Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) tarafından yürütülen 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi (TAE IX), 6 Şubat 2025 - 12 Mart 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Sefer kapsamında, 16 Türk ve 4 yabancı olmak üzere toplam 20 araştırmacı, Antarktika'da 19 farklı bilimsel projeye imza atacak. Bu projelerden birincisi ise, üç lise öğrencisinin Antarktika'da test etme fırsatı bulacağı bir proje olacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır: "Bu Sefer Türkiye'nin Bilimsel Kazançlarını Artıracak"
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul Havalimanı'ndan 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi ekibini uğurladı. Bakan Kacır, seferin önemini vurgulayarak, "Sefer boyunca, 16 Türk bilim insanı ve 4 yabancı araştırmacı ile 19 bilimsel projeye imza atacağız. Sefer, 8 Şubat’ta Antarktika’ya intikal edecek ve 12 Mart’ta başarıyla tamamlanacak." dedi.
Bakan Kacır, Antarktika’daki araştırma çalışmalarının sadece Türkiye’nin değil, küresel bilim camiasının ilgisini de çektiğini belirterek, "Uluslararası alanda 20’den fazla ülkeyle iş birliği gerçekleştirdik ve 27 Türk bilim insanımız, farklı ülkelerin seferlerinde görev aldı. Antarktika Antlaşması Çevre Koruma Protokolü’ne taraf olduk. Bu seferde, ABD ile iş birliği içinde yeni bir düşük frekans ölçüm istasyonu kuracağız" dedi.
“2017’den itibaren kutup bilim seferleri düzenleyerek, bilim insanlarımızın araştırmalarına destek oluyoruz. Bugüne kadar Antarktika’ya 8 ve Arktik’e 4 olmak üzere, toplamda 12 Ulusal Kutup Bilim Seferi gerçekleştirdik. Bizler için, 12 seferi başarıyla icra etmek kadar kıymetli olan ise; ülkemizin bu seferlerle elde ettiği bilimsel, teknolojik ve stratejik kazanımlar. Bugüne kadar yürütülen kutup seferleriyle; 200’e yakın Türk bilim insanımız, kutup koşullarında 100’den fazla projeyi gerçekleştirme imkanı elde etti. 243 bilimsel çıktı ile 40 lisansüstü tez bu araştırmalar vesilesiyle üretildi.”
“Türkiye olarak; Meteoroloji, Uydu Konumlama, sismik, hava kalitesi ve aerosol izleme istasyonlarını kendi coğrafi konumumuza en uzak olan bölgeye, Antarktika’ya kurduk. Ülkemizde kutup çalışmalarını koordine etmek üzere 2019’da TÜBİTAK bünyesinde kurduğumuz Kutup Araştırmaları Enstitümüz; Antarktika’da sismik ve meteorolojik gözlem çalışmalarına 7 gün 24 saat devam ediyor. Stratejik bir misyon olarak gördüğümüz kutup seferlerinin, aynı zamanda son yıllarda yürüttüğümüz etkin bilim diplomasinin en parlak örneklerinden birisi olduğunu söylememiz mümkün.” diyen Bakan Kacır, “Kutup çalışmaları kapsamında; uluslararası arenada 20’den fazla ülkeyle iş birliği gerçekleştirdik. 13 ülkeden 22 araştırmacıyı seferlerimizde ağırladık. 27 Türk bilim insanımız da 9 farklı ülkenin uluslararası seferlerinde çalışmalarını gerçekleştirdiler. Tüm bu çalışmalar sayesinde; Avrupa Kutup Kurulu, Antarktika Araştırmaları Bilimsel Komitesi, Ulusal Antarktika Programları Yürütücü Konseyi’ne tam üyelik sürecimizi başarıyla tamamladık. Antarktika Antlaşması Çevre Koruma Protokolü’ne taraf olduk.” ifadelerini kullandı.
