Arama

Türkiye’nin ulusal yapay zekâ ekosisteminin güçlendirilmesi ve Avrupa ile iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla düzenlenen “Stratejiden Uygulamaya: BSC Yapay Zekâ Fabrikası” etkinliği, 9 Ekim 2025 Perşembe günü ODTÜ CoZone’da gerçekleştirildi.

Etkinlik, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcımız Sayın Zekeriya Çoştu, TÜBİTAK Başkanımız Sayın Prof. Dr. Orhan Aydın, Büyükelçi Hami Aksoy, ODTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ender Ciğeroğlu, BSC Operasyon Direktörü ve CIO’su Sergi Girona Turell ile BSC İnovasyon ve İş Geliştirme Direktörü ve Yapay Zekâ Fabrikası Proje Koordinatörü Mariona Sanz Ausàs ve Bakanlığın genel müdürleri ile genel müdür yardımcılarının katılımıyla yapıldı. 

"100'den fazla girişimimiz bu altyapılardan ücretsiz istifade edebilecek" 

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcımız Sayın Zekeriya Çoştu, etkinlikteki konuşmasında, kalkınma yolculuklarının odağına teknolojiyi koyduklarını ve Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla hareket ettiklerini söyledi. AR-GE'ye ayrılan kaynakların 20 yıl önce 1,5 milyar dolar seviyesindeyken bugün 16-17 milyar dolara yükseldiğine dikkati çeken Çoştu, "Araştırmacı insan kaynağımız aynı dönemde yaklaşık 10 katlık bir artışla bugün 300 binler seviyesine ulaştı. Bu sayede ülkede teknoloji geliştirme nitelikli inovasyona imza atma noktasında müthiş bir yetkinlik inşa ettik. Özel sektör AR-GE merkezlerimizin sayısı 1600'e ulaştı. Binlerce başarılı start-upımız çok nitelikli araştırmalara imza atan araştırmacılarımızla beraber üniversitelerimizle önemli bir kapasite hep birlikte inşa ettiğimize inanıyoruz." diye konuştu. Çoştu, rekabetin içinde kalmak hatta buna öncülük edebilmek için büyük veri hesaplama altyapılarına ihtiyaç duyulduğunun altını çizerek, son dönemde ülkelerin gündeminde devasa veri merkezleri inşaatları, çip anlaşmaları, çip üreticilerinin astronomik değerlemeleri olduğunu dile getirdi. Teknoloji dünyasında ön plana çıkan gelişmelerin bugünlerde veri merkezleri yani hesaplama üzerinden şekillendiğini anlatan Çoştu, şu ifadeleri kullandı: "Türkiye olarak biz de bu yarışta geri kalmak istemiyoruz. Hesaplama altyapılarına erişim ve bunlara sahip olma noktasına odaklı bir gündem yürütüyoruz. Türkiye'nin geleceği parlak, teknoloji ekosisteminin potansiyeli büyük. Dolayısıyla Türkiye'nin inşa etmesi gereken hesaplama altyapısı da muazzam seviyede. Bugün Türkiye yaklaşık 250 megavat seviyesinde veri merkezi altyapısına sahip. 2030'a geldiğimizde bu kapasitenin 1 gigavatlar seviyesine çıkmasını öngörüyoruz. Yaklaşık 10 milyar dolarlık bir yatırımın önümüzdeki 4-5 yıl içerisinde yapılması gerekiyor. Biz bunu gerçekleştirebileceğimize inanıyoruz. Bunun için Bakanlık olarak kapsamlı destekler de hazırlıyoruz. Birkaç gün içerisinde HIT-30 Programımız kapsamında veri merkezleri, yapay zeka işlem altyapıları hatta kuantum hesaplama altyapıları noktasında yeni çağrıları hayata geçireceğiz. Türkiye'nin teknoloji, AR-GE ekosisteminin, akademisinin bu altyapılara bugünden erişebilmesini sağlayacak gerekli adımları atıyoruz. Halihazırda MareNostrum5 ve EuroHPC girişimi üzerinden bizim ekosistemimiz, altyapılara erişim sağlamaya başladı. Aldığım bilgilere istinaden 100'den fazla girişimimiz bu altyapılardan ücretsiz istifade edebilecek. Bunun maddi değeri, zannediyorum, 30-50 milyon dolarlar seviyesinde. Biz inanıyoruz ki bu adımlar ve önümüzdeki dönemde hayata geçireceğimiz yeni yatırımlarla teknoloji ekosistemi bir kaldıraç etkisi görecek. Biz de bu adımlara gayretle devam edeceğiz."

