Arama

Vizyon 2023 Projesinin ana teması; Cumhuriyetimizin 100. yılında, Atatürk’ün işaret ettiği muasır medeniyet seviyesine ulaşma hedefi doğrultusunda

• bilim ve teknolojiye hakim,
• teknolojiyi bilinçli kullanan ve yeni teknolojiler üretebilen,
• teknolojik gelişmeleri toplumsal ve ekonomik faydaya dönüştürme yeteneği kazanmış

bir "refah toplumu" yaratmak olarak belirlenmiştir.

Projede aşağıdaki çalışmaların kapsanması planlanmıştır:

• Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanında mevcut konumunun saptanması
• Dünyada bilim ve teknoloji alanındaki uzun dönemli gelişmelerin saptanması
• Türkiye’nin 2023 hedefleri bağlamında, bilim ve teknoloji taleplerinin belirlenmesi
• Bu hedeflere ulaşılabilmesi için gerekli stratejik teknolojilerinin saptanması
• Bu teknolojilerin geliştirilmesi ve/veya edinilmesine yönelik politikaların önerilmesi

Vizyon 2023 Projesi aşağıdaki Alt Projelerden oluşmaktadır:

• Teknoloji Öngörü Projesi
• Ulusal Teknoloji Envanteri Projesi
• Araştırmacı Bilgi Sistemi (ARBİS)
• TÜBİTAK Ulusal Araştırma Altyapısı Bilgi Sistemi (TARABİS)

Genel Bilgi

TÜBİTAK’ın koordinasyonunda, ilgili kamu ve özel kuruluşlar, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla eşgüdüm içinde yürütülmesi planlanan Vizyon 2023 Projesi’nin temel eksenini, ülkemizde ilk kez gerçekleştirilen “Teknoloji Öngörü″ alt projesi oluşturmuştur.

Teknoloji Öngörü Projesi ile ilgili bütün kesimlerin geniş katılımıyla ve sistematik bir yöntemle, istenen bir geleceğe ulaşmak için bilim ve teknoloji alanında neler yapılması gerektiği konusunda görüş toplanması ve bu görüşlerin derlenmesi amaçlanmıştır.

Çeşitli ülkelerde yürütülen teknoloji öngörüsü çalışmalarında farklı yaklaşım ve yöntemlerin kullanıldığı görülmektedir. Bu yaklaşım farklılıklarının temelinde, teknoloji öngörüsünün öncelikle hangi amaca yönelik olarak yürütüldüğü, hangi alanlara odaklanılacağı ve sonuçta bu çalışmadan somut olarak nelerin elde edilmesinin beklendiği gibi konularda alınan farklı kararlar yatmaktadır.

Bu bağlamda, Vizyon 2023 kapsamında tasarımlanan Teknoloji Öngörü Projesi’nin başlatılmasının temel nedenleri; i) elde edilen bulguların B&T politikalarının oluşturulmasında bir araç olarak kullanılması, ve ii) süreç yararları olarak belirlenmiştir. Projenin, teknoloji öngörüsü çalışmalarının ilk kez yürütüldüğü diğer birçok ülkede görüldüğü gibi, bilim ve teknoloji alanına odaklanmasına karar verilmiştir. Proje sonucunda elde edilen bulgular ve kazanımlar ise şunlardır:

• Türkiye için stratejik teknolojiler ile öncelikli AR-GE alanlarının belirlenmesi,
• B&T’nin ülke gündemine girmesi, farkındalığın arttırılması,
• Sürece geniş ve etkin katılım.

Dünyadaki teknoloji öngörüsü çalışmalarında sıklıkla kullanılan yöntemler paneller, delfi sorgulaması ve senaryo yöntemidir; bunların iki veya daha çoğunun birlikte kullanıldığı örnekler de vardır.

Türkiye için kurgulanan Teknoloji Öngörü Projesi’nde, temel unsur paneller olmak üzere, iki yöntemin birlikte yer almasına karar verilmiştir:

Paneller

• Sosyo-Ekonomik Paneller: Sosyo-ekonomik faaliyet alanlarında öngörü çalışması yürüten paneller
• Tematik Paneller: Tematik konularda ve teknoloji alanlarında çalışma yürüten paneller

Delfi Sorgulaması

Öngörülen teknolojik gelişmeler ve etkileri üzerine yapılan uzman sorgulaması

Çeşitli sosyo-ekonomik faaliyet alanları ve tematik konuları kapsayan paneller, kendi ilgi alanlarında teknoloji öngörüsü çalışmasını yürütmüşlerdir; panellerin ortaya koyduğu saptamalar, yaygın danışma sürecinde, ilgili toplum kesimlerinde tartışılmış ve Delfi Sorgulaması ile de geniş bir uzmanlar grubunun görüşlerine başvurulmuştur.