Bakan Kacır, “Gerçekleştirdiğimiz kutup seferlerinde dünyanın en zorlu iklim koşullarına sahip Antarktika ve Arktik’te yerli ve milli teknoloji ürünlerimizi de test etme ve deneyimleme imkanı da elde ettik. TÜBİTAK SAGE’nin üretmiş olduğu “Isıl Pil”, olası acil durumlarında enerji ihtiyacını karşıladı. ASELSAN’ın ürettiği telsizler ve röle istasyonları, bilim insanlarımızın sağlıklı bir iletişim kurmalarını ve emniyet içinde görevlerini icra etme imkanı sağladı. Yerli İHA’larımız, en zorlu koşullarda bilim insanlarımızın çalışmalarını kolaylaştırdı.” diye konuştu.
Türk Bilimsel Araştırma Üssü Kurulacak
Ülkemizin kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını güçlendirmek amacıyla, TÜBİTAK’ın yürüttüğü çalışmalar, Türk Bilimsel Araştırma Üssü ile taçlandırılacak. Bakan Kacır, bu üs ile Türk bilim insanlarının kutup araştırmalarına katkılarını kalıcı hale getireceklerini belirtti.
Geleceğe Işık Tutacak Araştırmalar
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, “Mutluyuz, heyecanlıyız. Bilim insanlarımız yıllardır kutuplarda da araştırmalar gerçekleştiriyorlar. Kutup araştırmaları oldukça önemli. Bilim insanlarımız orada gerçekleştirecekleri bilimsel araştırmalarla geleceğimize ışık tutacaklar.” diye konuştu.
Sefer Hazırlıkları Tamamlandı
TAE IX ekibi, 20-22 Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Denizcilik Fakültesi'nde yapılan Sefer Eğitimi ve Koordinasyon Toplantısı’nda son hazırlıklarını tamamladı. 6 Şubat’ta İstanbul'dan hareket edecek ekip, 8 Şubat’ta Antarktika'ya varacak. Sefer, 12 Mart'ta İstanbul’a dönüşle tamamlanacak.
Bilimsel Çalışmalar ve Projeler
Seferde, TÜBİTAK Kutup 1001 projeleri sahada uygulanacak. Ayrıca, 4 yabancı araştırmacı ile birlikte birçok projeye imza atılacak. Sefer kapsamında uydu ve meteoroloji istasyonlarının bakımları yapılacak, deniz haritalama çalışmaları devam edecek.
TÜBİTAK 2204-C Projeleri ile Lise Öğrencileri de Katılacak
TÜBİTAK 2204-C Kutup Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, Kabataş Erkek Lisesi'nden üç lise öğrencisi de projelerini Antarktika’da gerçekleştirme fırsatı bulacak. Öğrenciler, “İnsansız Kutup Hava Aracı” projesi ile çeşitli gaz ve iklim ölçümleri yapacaklar.
Sefer Lojistiği ve Hazırlıklar
Sefer için toplamda 2 ton lojistik malzeme ve bilimsel ekipman Antarktika'ya ulaştırıldı. Türkiye ile Şili arasındaki lojistik iş birlikleri ve bilim insanı değişim planlamaları başarıyla gerçekleştirildi.
9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında yola çıkan Türk ekibi, 60 saat süren uzun yolculuğun ardından Antarktika King George Adası'na vardı. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleşen 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılan ekip, İstanbul'dan ayrıldıktan sonra Brezilya ve Şili üzerinden 103 enlem geçerek zorlu bir yolculuk yaptı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın katılımıyla İstanbul Havalimanı'nda düzenlenen törenle Beyaz Kıta'ya uğurlanan 20 kişilik ekip, 2,5 gün süren yolculuğun ardından Antarktika King George Adası'na vardı. Ada yakınlarında bulunan Şili bayraklı Betanzos isimli gemiye gelen bilim ekibi, toplu fotoğraf çektirdi. Yaklaşık 14 bin kilometre yol katederek adaya ulaşan bilim ekibi, buradan gemiyle önce Dismal Adası'na, daha sonra ise Türk bilimsel araştırma kampının bulunduğu Horseshoe Adası'na varmayı planlıyor.
Ekip, "bilim ve barış kıtası" olarak adlandırılan Antarktika'da yaşam bilimleri, sosyal bilimler, fiziki bilimler ve yer bilimleri gibi alanlarda 19 ayrı proje icra edecek.