"Türkiye'de yapay zekaya yatırım her geçen yıl artıyor" 

TÜBİTAK Başkanımız Sayın Prof. Dr. Orhan Aydın da yapay zekanın dünyada en önemli gündem konularından olduğunu belirterek, Türkiye'nin de birçok ülke gibi bu alana yatırımlar yaptığını dile getirdi. Bu kapsamda insan kaynağını güçlendirmenin önemine işaret eden Aydın, TÜBİTAK'ın ekosisteme sağladığı altyapının yanı sıra önemli proje destekleri de sunduğunu vurguladı. 

Aydın, imalattan finansa, eğitime, tarımdan sağlığa dijital dönüşümü ilgilendiren pek çok sektöre destek verdiklerini ifade ederek, şunları kaydetti: "Bu desteklerle firmalarımız yapay zeka teknolojilerine uyumlanarak dijital altyapılarını güçlendiriyor, nitelikli insan kaynağını zenginleştiriyor, süreçlerini daha verimli hale getiriyor. Yapay zeka ekosistem çağrımızda, yapay zeka dönüşüm ihtiyacı olan firmalarla onların dönüşümlerine katkı sağlayacak firmaları ve üniversitelerimizi bir araya getiriyoruz. Yapay Zeka Enstitümüz de bu süreçte onlara bu dönüşümde kolaylaştırıcı bir rol üstleniyor. Aynı zamanda kamunun dönüşümü konusunda da kamuya açtığımız yapay zeka ekosistem çağrıları bulunuyor. Başta Yapay Zeka Enstitümüz olmak üzere kendi araştırma merkezlerimiz ve enstitülerimizde de yapay zeka ve ilgili teknolojiler üzerine araştırmalar yapıyoruz. Yapay zeka ekosistemimizin nitelikli başvuru sayılarından her geçen gün güçlendiğini ve ülkemizin bu alandaki yatırımlarının her geçen yıl arttığını görmekten mutluyuz." 

TRUBA ve EuroHPC iş birlikleriyle yapay zekâ altyapısı güçleniyor

TÜBİTAK çatısı altında yürütülen çalışmalarla, Türkiye’nin yapay zekâ araştırmalarında yüksek başarımlı hesaplama kapasitesinin her geçen yıl arttığına vurgu yapan Aydın, “TÜBİTAK ULAKBİM bünyesinde faaliyet gösteren Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA), 2003 yılından bu yana araştırmacılara ileri düzey süper bilgisayar olanakları sunuyor. 2023 sonunda faaliyete geçen yeni veri merkezi ve doğrudan sıvı soğutmalı ARF süper bilgisayarı, 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU ve 14,5 petabayt depolama kapasitesiyle ülkemizin en gelişmiş bilişim altyapısını oluşturuyor. Bu sistem, büyük dil modelleri, sinir ağları ve biyoteknoloji gibi alanlarda çalışan araştırmacılara yüksek işlem gücü sağlarken, aynı zamanda akademi, kamu ve özel sektörün yapay zekâ tabanlı projelerine ivme kazandırıyor” dedi.

Türkiye, Avrupa süperbilgisayar ekosisteminde güçlü bir ortak

TÜBİTAK’ın, aynı zamanda Avrupa Süper Bilişim Ekosisteminin oluşturulması için kurulan EuroHPC Ortak Girişimi’nin de üyesi olduğunu hatırlatan Aydın, “Bu kapsamda Türkiye, dünyanın en gelişmiş süper bilgisayarlarından biri olan Barselona’daki MareNostrum 5 (MN5) sistemine yüzde 10 oranında ortak olarak doğrudan erişim hakkına sahip. EuroHPC destekli süper bilgisayarlar; yüksek başarımlı veri analitiği, makine öğrenmesi ve yapay zekâ uygulamaları için araştırmacıların kullanımına açılıyor. TÜBİTAK ULAKBİM koordinasyonunda ve TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zekâ Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen BSC AI Factory Projesi de bu kapsamda hayata geçirilmiş olup, Avrupa’nın ilk yedi yapay zekâ fabrikasından biri olarak destekleniyor” ifadelerini kullandı.