Yaygın danışma sürecinden elde edilen görüşlerin ışığında son şeklini alan panel çalışmalarının sonuçları, daha sonra bir bütünlük içinde ele alınarak ve stratejik teknoloji ölçütleri kullanılarak, ülkenin bilim ve teknoloji vizyonu ve stratejik teknoloji alanları belirlenmiştir. Teknoloji Öngörü Projesi, bilim ve teknoloji sisteminin mevcut kapasitesinin saptanmasına yönelik diğer üç alt proje (Ulusal Teknoloji Envanteri, Araştırmacı Bilgi Sistemi (ARBİS), TÜBİTAK Ulusal Araştırma Altyapısı Bilgi Sistemi (TARABİS) ile birlikte, ülkenin 20 yıllık bilim ve teknoloji stratejilerini şekillendirmiştir.

Teknoloji Öngörüsü Panelleri

Vizyon 2023 Projesi’nin üst düzey yetki ve onay mercii olan Yönlendirme Kurulu, 13 Nisan 2002 tarihli ilk toplantısında, proje kapsamında oluşturulacak panelleri belirlemiştir.

1. Eğitim ve İnsan Kaynakları (Tematik Panel)
2. Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma (Tematik Panel)
3. Bilgi ve İletişim
4. Enerji ve Doğal Kaynaklar
5. Sağlık ve İlaç
6. Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayii
7. Tarım ve Gıda
8. Makine ve Malzeme
9. Ulaştırma ve Turizm
10. Kimya
11. Tekstil
12. İnşaat ve Altyapı

Delfi Sorgulaması

Delfi sorgulamasında ise,

• Paneller tarafından öngörülen teknolojik yeteneklerin dünyada ve Türkiye’de gerçekleşmesi / edinilebilmesi;
• Bu teknolojik gelişmelerin belirlenen stratejik teknoloji ölçütleri üzerinde etkileri gibi hususların; ilgili konu uzmanlarına yapılan iki aşamalı bir anket ile sorgulanması gerçekleştirilmiştir.

Paneller tarafından öngörülen ve Delfi sorgulaması ile uzmanlarca değerlendirilen teknoloji alanları/teknolojiler arasından,

• Önem Düzeyi ve
• Yapılabilirliği

yüksek teknolojiler, ülkemiz için stratejik teknolojiler olarak belirlenmiştir. Bu amaçla; çeşitli teknolojik faaliyetlerin önem düzeylerini belirlemek için Stratejik Teknoloji Ölçütleri, yapılabilirlik düzeylerini belirlemek için ise panel öngörüleri ve Delfi sonuçları kullanılmıştır.

Stratejik teknoloji ölçütleri, bir anlamda Türkiye’nin 2023 hedefleri bağlamında bilim ve teknolojiden öncelikli beklentileri nelerdir’ sorusuna verilecek yanıtlardır. Bir teknolojiyi diğerine göre daha önemli (stratejik) kılan, örneğin rekabetçiliği artırması veya işsizliği azaltması veya çevreye duyarlığı gibi farklı özellikleri olabilir. Stratejik teknoloji ölçütleri, işte bu farklı özellikler arasından, panellerden alınan öneriler değerlendirilerek, Yönlendirme Kurulu tarafından yapılan önceliklendirme ile belirlenmiştir.

Vizyon 2023 Projesi kapsamında, nesnel verilerin toplanmasına yönelik olarak yürütülen 3 alt projeden biri olan Ulusal Teknoloji Yetenek Projesi ile Türkiye’de ilk kez uluslararası normlarda kapsamlı bir teknolojik yetenek düzeyi saptanması hedeflenmiştir. Proje sonucu ortaya konan Türkiye’nin teknolojik yetenek envanteri, hem "Teknoloji Öngörüsü Projesi'ne hem de "2003-2023 Strateji Belgesi'nin hazırlanmasına girdi oluşturmuştur.