"Türkiye'nin burada ayak izinin bulunması çok önemli"
Türk bilim heyetini, Şili'nin Santiago kentindeki Arturo Merino Benitez Uluslararası Havalimanı'nda, Türkiye'nin Santiago Büyükelçisi Ahmet İhsan Kızıltan ve Büyükelçilik personeli karşıladı. Büyükelçi Kızıltan, burada yaptığı açıklamada, Antarktika Bilim Seferi ekibini karşılamaktan dolayı duydukları memnuniyeti dile getirerek, "Antarktika her bakımdan büyük potansiyel arz eden bir kıta. Hem bilimsel hem de doğal kaynaklar açısından Türkiye'nin burada ayak izinin bulunması çok önemli. Yıllar içinde bu seferler sayesinde Türkiye'nin bilimsel kapasitesini gösterme imkanımız bulunuyor." dedi. Şili makamlarının bu çabalarını her zaman desteklediğini kaydeden ve bu nedenle onlara teşekkür eden Kızıltan, "Türkiye ile Şili arasındaki işbirliğinin ticari, ekonomik ve siyasi birçok boyutu var. Ancak bu bilimsel boyut ayrı bir özellik katıyor. Gelecekte de bu seferlerin devam etmesini, başka vesilelerle de bilimsel işbirliğimizin gelişmesini istiyoruz." diye konuştu.
"Kıtaya inmeden tüm eşyalarımızı dezenfekte ediyoruz"
9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy da Antarktika'nın flora ve faunasının korunması ve kıtaya ait olmayan türlerin taşınmasını önlemek amacıyla birçok kural uygulandığını belirterek, "Bu kurallar kapsamında da tedbir alan sefer ekibi, uçaktan inerken botlarını özel solüsyonlarla dezenfekte ederek kıtaya ayak bastı." dedi. 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lider Yardımcısı Dr. Atilla Yılmaz ise uzun seyahatler ve aktarmalar sonucunda Antarktika King George Adası'na indiklerini kaydederek, bir önceki duraklarında valizlerini ve eşyalarını dezenfekte ettiklerini, bu sayede kıtaya herhangi bir yabancı canlı türü taşınmasının önüne geçmeyi amaçladıklarını söyledi.
TÜBİTAK eliyle geliştirilen https://marketfiyati.org.tr ile zincir marketlerdeki 50 bine yakın ürünün fiyatı artık tüm vatandaşların erişiminde olacak. İnternet sitesiyle; meyve, sebze, et, tavuk, balık, süt ürünleri ve kahvaltılık, içecek, temel gıda, temizlik ve kişisel bakım ürünleri başta olmak üzere birçok ürünün fiyatı anlık olarak karşılaştırılabilecek, en uygun fiyat ile vatandaşlar kazançlı çıkacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya adresi X üzerinden yaptığı açıklamada, http://marketfiyati.org.tr internet sitesinin linkini paylaşarak, “Merkez Bankası ve diğer ilgili kamu kurumlarının araştırmaları için TÜBİTAK eliyle yürüttüğümüz çalışmanın ürünü olan internet sitesini tüm vatandaşlarımızın istifadesine ve erişimine açtık. Böylelikle herkes, zincir market şubelerindeki 50 bine yakın ürünün fiyatını görecek ve karşılaştırma yapabilecek. Hayırlı olsun!” ifadelerini kullandı.
7 marketin tüm fiyat verileri sistemde
Merkez Bankası ile birlikte yürütülen proje kapsamında 7 zincir marketin verileri TÜBİTAK BİLGEM sistemlerine aktarıldı. Fiyat bilgileri paylaşımda olan zincir marketler arasında; A101, BİM, CarrefourSA, HAKMAR, MİGROS, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve ŞOK marketleri yer alıyor.
Uygulama üzerinden de erişim
TÜBİTAK BİLGEM, gelen veriler üzerinde aykırı değerlerin temizlenmesi ve veri kalitesinin artırılması amacıyla birtakım metotlar uygulayarak, algoritmalar geliştirdi. Bu yöntemle temizlenen veriler, CimriMarkette ve MarketTamam uygulamaları ile paylaşılarak, bu uygulamalar marifetiyle anlık yayınlanıyor. Ayrıca “Market Fiyatı” mobil uygulaması da yakında erişime açılacak.
