurulu’nun takvimde değişiklik yapma hakkı saklıdır. Aynı şekilde TÜBİTAK tarafından ulusal başvuru tarihlerinde değişiklik yapılabilir.

* Uluslararası programın/projenin yürütülmesinden sorumlu TÜBİTAK Birimi tarafından belirlenecek detaylı ulusal başvuru son tarihi proje yürütücülerine bildirilecektir.

İlgili Kişiler:

Uluslararası Başvuru Koşulları hakkında bilgi için:
Dr. Özlem GEZİCİ KOÇ /  Hasan Burak TİFTİK
UİDB – AB Çerçeve Programları Müdürlüğü
E-posta: ncpdis@tubitak.gov.tr

Ulusal Başvuru Koşulları ve 1071 Programı hakkında bilgi için:
Tayyip KÖSOĞLU
ARDEB Uluslararası İşbirliği Projeleri Araştırma Destek Grubu (UPAG)
E-posta: tayyip.kosoglu@tubitak.gov.tr

Ülkemizin üyeleri arasında yer aldığı ve TÜBİTAK tarafından temsil edildiği COMSATS, 1994 yılında kurulmuş hükümetlerarası bir organizasyondur. COMSATS’ın amacı, gelişmekte olan ülkelerin, bilim ve teknolojiyi kullanarak ve uygulayarak sosyo-ekonomik gelişmelerini sağlamaktır. Sekretarya’sı Pakistan’ın başkenti İslamabad’dadır. Ülkemizin 2017 yılında dâhil olduğu COMSATS'ın günümüzde 27 üyesi bulunmaktadır.

COMSATS tarafından yürütülen faaliyetler şunlardır:

• Üye devletlerle bilim insanı ve akademisyen değişimi yapılması,

• Lisansüstü öğrencilerin Mükemmeliyet Ağı Merkezlerinde ve Ar-Ge yapan enstitülerde burs olanağından yararlandırılmasının sağlanması,

• Üye ülkelerdeki teknik proje uygulamaları için danışmanlık hizmeti verilmesi,

• COMSATS Mükemmeliyet Merkezleri ağı vasıtasıyla ortak teknik işbirliği projelerine katılım sağlanabilmesi,

• COMSATS Mükemmeliyet Merkezlerinde kısa dönemli eğitim imkânı sağlanması,

• Bilim insanlarına uluslararası bir tartışma platformundan yararlanma olanağı sunulması,

• Üye ülkelerin görünürlüğünü artırmak ve diğer ülkelerle teknik işbirliğini sağlamak için üye devletlerin ihtiyaçları doğrultusunda ortak uluslararası ve bölgesel çalıştaylar için finansal, teknik ve idari destek verilmesi,

• Üye ülkelerdeki teknik proje uygulamaları için danışmanlık hizmeti verilmesi,

• Bilim ve teknoloji alanında seçilmiş olan uzmanlara COMSATS’ın danışmanlar paneline ücretsiz üyelik imkânı verilmesi,

• Teknoloji transferinin kolaylaşması,

• COMSATS yayınlarından ücretsiz yararlanılması,

• COMSATS elektronik veri tabanına erişim imkânı sağlanması.

COMSATS Mükemmeliyet Merkezleri Ağı, ortak teknik işbirliği projelerine katılım ve COMSATS veri tabanına erişim gibi açılardan ülkemize katkı sağlamaktadır.

COMSATS tarafından oluşturulan Mükemmeliyet Merkezleri Ağı’na Kurumumuz Marmara Araştırma Merkezi de dâhil edilmiştir. İlgili Mükemmeliyet Merkezleri Ağı'nın fonksiyonları arasında; (i) ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde üst düzey araştırma ve eğitim faaliyetleri yürütmek, (ii) sosyo-ekonomik kalkınma ve çevresel zorluklara çözüm bulmaya yardımcı olmak için temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak; (iii) sürdürülebilir kalkınma için küresel etkileri olan sorunlara bilimsel çözümler bulmak için disiplinler arası araştırma ve modelleme yapmak ve (iv) üretim ve hizmet sektörlerine bilimsel ve teknik hizmetler sağlamak yer almaktadır.

COMSATS, 2 aylık periyotlarla bir bülten yayınlamaktadır. "COMSATS Newsletter" adı altında yayınlanan bu bülten, üye ülkelerin bilim ve teknoloji alanındaki faaliyetleri görünür kılma amacını taşımaktadır.