Yapay zekâ dönüşümü TÜBİTAK ekosisteminin öncelikli alanı

Prof. Dr. Orhan Aydın, yapay zekâ dönüşümünün yalnızca teknolojik değil, ekonomik ve toplumsal kalkınmanın da itici gücü olduğuna dikkat çekerek, TÜBİTAK’ın bu dönüşümde hem insan kaynağı hem de altyapı tarafında kritik bir rol üstlendiğini belirtti. Aydın, TÜBİTAK’ın “Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı” ile özel sektör, kamu ve üniversiteleri aynı platformda buluşturduğunu, Yapay Zekâ Enstitüsü başta olmak üzere kurum bünyesindeki araştırma merkezleri ve enstitülerde, makine öğrenmesi, büyük veri, robotik ve dil teknolojileri gibi alanlarda yürütülen çalışmaların ekosistemin gelişimine büyük katkı sağladığını vurguladı. “Yapay zekâya dayalı dönüşüm, dijital ekonomide rekabet gücümüzü artıracak ve geleceğin teknolojilerinde söz sahibi olmamızı sağlayacak,” diyen Aydın, TÜBİTAK olarak bu vizyonu desteklemeye kararlılıkla devam ettiklerini söyledi.

ODTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ender Ciğeroğlu da EuroHPC JU tarafından desteklenen Yapay Zeka Fabrikaları girişiminin akademi, kamu kurumları ve özel sektörü bir araya getirerek yapay zeka araştırma ve geliştirme faaliyetlerini hızlandırmayı amaçladığını söyledi. 

Türkiye, Avrupa Süper Bilişim Ekosisteminde Yerini Aldı

Türkiye, EuroHPC Ortak Girişimi (European High Performance Computing Joint Undertaking) üyesi olarak Avrupa süper bilişim ekosisteminin bir parçası konumunda.
Ülkemiz, 2019 Barselona’daki MareNostrum5 (MN5) süper bilgisayar konsorsiyumuna katıldı. 

Bu sayede Türkiye’deki araştırmacılar, Avrupa düzeyinde kurulmuş olan, dünyada ilk 20 süper bilgisayar arasında yer alan yüksek başarımlı bilişim kaynaklarından doğrudan faydalanabilmekte.

2003 yılından beri TÜBİTAK ULAKBİM’e ait Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) aracılığıyla araştırmacılara yüksek başarımlı hesaplama (HPC) kaynakları araştırmacılarımızın hizmetinde olup 2023 sonunda faaliyete geçen yeni TÜBİTAK ULAKBİM Veri Merkezi, doğrudan sıvı soğutmalı ARF süper bilgisayarı ve GPU destekli ARF-ACC sistemiyle ülkemizin en gelişmiş bilişim altyapısını sağlıyor. Uzun yıllar sonra dünya sıralamasına giren sistemlerimiz Kasım 2024 itibarıyla ARF ve ARF-ACC sistemleri, Top500 listesinde sırasıyla 354. ve 227., Green500 listesinde ise 26. sırada yer aldı. 

EuroHPC kaynakları ülkemizdeki kaynaklarla birlikte araştırmacılarımızın erişimindeki kapasiteyi artırmış, yeni projelere ve özel sektör girişimlerine birçok imkân sunmuştur.

Yapay Zekâ Fabrikalarıyla Avrupa ve Türkiye Arasında Güçlü İş Birliği

2024 yılında EuroHPC tarafından başlatılan AI Factories (Yapay Zekâ Fabrikaları) girişimi kapsamında Türkiye, İspanya öncülüğünde, Portekiz ve Romanya ile birlikte geliştirilen BSC AI Factory Projesine dâhil oldu.

TÜBİTAK ULAKBİM koordinasyonunda, TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zekâ Enstitüsü (YZE) iş birliğiyle yürütülen proje; yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi, eğitimi ve uygulanması için altyapı, yazılım ve teknik destek servisleri sağlamayı hedefliyor.

Yapay Zekâ Ekosistemine Açık Bir Platform

Etkinlik kapsamında, BSC Operasyon Direktörü ve CIO’su Sergi Girona Turell ile BSC İnovasyon ve İş Geliştirme Direktörü ve Yapay Zekâ Fabrikası Proje Koordinatörü Mariona Sanz Ausàs da sunum gerçekleştirdi. Açılışta konuşan Girona, 2019 yılında başlayan iş birliğini her geçen gün geliştirmek istediklerini ve Türkiye ile olan iş birliğinden çok memnun olduklarını ifade etti. 

Etkinlik, Türkiye’deki girişimler, KOBİ’ler, kamu kurumları, teknoparklar, araştırmacılar ve sivil toplum kuruluşları ile Avrupa yapay zekâ ekosistemini bir araya getirdi. Bu kapsamda katılımcılar, MareNostrum5 ve MareNostrum5+ döneminde yürütülen uluslararası iş birliği fırsatlarını da değerlendirme imkânı buldu.