With the new collaboration model launched with the Research Council of Norway (RCN), TÜBİTAK continues to strengthen its partnerships within the international research ecosystem. This model offers a more flexible and effective collaboration opportunity for researchers from both Türkiye and Norway.
According to this new collaboration model, researchers from Türkiye and Norway will be able to participate in projects as principal investigator and partner, with the principal investigator applying to relevant funding programmes determined by their respective national funding agencies. The funding agency receiving the application will evaluate the project through its own assessment processes. If the project is deemed successful, its expenses will be covered in accordance with the rules of the relevant funding programme.
Within this framework:
As part of the TÜBİTAK 1001 - Scientific and Technological Research Projects Support Programme, Norwegian researchers will be able to join projects submitted by Turkish principal investigators as project team members in calls to be opened under this collaboration model starting from the first term of 2025.
Turkish researchers, on the other hand, will be able to apply as project team members to the funding programmes determined by RCN.
This new model complements other regulations introduced by the TÜBİTAK Directorate of Research Funding Programmes (ARDEB) and the Department of International Cooperation (UİDB) for the purpose of facilitating international project collaborations (accessible here).
The opportunities provided by TÜBİTAK enhance the global competitiveness of scientific research in Türkiye. Moreover, this partnership with Norway expands the scientific interaction space for Turkish researchers and creates new international collaboration opportunities, thereby increasing the impact of projects. As a result, scientists from both countries will be able to develop joint projects, thereby mutually enhancing their research capacities and deepening scientific collaborations.
For inquiries regarding TÜBİTAK processes, you may contact ardeb-pbs@tubitak.gov.tr, and for inquiries related to RCN processes, please reach out to psp@forskningsradet.no.
TÜBİTAK, Norveç Araştırma Konseyi (RCN) ile başlattığı yeni iş birliği modeli ile uluslararası araştırma ekosistemindeki ortaklıklarını güçlendirmeye devam ediyor. Bu model, Türkiye ve Norveç’ten araştırmacılar için daha esnek ve etkin bir iş birliği fırsatı sunuyor.
Bu yeni iş birliği modeline göre; Türkiye ve Norveç’ten araştırmacılar, iş birliği yaptıkları araştırmacıların kendi ülkelerindeki fonlayıcı kuruluşun belirleyeceği destek programlarına yürütücü olarak sunacakları projelere, proje ekipleriyle birlikte katılım sağlayabilecektir. Başvurulan kuruluş, projeyi kendi değerlendirme süreçlerine göre inceleyecek ve proje başarılı bulunursa ilgili destek programı kuralları doğrultusunda proje giderlerini destekleyecektir.
Bu kapsamda:
TÜBİTAK 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı çerçevesinde, 2025 yılı 1. döneminden itibaren açılacak çağrılarda ilgili iş birliği modeli kapsamında Norveçli araştırmacılar Türkiye’deki yürütücülerin sunacağı projelere proje ekibi olarak dâhil olabileceklerdir.
Türkiye'deki araştırmacılar ise RCN tarafından belirlenecek destek programlarına proje ekibi olarak başvuruda bulunabilecektir.
Bu yeni model, TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) ile Uluslararası İşbirliği Daire Başkanlığı (UİDB) tarafından uluslararası iş birliklerini kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirilen diğer düzenlemeleri (buradan ulaşabilirsiniz) tamamlar niteliktedir.
TÜBİTAK’ın sunduğu bu fırsatlar, Türkiye’deki bilimsel araştırmaların küresel ölçekteki rekabet gücünü artırmaktadır. Norveç ile kurulan bu ortaklık ayrıca, Türkiye’deki araştırmacılar için daha kapsamlı bir bilimsel etkileşim alanı ve yeni uluslararası ortaklık fırsatları sunarak projelerin etki alanını genişletecektir. Böylece iki ülkenin bilim insanları ortak projeler geliştirerek araştırma kapasitelerini karşılıklı olarak artıracak ve bilimsel iş birliklerini daha da derinleştirecektir.
Konuya ilişkin TÜBİTAK süreçleri ile ilgili sorularınızı ardeb-pbs@tubitak.gov.tr adresine, RCN süreçleri ile ilgili sorularınızı ise psp@forskningsradet.no adresine iletebilirsiniz.