Makine parkı, ülkemizde bugüne kadar teknolojik yeteneğin tek göstergesi olarak kabul edilmiştir. Oysa teknolojik yeteneğin, makinelere sahip olmaktan yenilik yeteneğine uzanan çeşitli düzeyleri bulunmaktadır. Teknolojik yetenek, bir işletmenin stratejik rekabet avantajı yaratmak için gerekli teknolojileri kullanma, seçme ve geliştirme faaliyetlerinin bütününü ifade eder:

Teknoloji kullanma (üretim yeteneği): Verili bir teknolojiyi etkin kullanabilme yeteneği;

Teknoloji seçme (yatırım yeteneği): Teknoloji seçenekleri arasından mevcut koşullara en uygun olanını seçebilme yeteneği;

Teknoloji geliştirme (yenilik yeteneği): Yeni teknoloji seçenekleri geliştirme yeteneği.

Projenin Amacı
Ulusal Teknolojik Yetenek Projesi ile aşağıda sıralanan göstergelerin, ekonomik, yapısal, politik (yenilik politikası kapsamında), sektörel vb. parametrelerle ilişkilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır:

• İmalat sanayiinde ve yazılım sektöründe (panel faaliyet konuları ayrımında) teknolojik yetenek düzeyinin ölçülmesi
• Teknoloji ödemeler dengesinin hesaplanması
• İmalat sanayiinde teknoloji stokunun saptanması

Projenin Kapsamı
TÜBİTAK, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) tarafından yürütülen projede, Türkiye’nin teknolojik yetenek düzeyinin saptanmasına yönelik çalışmanın, aşağıda tanımlanan kategorilerde yaklaşık 2500 firmayı kapsamasına karar verilmiştir:

1. AR-GE yapan / TİDEB veya TTGV’den AR-GE desteği almış olan imalat sanayii işyerleri [yaklaşık 750 firma]
2. 100 ve daha fazla kişi çalıştıran imalat sanayii işyerlerinden çekilen örneklem [yaklaşık 700 firma]
3. 10-99 kişi çalıştıran imalat sanayii işyerlerinden çekilen örneklem [yaklaşık 1000 firma]
4. Yazılım sektöründeki işyerleri [yaklaşık 250 firma]

Yöntem
Projede "anket" yönteminin uygulanmasına karar verilmiştir. Anket çalışmasının yukarıda sıralanan işyeri gruplarından ilkine yüzyüze görüşme yoluyla, ikinci ve üçüncü gruba posta ile, dördüncü gruba da web ortamında yapılmıştır.

TÜBİTAK Fen Lisesi Merkezi Yetenek Giriş Sınavına başvurular başlıyor.

TÜBİTAK Fen Lisesi’ne 2025-2026 eğitim ve öğretim yılı için 90 öğrenci alınacak. TÜBİTAK Fen Lisesi Merkezi Yetenek Giriş Sınavına başvurular 11-16 Temmuz 2025 tarihleri arasında e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak.

TÜBİTAK Gebze Yerleşkesinde kurulan TÜBİTAK Fen Lisesine, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında resmî, özel ve imam hatip ortaokullarının 8’inci sınıfında öğrenim gören ve 2025 Merkezi Sınav sonuçlarına göre yüzde 1’lik başarı diliminde yer alan tüm öğrenciler başvuru yapabilecek.

TÜBİTAK Fen Lisesi Merkezi Yetenek Giriş Sınavı, 19 Temmuz 2025 Cumartesi günü 10.00-11.40 saatleri arasında Adana, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul Anadolu, İstanbul Avrupa, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Mersin, Muğla, Sakarya, Samsun, Tekirdağ, Trabzon ve Van illerinde TÜBİTAK tarafından belirlenen 25 sınav merkezinde yapılacak.

Geleceğin Bilim İnsanları İçin Kritik Tarihler: 11-16 Temmuz 2025

Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı, ​​hazırlık sınıfı dahil toplam 5 yıllık ​​lise programından oluşan resmi bir öğretim kurumu olan TÜBİTAK Fen Lisesi, 2021-2022 eğitim-öğretim yılına 90 öğrenci ile başladı.