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisiyle Uyumlu Bir Adım

BSC Yapay Zekâ Fabrikası Projesi, Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (UYZS) Yönlendirme Kurulu kararlarıyla da doğrudan örtüşüyor.
Proje, yapay zekâ araştırmalarında hesaplama altyapılarının etkinleştirilmesi, kamu-özel sektör ve akademi arasında iş birliğinin güçlendirilmesi, güvenilir yapay zekâ yaklaşımlarının yaygınlaştırılması hedeflerini destekliyor.

TÜBİTAK Headquarter Call Center

444 66 90

For questions about the ARDEB Project Application System: ardeb-pbs@tubitak.gov.tr (Start the subject with the code [3501].)

TÜBİTAK BAŞKANLIK ÇAĞRI MERKEZİ:
444 66 90

ARDEB Proje Başvuru Sistemi ile ilgili sorular için: ardeb-pbs@tubitak.gov.tr (Konu bölümüne [3501] koduyla başlayınız.)

Türkiye İnovasyon Haftası 2025, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ev sahipliğinde 9–11 Ekim 2025 tarihleri arasında İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. 

Etkinlik kapsamındaki İnovaLİG Ödül Töreni’ne Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldı. Burada yaptığı konuşmada, Milli Teknoloji Hamlesi'nin, ülkenin teknoloji üretim kapasitesini güçlendirirken yerli üretimi ve stratejik bağımsızlığı pekiştiren vizyonu hayata geçirdiğini vurgulayan Yılmaz, şunları ifade etti:

"Bundan 20 küsur yıl önce yüzde 20 olan yerlilik oranımız, bugün yüzde 80'i aşmış durumda. Geçen yıl savunma sanayisi ihracatımız 7 milyar doları aştı. Bu yıl inşallah daha da üstünde olacak. Yakın bir gelecekte çift haneli savunma sanayisi ihracatçısı ülkelerden biri haline geleceğiz. Savunma sanayisini ben sadece güvenlikle ilgili görmüyorum. Orada elde ettiğimiz yetkinlikleri sivil endüstrilere de yayarak topyekun ekonominin aslında teknolojik seviyesini yükseltmiş oluyoruz. Dolayısıyla savunma sanayisi sadece güvenlikle ilgili değil refahla da ilgili. Katma değeri yüksek bir ekonomi oluşturma hedefimizle de yakından ilgili."

Yılmaz, yapay zekanın sıradan teknolojilerden biri olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkati çekerek, inovasyonun da bu çerçevede yeniden ele alınması ve bu yeni döneme hazırlanılması gerektiğini, özellikle yapay zeka teknolojilerinde start-upların desteklenmesi ve insan kaynağının geliştirilmesinin son derece kıymetli olduğunu söyledi.

Yerli Mühendislik Ürünü Sistemler Sergilendi

İnovasyon ekosistemini güçlendirmeyi, sürdürülebilir yenilik kültürünü desteklemeyi ve girişimcilik ortamını geliştirmeyi amaçlayan etkinlikte TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı çatısı altında yerini aldı. TÜBİTAK bu yıl etkinlikte, BİLGEM, MAM ve RUTE katılımıyla temsil edildi. TÜBİTAK standında yenilikçi, milli ve teknolojik ürünler yoğun ilgi gördü.

Etkinlikte TÜBİTAK BİLGEM, milli yazılım çözümlerinden oluşan SAFİR ürün ailesini tanıttı. SAFİR Bulut, SAFİR Depo, SAFİR Büyük Veri, SAFİR Zeka, SAFİR IoT ve SAFİR Posta gibi ürünlerle kurumun siber güvenlik, veri analitiği, yapay zekâ ve dijital dönüşüm alanlarındaki kabiliyetleri ziyaretçilerle paylaşıldı.

TÜBİTAK MAM, savunma, uzay ve enerji alanlarında geliştirdiği yenilikçi teknolojileri tanıttı. Standta; MMU için Patlama Önleme Sistemi ve Yaşam Destek Sistemi, Balistik Dayanımlı Lamine Cam Sistemi, Hidrojen Yakıcı Katalizör ve Karbondioksit Tutucu Kalipatron, Tek Kristal Türbin Kanadı ve Uzay Kalifiye Güneş Paneli gibi ileri mühendislik ürünleri sergilendi.

TÜBİTAK RUTE ise Eskişehir5000 tren maketi ve sinyalizasyon sistemleri ile demiryolu teknolojilerindeki yerli çözümlerini tanıttı. Ziyaretçiler, demiryolu teknolojilerinde ülkemizin ulaştığı seviye hakkında bilgi alma fırsatı buldu.