COMSATS’a dair ayrıntılı bilgilere web sayfası üzerinden ulaşılabilir: https://comsats.org/

Türkiye’nin bilim ve teknoloji üssü TÜBİTAK ile Türkiye’nin köklü finans kuruluşu Ziraat Bankası, geleceğin teknolojileri için stratejik bir ortaklığa imza attı. TÜBİTAK ile Ziraat Bankası arasında, Türkiye’nin dijital finans ekosistemini ileriye taşıyacak "Kripto Varlık Saklama ve İleri Teknolojiler Alanında İş Birliği Protokolü" imzalandı. İmzalanan protokol; kripto varlık saklama altyapısının yanı sıra siber güvenlik, büyük veri, yapay zeka, blokzincir ve kuantum bilişim gibi kritik alanlarda ortak Ar-Ge çalışmalarını kapsıyor. Yerli ve milli imkânlarla geliştirilecek "Dijital Varlık Saklama Altyapısı" ile Türkiye, bu alanda kendi ulusal standartlarını belirleyecek.

Yerli ve Milli Saklama Altyapısı

İş birliğinin ilk somut adımı olarak, blokzincir teknolojilerinin temel taşı olan "Dijital Varlık Saklama Altyapısı" projesi başlatıldı. Fazlar halinde hayata geçirilecek proje ile Türkiye’nin Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği regülasyonlarla uyumlu, yüksek güvenlikli ve yerli kripto varlık saklama mimarisi inşa edilecek. Bu altyapı, ulusal ölçekte bir referans noktası oluşturarak dijital finansın güvenli limanı olacak.

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Aydın: "Teknolojik Paydaşlığın Değerli Bir Adımı"

Protokole ilişkin değerlendirmelerde bulunan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna dikkat çekerek şunları kaydetti:

“TÜBİTAK BİLGEM’in mevcut kazanım ve yetenekleri ile Ziraat Bankası’nın finans alanındaki tecrübesini bir araya getiren bu iş birliği protokolünü, kurumlarımız arasındaki teknolojik paydaşlığın değerli bir adımı olarak görüyoruz. Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuz çerçevesinde, ilk etapta dijital varlıkların güvenli bir şekilde saklanarak yönetilmesini sağlayacak sistemin geliştirilmesini hedefliyoruz. Ortak çalışma kültürümüzün bir parçası olan bu proje; blokzincir, siber güvenlik, yapay zekâ ve büyük veri gibi alanlarda gelecekte yapılabilecek yeni çalışmalara da zemin teşkil edecektir. Yazılım geliştirme ve teknik destek süreçlerini kapsayan bu uzun vadeli iş birliğinin, Ziraat Finans Grubu’nun yurt içi ve yurt dışındaki hizmet ağında teknik bir katkı sağlamasını ve ülkemizin dijital altyapı çalışmalarına fayda sunmasını temenni ediyoruz.” 

Ziraat Bankası Genel Müdürü Çakar: "Stratejik Bir Adım"

Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar ise iş birliğinin finansal teknoloji kapasitesini artıracağını vurgulayarak şöyle konuştu:

“TÜBİTAK ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliği, ülkemizin dijital finans ekosistemini güçlendirecek stratejik bir adımdır. Yerli ve milli teknoloji üretme kapasitemizi artırarak, blokzincir tabanlı dijital varlık saklama altyapısında ulusal bir standart oluşturmayı hedefliyoruz. Bu projeyle birlikte finansal teknolojilerde yenilikçi çözümler üretme kararlılığımızı bir kez daha ortaya koyuyoruz. Ayrıca siber güvenlikten yapay zekâya, büyük veriden kuantum teknolojilerine kadar geniş bir teknoloji yelpazesinde geliştirilecek ortak ürünlerin, Ziraat Finans Grubu’nun dijital dönüşüm vizyonuna da büyük katkı sağlayacağına inanıyoruz.

Bu stratejik iş birliği, yalnızca bugünün değil, geleceğin finansal güvenlik ve teknoloji standartlarını şekillendirecek bir ortaklığı temsil ediyor. TÜBİTAK’ın yüksek teknoloji üretim gücü ile Ziraat Bankası’nın finans alanındaki deneyimini bir araya getirerek, sektöre yön verecek projeleri hayata geçireceğiz” 

Kritik Teknolojilerde İş Birliği

Protokol sadece kripto varlıklarla sınırlı kalmayacak. İki kurum; siber güvenlik sistemlerinin yerlileştirilmesi, yapay zekâ tabanlı finansal analizler, kuantum teknolojileri ile veri güvenliği gibi alanlarda ortak ürün geliştirme süreçlerini de eş zamanlı olarak yürütecek.