TÜBİTAK Fen Lisesi’nde, alanında uzman öğretmen ve akademisyenlerle ileri düzey ve yükselen teknolojiler için gerekli olacak bilgi ve becerilerin kazandırılacağı bilim eğitimi veriliyor. TÜBİTAK Fen Lisesi’nde hazırlık sınıfından başlamak üzere öğrenim süresince aylık karşılıksız burs, TÜBİTAK Gebze yerleşkesinde konaklama hizmeti, Türkiye’nin en donanımlı ve uluslararası düzeydeki TÜBİTAK laboratuvarlarını kullanma imkânı, TÜBİTAK Merkez ve Enstitüleri’nde staj imkânı, kariyerleri boyunca mentorluk desteği, bilim söyleşileri, kulüp etkinlikleri, spor müsabakaları, teknik geziler ve daha pek çok imkan karşılıksız olarak öğrencilerimize sunuluyor.

TÜBİTAK Fen Lisesi Merkezi Yetenek Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzuna ekteki dokümandan erişebilirsiniz.

Yetişmiş ve nitelikli insan gücü, güçlü altyapısı ve ileri düzey laboratuvarlarıyla Ar-Ge ve teknoloji dünyasının öncü araştırma merkezleri ve enstitülerini bünyesinde bulunduran TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi'nde kurulan TÜBİTAK Fen Lisesine, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında resmî, özel ve imam hatip ortaokullarının 8. sınıfında öğrenim gören ve 2025 Merkezi Sınav sonuçlarına göre % 1’lik başarı diliminde yer alan tüm öğrenciler başvuru yapabileceklerdir.

Doğru ve Eksiksiz Başvuru İçin Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• TÜBİTAK Fen Lisesine ilişkin Merkezi Yetenek Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzunda yer alan hususlar dikkatle incelenmelidir.

• Merkezi Yetenek Sınavı sınav giriş yerlerinde herhangi bir değişiklik talep edilemez.

• Kılavuzda yer alan başvuru şartlarını sağlamayanların başvuruları kabul edilmez.
   

Yetenek Sınavına, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında resmî, özel ve imam hatip ortaokullarının 8. sınıfında öğrenim gören ve MSP sonucuyla yüzde birlik (% 1) başarı dilimi içerisinde yer alan öğrenciler başvuru yapabileceklerdir.

Yetenek Sınavı başvuruları isteğe bağlı olup sınava katılmak isteyenler, başvurularını 11-16 Temmuz 2025 tarihleri arasında e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi’ndeki "TÜBİTAK Fen Lisesi Yetenek Sınavı Başvuru Ekranı" üzerinden yapacaklardır.

2025-2026 eğitim ve öğretim yılı için TÜBİTAK Fen Lisesini tercih etmek isteyen öğrenciler için TÜBİTAK Fen Lisesi Merkezi Yetenek Giriş Sınavına başvurular e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yapılacaktır.

TÜBİTAK Fen Lisesi’ni kazanan asıl ve yedek öğrencilerin puanı, aşağıdaki işlem basamaklarına göre tek puan türünde hesaplanacaktır.

• MSP sonucuyla yüzde birlik (% 1) başarı dilimi içerisinde yer alan öğrencilerin girdiği TÜBİTAK Fen Lisesi’ne öğrenci seçmek için yapılan yetenek sınavında her sorunun katsayısı eşittir.

• Her bir öğrencinin puanı; her alt teste ait doğru ve yanlış cevap sayıları belirlenip doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının üçte biri çıkarılarak hesaplanır.

• Yetenek sınavında her bir öğrencinin aldığı puan en yüksek puandan en düşük puana göre sıralanır ve asıl ve yedek öğrenciler belirlenir.

• Öğrenciler, yetenek sınavı puanlarında eşitlik olması durumunda sırasıyla; yüzdelik dilimdeki üstünlüğüne, MSP üstünlüğüne, ortaokul başarı puanı üstünlüğüne, sırasıyla 8. sınıf, 7. sınıf ve 6. sınıf yılsonu başarı puanına göre sıralanır. Eşitliğin yine bozulmaması hâlinde ise doğum tarihi gün/ay/yıl olarak küçük olan öğrenci tercih edilir.
   

TÜBİTAK-BİDEB 2249

Bilim ve Teknoloji Okulları Programı

TÜBİTAK - Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı

Tunus Caddesi, No:80, 06100, Kavaklıdere/ANKARA

Tel: 444 66 90

e-Posta adresi: tfl@tubitak.gov.tr