Yapay Zekâ, Savunma ve Sürdürülebilirlik Gündemdeydi

Üç gün boyunca devam eden Türkiye İnovasyon Haftası, alanında öncü uzmanların ve fikir liderlerinin katılımıyla gerçekleştirilen panellere ev sahipliği yaptı.
Etkinlikte “Yapay Zekâ ile Yeni Küresel Rekabet”, “Türkiye’nin Yapay Zekâ Atılımı ve Stratejik Eşikleri” ve “Sanayide Yeşil Dönüşüm” gibi başlıklar öne çıktı.

TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü Müdürü Dr. Mehmet Haklıdır, “Yapay Zekâ ile Savunmada Değişen Güç Dengeleri” başlıklı panelde konuşmacı olarak yer alarak TÜBİTAK’ın yapay zekâ odaklı savunma teknolojileri vizyonunu paylaştı. Ayrıca TÜBİTAK BİLTEG Grup Koordinatörü Ahmet Tümay, “Sanayide Yeşil Dönüşüm: Fırsatlar, Riskler ve Yol Haritası” panelinde sürdürülebilir üretim ve dijital dönüşüm konularına ilişkin bilgi verdi. 

İnovasyon Haftası’nda TÜBİTAK’a Yoğun İlgi

Üç gün süren etkinlik boyunca TÜBİTAK standı, kamu, özel sektör ve akademi temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda öğrenci ve girişimci tarafından ziyaret edildi. Ziyaretçiler, kurumun milli teknoloji ekosistemine katkı sağlayan projeleri hakkında bilgi edindi.

Etkinlik süresince yapay zekâ, savunma teknolojileri, yeşil dönüşüm ve dijital inovasyon temaları etrafında şekillenen oturumlar, katılımcılardan büyük ilgi gördü.

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) continues to accelerate the efforts that will strengthen Türkiye's position as an independent and leading country in the field of science, technology, and innovation, and increase the competitiveness of our country around the world, with the great contributions of valuable scientists in our country. The 2209-A University Students Research Projects Support Program continues to provide encourage associate/undergraduate students with research and project management experience.  Applications for the 2025 call of the programmes are now open.

The 2025 call calendar for 2209-A University Students Research Projects Support Program is as follows.

Applications will be accepted online at https://tybs.tubitak.gov.tr/ between 13 October 2025 (01:30 PM) and 12 November 2025 (05:30 PM) (UTC+3).

Click here for the University Students Research Projects Support Programme call text and detailed information.

Contact: bideb2209a@tubitak.gov.tr

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) continues to accelerate the efforts that will strengthen Türkiye's position as an independent and leading country in the field of science, technology, and innovation, and increase the competitiveness of our country around the world, with the great contributions of valuable scientists in our country. The 2209-B Industry Oriented Research Project Support Programme for University Students continues to provide encourage associate/undergraduate students with research and project management through industry-oriented projects. Applications for the 2025 call of the programmes are now open.

The 2025 call calendar for 2209-B Industry Oriented Research Project Support Programme for University Students is as follows.

Applications will be accepted online at https://tybs.tubitak.gov.tr/ between 13 October 2025 (01:30 PM) and 12 November 2025 (05:30 PM) (UTC+3).

Click here for the 2209-B Industry Oriented Research Project Support Programme for University Students call text and detailed information.

Contact: bideb2209b@tubitak.gov.tr

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanında öncü ülke olma hedefi doğrultusunda yürütülecek projelere katkı sağlamayı sürdürüyor. Ön lisans ve lisans öğrencilerine sanayiye yönelik projeler yoluyla araştırma ve proje yönetimi deneyimi kazandırmak amacıyla başlatılan 2209-B Üniversite Öğrencileri Sanayiye Yönelik Araştırma Projeleri Desteği Programı 2025 Yılı çağrısı başvuruya açılmıştır.

2209-B Üniversite Öğrencileri Sanayiye Yönelik Araştırma Projeleri Desteği Programı 2025 yılı çağrısı başvuru takvimi aşağıdaki gibidir.

Başvurular, 13 Ekim 2025 (Saat 13:30) ve 12 Kasım 2025 (Saat 17:30) tarihleri arasında https://tybs.tubitak.gov.tr/ adresi üzerinden çevrimiçi olarak alınacaktır.

2209-B Üniversite Öğrencileri Sanayiye Yönelik Araştırma Projeleri Desteği Programı çağrı metni ve detaylı bilgi için tıklayınız.

İletişim: bideb2209b@tubitak.gov.tr